Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

09 Ocak '13

 
Kategori
Dil Eğitimi
Okunma Sayısı
3273
 

Sözcük çözümleme

Sözcük çözümleme
 

Ayasofya Müzesi, Trabzon


Sözcüklerin ele alınan tümcede anlamlarına göre bölümlerinin, yapılarının, çekimlerinin gösterilerek belirtilmesi sözcük çözümlemesi olarak adlandırılır. 

Bu çözümlemede :                                                           

Sözcüklerin kaynağı ( Türkçe, Fransızaca vb. ), türü  (ad, önad, adıl, belirteç, bağlaç, ilgeç, ünlem, eylem vb.) , yapısı ( yalın, türemiş, bileşik ), nicelik durumu ( tekil, çoğul ), görevi  ( belirten, belirtilen; özne, nesne, dolaylı tümleç, belirteç tümleci, yüklem vb.), çekimlenmesi ( yalın, -i  belirten, -e yönelme, -de kalma, -den çıkma durumu) belirlenip adlandırılır. 

Örneğin,

Çam ağaçlarının sesi nasıl düzenlenmelidir. / çam ağaçlarının sesi.. / çam ağaçları...

çam : Türkçe, ad ( cins, somut), yalın, belirten görevinde

ağaç-lar : Türkçe, ad (cins, somut), yalın, çoğul, belirtilen görevinde.

k  çoğe   k : kök,  çoğe : çoğul eki

ses-i : Türkçe, ad ( cins, somut), yalın, tekil, belirtilen görevinde

k   çe                                                                           

nasıl (ne asıl) :Türkçe (ne) – Arapça (asıl), soru belirteci, bileşik, belirteç tümleci görevinde

düz-en-len-meli-dir : Türkçe, eylem, türemiş, yüklem

a     ye  ye  çe     eey     a : ad, ye : yapım eki,  çe : çekim eki, eey : ekeylem

Aşağıdaki örnekleri de siz çözümleyiniz. 

Ak akça kara gün içindir. 

Kavak çok sert bir ağaç değildir.  (  Halikarnas Balıkçısı) 

Sabahı severiz çünkü gündüzün başlangıcıdır.. (Cenap Şehabettin)

Meryemce konuşabiseydi, söylerdi.  ( Yaşar Kemal)    

Sözcüklerin gerçek kimlikleri kullanıldıkları yerde belirir. Bu nedenle sözcükler işlev kazandıkları oranda  ses, yapı, anlam boyutlarında değişikliğe uğrar. Sözcük çözümlemesi sözcüklerin kimliğini belirlemek olarak adlandırılabilir. Bu adlandırma:

Sözcüklerin ses yönü

Sözcüklerin işlevleri

Sözcüklerin yapısal özellikleri

Sözcüklerin anlam boyutları

Sözcüklerin adlandırılması

olarak ele alınır.

Sözcüklerin kimliği yukarıdaki başlıklarda işlenmiştir. Daha önce yayımlanan www.blog.milliyet.com.tr'de ulaşabilirsiniz. 

 

 

 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
Toplam blog
: 1064
Toplam yorum
: 308
Toplam mesaj
: 19
Ort. okunma sayısı
: 710
Kayıt tarihi
: 24.03.12
 
 

Türkay KORKMAZ, umuda yolculuğu ertelemez. Mermeri delenin damlanın sürekliliği olduğunu bilir. Y..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster