Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

11 Ekim '09

 
Kategori
Sinema
Okunma Sayısı
2444
 

Teyzem: bir Halit Refiğ filmi

Teyzem: bir Halit Refiğ filmi
 

Halit Refiğ (5 Mart 1934-11 Ekim 2009)


Bu sabah, bir Pazar sabahı için erken sayılacak bir saatte uyandıktan az sonra haber kanallarının daralan görüntülerinin altına bindirilmiş haberle yıllar öncesine gittim. Son dakika olarak verilen Halit Refiğ’in ölüm haberiydi. Artık Halit Refiğ biyografisinde (5 Mart 1934-11 Ekim 2009) yazacak.

Halit Refiğ adı ile Yorgun Savaşçı, Aşk-ı Memnu, Gurbet Kuşları anılsa da benim ilk aklıma gelen Teyzem oldu.

Sinemamızın televizyon tarafından ellerinin kollarının bağlandığı Seksenli yıllarda bir de videokaset furyası çıkmış, adım başı videokaset kiralayan dükkanlar türemişti. Akşam eve gelirken birkaç videokaset kiralanır, oradaki deftere kaydedilir ve evde o filmler izlenirdi. Kasetler ya Beta ya da VHS olurdu. Video cihazları çoğunlukla Almanya’dan geldiği için önceleri Beta çok yaygındı, sonları VHS egemen olmuştu. Video cihazı olan evlere video kiralayıp gitmek ve hep beraber o filmi seyretmek de yaygın alışkanlıklardandı. Teyzem de o yıllarda (yanılmıyorsan) kuzenim Seval’in getirdiği, videoda seyrettiğimiz ve çok sevdiğim bir filmdi. Daha sonraki yıllarda televizyonda rastladıkça kimbilir kaç kez daha izledim.

Seksenli yıllarda çay bahçeleri, çay bahçelerindeki küçük müzik grupları, yabancı şarkıların Türkçe sözlüleri… “Strangers in the night” uyarlaması “İki yabancı” söylenir… Kimbilir neredeki bambaşka bir dünya ile içinde yaşadığı ama herkesin yabancı olduğu dünya arasındaki gidip gelişler içindedir Üftade… (Müjde Ar, Üftade rolünde çok iyi bir oyunculuk sergiler.)

Umur, ablasının oğludur. Abla ailenin istemediği bir adamla evlenmiş ve (tam açıkça söylenmese de) 12 Eylül’ün eşi üzerindeki baskıları nedeniyle ailece eve dönmek zorunda kalmışlardır.

Bir abi vardır, gitarist sevgili ile müzik yapan, anlayışlı bir abidir. Yaşam koşulları nedeniyle Almanya’ya gidip dönünce, orada birçok kişinin yaşadığı dönüşümü yaşayıp, döndüğünde “din kardeşlerim benim yardımıma koştu” diyen ve artık kızkardeşine eski anlayışını göstermeyen bir abi olmuştur.

Anlaşılmayan düşünceler, paylaşılamayan duygular küçüklü büyüklü kağıt parçalarına yazılmış, çizilmiş, poşetlere, çantalara doldurulmuş ve oraya buraya sıkıştırılmıştır.

Umur ile teyzesi arasındaki karşılıklı masum sırların saklandığı, yalın cümlelerle yapılan konuşmalar, kısa gezintilerle süren yakınlaşma Umur’un gözünde teyzesinin çok özel bir yere koymuştur.

Teyzesinin ölümü ailedeki herkeste büyük bir rahatlama yaratırken, teyzenin geride bıraktığı yılların birikimi kağıt parçaları toplanıp atılırken, Umur bunlara kıyamayıp çantalardan birini apartmanın merdiven altına saklar. Yıllar sonra merdiven altındaki o çanta bulunduğunda Umur artık bir delikanlıdır.

Evlerin dokunulmayan depoları, köşeleri ve merdiven altlarının gizli anı hazinelerinin olduğu yerler olarak düşünürüm hep ve her defasında Umur’un merdiven altından çıkardığı çanta gelir aklıma.

Teyzem, Halit Refiğ’in psikolojik sorunlar yaşayan bir genç kadının ve yeğeninin çevresinde bir dönemi, toplumsal ve siyasi yapısıyla en güzel şekilde anlattığı bir filmdir. Bence, sinemamızın başyapıtlarından biridir.

Halit Refiğ’i saygı ile anıyorum.

Ankara, 11 Ekim 2009

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

Bu blog Editör'den Öneriler alanında yayınlanmıştır

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Aşkın, namusun ve vatanın isyanıdır; paranın saltanatına isyan! O, bir aşk, namus ve vatan ustasıdır! O, eserleriyle bir anlamda ayaklarını Doğu topraklarına basarak, aşka, namusa ve vatana tecavüz eden Batı’lıların karşısına dikilmiştir. Halit Refiğ’in sinemasında ezilenlerin birleşmesi, aşıkların birleşmesidir; namusluların, vatanseverlerin bir olmasıdır. Hışımla ve istendiği kadar vurulsun kahpeye! Halit Refiğ, aşk, namus ve vatan ile paylaşma arasındaki bağlantıyı özenle işlemiştir. Toplumsal gerçekçi sineması burada somutlaşır. Aşk, namus ve vatandan yola çıkan büyük yaratıcı, paylaşmacılığa, toplumculuğa ulaşmıştır. Onu saygı ve minnetle anarak aziz hatırası önünde eğilen bu değerli paylaşımınız için teşekkürler. Dostça selamlarımla...

Ersin Kabaoglu 
 16.10.2009 10:21
 

Gerçekten de 'Teyzem' bence de bir çok önemli bir film, zamanın şartlarında toplumsal yapıya, bu yapıdaki sessiz ve kilitlenmiş kadınlara (yen içinde kalan ve bellibelirsiz tanımlanan) göndermeler yapan bu film hala güncelliğini koruyan aile içi sorunlara pamak basıyordu....Halit Refiğ'isaygıyla anıyorum, elinize sağlık

Zülal Ayçam 
 14.10.2009 15:57
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
Toplam blog
: 1735
Toplam yorum
: 2342
Toplam mesaj
: 230
Ort. okunma sayısı
: 2372
Kayıt tarihi
: 22.09.06
 
 

27 Mart 1959'da İnebolu Yeşilöz Köyünde doğdum. Yeşilöz Köyü İlkokulu, Yeniyol İlkokulu, İnebolu ..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster