Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

12 Ocak '11

 
Kategori
Ekonomi - Finans
Okunma Sayısı
2511
 

Petrol- Dolar- Euro, Seytan ve Savas Ucgeni

Petrol- Dolar- Euro, Seytan ve Savas Ucgeni
 

Petrol Savasları, Petrol-Dolar ve Euro


Sevgili Okurlar; 

Dolar ve Petrol iki önemli kavram. Bu iki kavramın birbirleri ile olan gönül ilişkisinden bahsetmek istiyorum. Euro geçmişten bugüne Dolar karsısında en ciddi değer kayıplarından birini yaşamıştır. Yaz başında Avrupa Birliği ve Euro çöküyor mu adlı yazımızda Euro’ un geleceğinden bahsetmiş ve rakamsal değerler vermiştik. 

Peki, ya dolar ve petrol? 

Dünyaya hükmeden bu iki kavrama değinmeden geçmek mümkün değildir. 

Dünyada “Organization of Petroleum Exporting Companies” adli bir kuruluş var. Bu kuruluşun kısa adı OPEC. Türkçesi Petrol İhraç Eden Ülkeler Birliği demektir. Kısaca kuruluşu ve üyeleri hakkında bilgi vermemiz gerekiyor. Eylül 1960 yılında Bağdat’ta kuruldu. Kuruluş amacı petrol fiyatlarındaki düşüşe engel olmak ve bir birlik sağlamak seklinde belirtildi. Bugün OPEC' in daimi on iki üyesi bulunmaktadır. Bu ülkeler Cezayir, Angola, Ekvator, Iran, Irak, Kuveyt, Libya, Nijerya, Katar, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Venezüella’dır. En büyük rezervlere sahip ülkeler Ortadoğu’da bulunmaktadır. Bu üye ülkeler dünya ham petrol rezervlerinin hem yüzde 60 dan fazlasına sahip hem de dünya üretiminin neredeyse yarısını sağlamaktadırlar. En büyük rezerve sahip ülke Suudi Arabistan’dır ve rezervleri 36 milyon ton olarak hesaplanmıştır. Suudi Arabistan'ı İran, Irak, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri takip etmektedir. 

Sözün kısası; dünya, Ortadoğu Petrolüne hayati derecede bağımlı durumdadır. 

OPEC, petrolün fiyatını varil olarak açıklar. 1 varil yaklaşık 42 Amerikan Galonu, bu da yaklaşık 159 litre petrol demektir. Bugün 1 varil Petrolun fiyatı 90.00 – 92.00 Dolardır. 

Devam edelim. 

Petrolun en büyük tüketicisi kimdir? 

Amerika Birleşik Devletleri! 

Bu ülkeyi sırası ile Çin ve Japonya takip ediyor. Birleşik Devletlerin günlük tüketimi; dikkat ediniz, yaklaşık 21 milyon varildir. Dünyada en çok Petrolu Birleşik Devletler ithal etmektedir. 

Simdi gelelim temel meseleye. 

Petrol ticaretinde kullanılan para birimi nedir? 

Amerikan Doları. 

Dünyanın en büyük petrol üreticisi olan Suudi Arabistan ve diğer OPEC üyeleri petrol satışını Dolar üzerinden yapmaktalar. Ve petrol fiyatları Dolar olarak ifade edilir. 1971 ve 1973 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri ile Suudi Arabistan ve OPEC arasında yapılan anlaşmalar ile petrol, Dolar karşılığı satılıyordu. Tüm diğer OPEC ülkeleri de petrol satışının Dolar üzerinden yapılacağı garantisini verdi. Petrol sat, Dolar al. Petrol almak isteyen ülkeler döviz rezervi olarak Dolar bulundurmak ve petrol karşılığı dolar ödemek durumundaydılar ve bu durum halen de geçerliliğini korumaktadır. Böylece Amerika Birleşik Devletleri kendi para birimi olan Doları, dünya sahnesinin en güçlü para birimine dönüştürmüş ve küresel para rezervi konumuna getirerek Birleşik Devletler ekonomisinin dünyanın en güçlü ekonomilerinden birisi olmasını sağlamıştır. 2000 yılından sonra ise Irak'ın petrol fiyatlarını Dolar üzerinden değil Euro üzerinden fiyatlama çabaları sonucunda dolar değer kaybetmiş ve güçlü bir Euro doğmuştur. 

Peki, sonra Irak’ ta ne oldu dersiniz? 

Hepimiz sonrasında nelerin yaşandığını biliyoruz. 

2000 li yılların başında Euro kavramı ortaya çıkınca Euro’nun gelecekte rezerv para birimi olabileceği tartışmalarının başlamasına neden olmuş ve Euro 2002 de tedavüle çıkınca dolar karşısında hızla değer kazanmış ve Aralık 2009 sonunda 1.5100 seviyelerini görmüştür. Ayrıca bazı petrol ihracatçıları petrol satışlarını dolardan Euro'ya döndürmüşler. Bu dolar için bir tehdit oluşturmuştur. Bugün Euro/Dolar Paritesi 1.2990 – 1.3000 bandında hareket ediyor. 

Sonuç; 

2005 yılından sonra Venezüella ve İran gibi ülkeler petrol ticaretinde Dolar yerine Euro'yu devreye sokmak istediler. Bu amaçla İran, Doları tahtından edebilmek için 2006 yılından beri İran Petrol Borsasını açmayı çabalamaktadır. Tüm açılma girişimleri şu ana dek başarısız kalmıştır. 3 kez açılışı ertelenmiştir. Bu borsada Dolar hariç, Ruble, İran Riyali, Euro hatta Yuan kontratlar karşılığında petrol kontratları satılacaktır. 

OPEC sonuçta bir kaynaktır. Büyük kaynak Ortadoğuda’dır. Ancak bu kaynağı yıllar boyunca çeşitli şekillerde (parasal, siyasi güç desteği, askeri yardım vs, vs.) besleyen devlet Amerika Birleşik Devletleridir. Ortadoğu’da en büyük oyuncunun Amerika Birleşik Devletleri olduğunu düşündüğümüzde bu oyunda rol almaması düşünülebilir mi? 

Böyle bir borsanın kurulması Amerika Birleşik Devletlerinin işine gelir mi ? 

Önümüzdeki yıllar yine bir Petrol Savaşına gebe kalabilir mi ? 

Gördüğünüz üzere sorulması gereken çok soru var ancak ne yazık ki cevapları pek iç açıcı gözükmüyor. 

Ne dersiniz? 

Yorumu siz sevgili okuyuculara bırakıyorum. 

Caglayan ATES. 

caglayanates@yahoo.com 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

ÇOK güzel bir yazı. Aydınlatıcı. Hem bilgi veriyor, hem düşündürüyor. Yazının rakamlara boğmadan, akıcı bir şekilde yalmış olması ayrı bir güzellik. Devamını bekleriz. Tebrikler.

NADİR KALBİNUR 
 14.01.2011 2:23
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 31
Toplam yorum
: 12
Toplam mesaj
: 3
Ort. okunma sayısı
: 2559
Kayıt tarihi
: 06.05.10
 
 

İlk ve orta öğrenimimi yurtdışında yaptıktan sonra 1998 yılında IU İşletme Fakültesinden mezun ol..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster