Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

22 Temmuz '07

 
Kategori
Sanat Tarihi
Okunma Sayısı
30023
 

Perspektif

Perspektif
 

1427 Yılında, Masaccio'nun resmini görenler şaşkınlıklarını gizleyememişlerdi. Floransa'da Sainte Maria Nowelle'de bulunan ve İsa'yı çarmıha gerilmiş olarak gösteren bu fresk eser, ilk perspektif çalışmalarından birisidir. Düz duvara yapılan fresk, izleyenlerde sanki bir niş içine çizilmiş ve derinlemesine olan bir satıh gibi gözükmektedir. O güne kadar resim sanatında perspektifin ne olduğunu bilmeyen sanatseverler, bu tür resimleri yapan sanatçıları adeta "sihirbaz" olarak görmektedirler.

Bir başka ressam Paolo Uccello ise, bir savaş sahnesini resmederken dener perspektifi. Bu resimde de yerde yatan ölü askerlerde ve yine yerde bulunan mızraklarda denenmiştir perspektif.

Rönesans döneminde ortaya çıkan perspektifin kuralları kısa zamanda bütün dünyaya yayılmıştır. Sanatçılar, adeta bir oyuncak gibi oynamaya başlamışlardır perspektifle.

Londra, National Gallery'de bulunan bir başka resim ise Meındert Hobbema'ya aittir. Sanatçı bir köyü resmetmiştir. Ancak burada da ağaçların arka plana doğru gittikçe küçüldüklerini, köy yolunun da aynı şekilde arkaya doğru daraldığını görüyoruz. Bulutlarda da aynı perspektif ilkelerinin uygulandığını görüyoruz.

Perspektifin bulunuşu Rönesans'ı doğuran nedenlerden yalnızca biridir. Bu yıllardaki, yani XV. yüzyıldaki bir çok resim ve freskte biz perspektifin ilkel de olsa kullanımını hemen bütün resimlerde görüyoruz. Oysa, o yıllara kadar insanlar yine resim yapıyordu. Yine doğayı gözlemliyorlardı. Doğa resmi her ne kadar Rönesansla birlikte resmedilmeye başlansa da, daha önceki örnekleri de vardır. Hattâ İslâm resim sanatındaki minyatürlerde perspektif olmamakla birlikte, gerek savaş sahnelerinde gerek av sahnelerinde sık sık doğa resmedilmiştir. Ancak, gerek Batı'da gerek Doğu'da bakan gözün perspektifi tespit edememiş olması gerçekten ilginçtir.

Resim sanatında perspektifin bulunuşunun ve uygulanışının Rönesans dönemine denk gelmesi aslında bir rastlantı değil. Çünkü, Rönesans, yalnız resim sanatındaki perspektifi ortaya çıkarmamıştır, bütün görüşlerdeki perspektifi ortaya çıkarmıştır. Sanatın, felsefenin, edebiyatın, mimarinin bütün dallarında daha perspektif yani daha derinlemesine bir görüş egemen olmuştur. Bu da düşünce ve sanat alanında özgür insanların ortaya çıkıp, daha özgür ve özgün eserler yaratmasını sağlamıştır.

XV. yüzyıl sanatçıları perspektifin kurallarını ölçüm ve çizimlerle ortaya koyarlarken ve derinlemesine bakıldığında cisimlerin gittikçe küçülmesinden yararlanarak resim yaparken bir başka şeyi daha buldular ki, bu da renklerin dansıdır. Aynı perspektifin içinde bu sefer renklerin kurallarını incelemeye başladılar. Yine cisimlerin giderek ufalması gibi, renklerin de koyudan açığa doğru bir değişime uğradıklarını gördüler. Böylece perspektifle birlikte yeni renk arayışlarına girildi ve bu da tabloların çok daha gerçekci olmasını sağladı. Ayrıca, sanatçıya yeni renkler yaratma olanağı verdi.

Yukarıda da söz ettiğim gibi perspektif önemlidir. Perspektifin bulunuşu bugünün penceresinden "önemli değilmiş" gibi gözükebilir. Oysa, XV. yüzyılda sanatçı için de, sanatsever için de büyük bir yenilikti. Sanki resimler canlanmış gibiydi.

Perspektif, her konudaki bakış açımızı değiştirirken, insan suratında iki göz olması da perspektifi görmemizi sağlamaktadır. Eğer, tek gözünüzü kapatır da çevrenize bakarsanız perspektif duygunuzu yitiriyorsunuz.

XV. yüzyılda varolan perspektifin ortaya çıkarılışı büyük bir devrim olarak nitelendirilmektedir. Bugün bile, her konuda perspektif yani derinlemesine bakıştan yoksun herkese önemle duyurulur.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

Bu blog Editör'den Öneriler alanında yayınlanmıştır

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Rönesansı yakalayamamış olmak zaten Osmanlı için bir kayıp. Sonra tüm geri kalmışlıklar buradan başlıyor. Sevgi ve selamlar.

oya 
 25.07.2007 17:30
Cevap :
Mine Hanım, biz her devrin "rönesans"ını ne yazık ki yakalayaman bir toplum olduk.  26.07.2007 9:39
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 278
Toplam yorum
: 681
Toplam mesaj
: 0
Ort. okunma sayısı
: 3217
Kayıt tarihi
: 26.05.07
 
 

İstanbul'un Kadıköy ilçesinde doğdum. Bir daha da Kadıköy'den ayrılmadım. İstanbul Üniversitesi, Ede..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster