Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

25 Kasım '07

 
Kategori
Kültürler
Okunma Sayısı
2054
 

Tandır ekmeği

Tandır ekmeği
 

Kasabamız oldukça şirin ve güzeldi. Evimiz, kasaba hastanesinin yanı başında ve Kasabaya kuş bakışı bakan en güzel yerindeydi.

Tek katlı 5 odalı olan evimiz çok büyük bir bahçenin içerisinde, bahçeye giriş kapısının sol tarafında büyükçe kömürlüğümüz vardı. Arkaya doğru içerisinde arabalarımızın yedek parçalarının muhafaza edildiği geniş ve uzun hangarlar vardı.

Bahçemizde boş yer bulamazdınız. Her yer yemyeşil. Sıra sıra patlıcanlar, biberin her cinsi, kıpkırmızı mis kokulu domatesler, badem salatalıklar, pancarlar, güneşin ne tarafta olduğunu onlara bakar bakmaz anladığımız sapsarı ay çekirdekleri ve daha birçok yeşil sebzeler ekiliydi.

Meyve ağaçlarını ise saymakla bitmez. Ne ararsanız vardı.

Benim size anlatacağım köşe, bahçe içerisindeki tandırlığımız. İçerisinde ekmek pişirdiğimiz ‘tandır’ olduğu için ‘tandırlık’ denirdi.

Evet, belki birçoğunuzun bilmediği tandırlar. İnternetteki tandır tariflerini ve yapılışlarını okudum. Oldukça uzun ve detaylı idi. Ben sadece tandır hakkında bilgi alabileceğiniz sitenin linkini vermekle yetineceğim.

Çünkü bizim tandırımızı annem yapmıştı. Kendi elleri ile açmıştı bacasını ve yine kendisi sıvamıştı çamurunu. Derince bir çukurun içerisindeydi. Yandığı zaman nar gibi kızarırdı duvarındaki tuğlalar.

Her hafta sonu geceden hamur yoğrulur mayalanmaya bırakılırdı. Erkenden kalkan annem tandırı yakardı. Hatırladığım kadarı ile kuru tezek ve saman yakılırdı. Alevler yanıp bittikten sonra tandırın dibinde kızgın korlar oluşurdu.

Tandırın hemen yanı başına serilen ekmek bezi oldukça büyük ve kalındı. Ekmek bezinin üzerine hamurlar iri parçalar halinde alınır, yapışmaması için altları unlanırdı. Sonra küçük bir bebek yastığının üzerinde hamur inceltilmiş ve uzatılmış vaziyette serilir, sonrada bu yastıkla birlikte hamur tandırın duvarına sıva yapar gibi yapıştırılırdı.

Nar gibi kızararak pişen ekmek ya parmaklar yardımıyla ya da bir ağaç dalı vasıtasıyla tandırın duvarından sökülür tandırın içine düşürülmeden el çabukluğu ile çıkarılırdı.

İşte asıl unutulmaz anlar bundan sonra başlardı.

Tandırdan çıkan ekmeğin kokusunu alan tandırın başına koşardı.

Ekmeğin arasını açıp içine tereyağı sürerdik. Üzerine yine kendi yaptığımız çökeleği koyardık. Yanında bahçeden kopardığımız mis kokulu domates, badem salatalıklar ve bolca yeşillik olurdu. Ağır ateşte demlenmiş tavşankanı çayla birlikte ne güzel giderdi.

Annem, tandırda yanan ateşin durumuna göre çeşit çeşit ekmekler yapardı. Bazen ekmeğin içine, önceden haşlayıp, tereyağında kavurduğu püre halindeki patatesi koyardı.

Ben en çok hamuruna yağ katarak pişirdiği yağlı çörekleri severdim.

Ekmek pişirme işi sona erdikten sonra tandırın ateşi hafiflediği zaman, tandırın üç tarafına birer tuğla yerleştirilir tuğlaların üzerine büyükçe sac konulurdu. Bu sacın üzerinde önce yağlı ve sade katmer pişirilirdi. Daha sonra yine içine patates püresi konulmuş biz Çeçenlere özel adına cipılgış değimiz lahmacun büyüklüğündeki hamur işi pişirilirdi. Bu lahmacun şeklindeki patatesli ince yufkaların aralarına sıcakken tereyağı sürülürdü ve üst üste dizilirdi. Yapım işi bittikten sonra ister dört eşit parça kesilerek ister bütün olarak, yanında ayran ya da çayla yenilirdi.

En sonunda samanla ateş canlandırılırdı. Bu sefer sacın üzerinde kâğıt gibi ince yufkalar yapılırdı.

Biz çocuklar tandır ekmeğiyle yaptığımız kahvaltıdan sonra yufkalara pek rağbet etmezdik. Ama akşamüzeri acıktığımızda annem o beğenmediğimiz yufkaların içerisine sana yağı sürer birazda çökelek koyardı. Birer dürüm gibi sardığı o yufkaları elimize tutuşturur bizi başından savardı. Bu sefer yufkadan dürümlerimizin yanında yine kendi yaptığımız koyun yoğurdundan ayran olurdu


O zamanlar hiç kimse bakkaldan süt, yoğurt almazdı. Kasabamızın uzak mahallelerinde koyun ve inek besleyenler vardı. Her sabah kapı kapı dolaşır güğümlerde süt satarlardı. .Biz o yönden çok şanslıydık. Çünkü süt ve yağımızı köyden anneannem gönderirdi. Annem sütten hem peynirlerimizi hem de yoğurdumuzu yapardı.

Kınamayın dostlarım kasabamdan ayrılalı tam 32 sene olmuş. Ve ben kasabamı çok özledim. Kasabama yağan karları özledim. Tandır ekmeğimizi, bahçemizde yetiştirdiğimiz mis kokulu, hormonun ne demek olduğunu bilmediğimiz dönemlerin kan kırmızısı domatesini özledim.

Bu özlemlerimi de sizinle paylaşmak istedim.

Blog Not: Anlattığım Kasaba: Sivas-Şarkışla

Blog ve galeri resimleri: http://www.kemaliye.net/resimler/resim

http://www.erzincan.gov.tr
http://www.sarkisla.gov.tr/

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

Bu blog Editör'den Öneriler alanında yayınlanmıştır

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Merhaba Sn Abla, Güzel yazınızı okudum. Bahsettiğiniz tandır ekmeğini İstanbul'da yapan bir fırın buldum ben geçen hafta. (Maden bulmuş gibi sevindim inanın..) Fırının yeri Ümraniye Çavuşbaşı Cad. Güneş sok girişinin karşısında. Fırının adı Kafkas Lavaş ve Tandır Ekmek fırını. Tam sizin bahsettiğiniz yöntemle üretiyorlar, gözünüzle görebiliyorsunuz. Bu mükemmel lezzeti özleyenlere veya bu ekmekle tanışmak isteyenlere duyurulur.

kurşunkalem 
 08.01.2010 10:38
Cevap :
Sevgili kardeşim öncelikle merhaba, buram buram kokan tandır ekmeğinin içine mis gibi tereyağını süreceksin, yanına da köpüklü yayık ayranı...Daha ne diyeyeim ki. Size afiyet olsun. O işyerini açanlara da selamlarımı iletirseniz sevinirim. Çünkü ben İzmir'de yaşıyorum. O tandır ekmeğinden yemem ne mümküüüünnnn.  10.01.2010 14:52
 

Yorum yazabilmem bu güne kısmetmiş:) Tarhana çorbamla geldim ekmeğinden aldım arkadaşım:) afiyetle yiyeceğim:) ne güzeldir o ekmeğin kokusu:) sevgilerimle

mutlumavi 
 12.12.2007 23:15
Cevap :
Tarhana ve tandır ekmeği of aman ki of aman...Afiyet olsun arkadaşım. Tarhanayı da ne severim bir bilsen. Önce tabağın içine evdeki bayatlamış ekmeklerden ya da hazır satılan kıtırlardan doğrayacaksın üzerine de mis kokulu üzerinde dumanı tüten tarhanayı da boca edeceksin. Gel de yeme...Yarın akşam yemekte tarhana mutlaka var...Teşekkür ederim. Sevgilerimle  12.12.2007 23:42
 

oralarda kar çoktan tutmuştur yeri.Altı ay kar altında bekleşen kardelenlere, Haziran geldi mi uyanan tabiata, o tandırın kokusuna, suyuna, karı çaydan demleyen ellere bir de bunu dillendirene selam sevgiyle...Buğusu burnumda tüttü tandırın, domatesin, çökeleğin...

üç nokta 
 05.12.2007 21:03
Cevap :
Ah benim sevgili Kardeşim, madem bu yazı senin tabirinle tatlı dillendirilmiş ya senin bu güzel yorumuna ne demeli? Nasıl bir cevap vermeli? Buram buram kokular gelir oldu memleketten. Nasıl etmeli, ne yapmalı da gitmeli oralara bilmem ki? Hem gidilse bile aynı lezzet, aynı koku var mıdır bilinmez ki... Sevgilerimle esen kal canım kardeşim.  06.12.2007 12:53
 

Kelimeleri yan yana dizme ustalığı ile tandır ekmeğinin lezzeti bir araya gelince insan kendini kaybediyor. Karnım tok ama olsa hayır demem:)) Bizim de taş fırın ekmeğimiz meşhurdur. Yeri gelmişken yazmadan geçemedim. Şimdi en kısa zamanda tandır ekmeği bulmalı. Ama nereden?

A y s a n c a 
 05.12.2007 20:17
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 16
Toplam yorum
: 699
Toplam mesaj
: 0
Ort. okunma sayısı
: 2787
Kayıt tarihi
: 30.01.07
 
 

1960 yılında memleketimde doğmuşum. 1978 Ticaret Lisesi mezunuyum. 33 yıl bir kamu kuruluşunda ça..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster