Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

03 Mart '08

 
Kategori
Ruh Sağlığı
Okunma Sayısı
2868
 

Süperego, ego, id

Süperego, ego, id
 

Süperego (üstbenlik), Ego(benlik), id (altbenlik, genelkultur, tore, inanc). Bu konu belki de psikoloji tarihinin en ses getiren tartışmalarından biridir. Bu konuyu Freud zihinsel çalışmayı iki bölmede incelemeye çalışmış ancak bu bölümeleme yetersiz, kalınca yapısal bir bölümeleme biçimini ileri sürmüştür. Bilinç ve bilinçdışı için önce bölümesel (topoğrafik) deyimini kullanmış, ancak sonradan zihinsel nitelikler tanımını uygun görmüştür. Zihnin yapısal incelenmesinde ise superego, ego, id kavramlarını geliştirmiştir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta ego, superego, id zihnin yapılarını, bilinç ve bilinçdışı tanımları da bu bölmelerin nasıl işlemler yaptığını tanımlamaktadır. Yine dikkat edilmesi gereken noktalardan birisi de ego, id, süperego kavramlarının beynin herhangi bir beyin bölgesine karşılık olmadığı ve tamamen soyut olmalarıdır. Daha çok kastedilen şey bir tür işlevler dizgesidir. Yine bu işlevler tamamen kesin sınırlarla birbirlerinden ayrı değil, tersine icicedir.


SÜPEREGO (Üstbenlik)
Ruhsal duygularimizin en eski ve en ilkel parçası olduğu kabul edilmektedir. İçgüdülerimizi ve doğuştan varolan her şeyimizi içermektedir. İşlemleme biçimi tamamen gerçeklik ve mantıkla uyuşumsuzdur. Yani bilinçdışı kuralları ve kuralsızlırklar işlemektedir. Bu durumda buradaki duygu ve düşünceler zaman, yer, dış dünyaya uyum kavramı tanımazl. Asıl olan dürtülerin tatmine ulaşmasıdır (haz duygusu). Superego bu dürtülerinin tatmin edilmesinde, egoyu kullanmaktadır, egoya baskı yapmaktadır.


EGO (benlik)
Edo, bireye büyüdükçe dış dünyanın gerçeklikleri hazza ulaşmada bazı kuralların olduğunu öğretir. Bu durumda altbenliğin bir bölümü özel bir evrimleşme göstererek egoyu oluşturur. Egonun asıl görevi düzenlemedir. Bu nedenle "düzenleyici dizge" adını da bazıları uygun görmektedir. Ego insanoğlunun dış dünya ile uyum içerisinde yaşamasını sağlayan zihinsel işlevler bütünüdür. Yani gerçeklik kuralı egoda hakimdir. Ego dış dünyanın gerçekleri ve iç dünyanın haz arayışı arasında dengeyi sağlayan araçtır. Bu dengenin sağlanması için ego bazı yetilerle donanmıştır.
Benliğin temel işlevi anlaşılacağı üzere dış dünyaya uyumdur. Türkçe'ye yerleşen egoist sözcüğünün bu nedenle yanlış kullanıldığı ileri sürülebilir. Burada anlaşılması gereken bir nokta da egonun Gerçeklik ilkesiyle çalıştığı, ama idin Haz ilkesiyle çalıştığıdır. Ego bu dengeyi sağlarken "savunma mekanizmaları" adı verilen bazı yöntemleri kullanır.


ID (altbenlik)
Zaman içerisinde egonun bir parçası toplumsallaşma ve değerlerle ilgili olarak evrimleşir.
Çocuk doğduğunda ayıp, yasak, günah, başkalarının hakkı, saygı gibi kavramlara sahip değildir. Haz ilkesi yaşamını yönlendirir. Ancak biraz büyüyüp haz ilkesini devam ettirince anne ve baba tarafından sosyal olarak uygunsuz davranışlar gösterdiğinde cezalandırılır. Çocuk artık bir yaramazlık yaptığında anne-babasının davranışını duyup-görüp cezalandırılacağını düşünerek davranışından çekinir. Çocuk biraz daha büyünce anne-baba yanında olmasa bile otomatik olarak uygunsuz davranışı yapmaktan vazgeçer. Çünkü anne-baba artık onun dışında birileri değildir. Artık anne-baba benligindedir ve çocuğun zihninin bir parçası olmuştur. Nereye giderse gitsin anne-baba zihninin içerisinde onunla gelecektir. Yargılayıcı kisilik insan yaşantısındaki belirtisi "suçluluk duygusu"dur.

Çocukluk döneminde gördüğümüz korku ve utanç duyguları ise kisilik gelişiminin belirtilerindendir. Kisilik bilinçdışı ve bilinç süreçleri beraberce barındırır. Vicdan, kisiligin bilinçli kısmında yer alır. Id, frenleyici, yasaklayıcı baskıları altında ego uygun çözüm yolları arar.

Süperego, arzu ve isteklerin algilanmasi farkina varilmasini olusturur. (açlık, cinsellik gibi)

Ego, dış dünyadaki koşulların farkına varılması (ihtiyac olan seylere nasil ve nereden, nasıl ulaşılır)

Id, dürtülerin benliğin baskısıyla koşullara uyacak niteliğe getirilmesi (suc islenmemesi gerektigini, baskasinin hak ve hukukuna saygili davranilmasi gerektigini bu bolum olusturur.)

Saygilarimla,

Mustafa Ucman

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Merhaba, konunun uzmanı değilim ama yazınızdaki sınıflandırma ve tarfilerde sanki id ile süperego (üst benlik) yer değiştirmiş gibi. Konuyu öğrendiğiniz kaynakları bir kez daha kontrol etmekte yarar olabilir. Saygılar.

Meteor 
 04.03.2008 0:32
Cevap :
Sayin yazarim, yorumunuz icin cok tessekkur ederim, bilinen yontem sizin yazdiginiz gibi fakat benim yazdigim sekilde iddaalar bana gore daha baskin geliyor. Cok tartisilan bir konu. Selam ve saygilarimla.  04.03.2008 10:59
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 92
Toplam yorum
: 60
Toplam mesaj
: 15
Ort. okunma sayısı
: 2790
Kayıt tarihi
: 14.01.08
 
 

Hatay-Antakya’da 1963 yılında doğdu. İzmir İmam Hatip Lisesinden sonra 1981 yılında aile birleşim..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster