Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

30 Ağustos '07

 
Kategori
Dilbilim
Okunma Sayısı
1138
 

Topluca "taşmamızı" mı istiyorlar?

Topluca "taşmamızı" mı istiyorlar?
 

Yaşadığım şehrin bir kaç yerinde gözüme çarpan bazı tabelalar, pankartlar, ilanlar beni hayrete düşürüyor bazen.

ÖSS'den 1-2 hafta önce birkaç yerde "Öğrencilere ÖSS sınavında başarılar dileriz" yazıyordu. Bu pankartı yazdıran, yazan, bastıran, basan, astıran ve asan kişi ve kişiler ÖSS'nin açılımını bilmiyorlar demek ki.

ÖSS: Öğrenci Seçme Sınavı. Eğer "ÖSS sınavı" yazarsak veya dersek, "Öğrenci Seçme Sınavı Sınavı" demiş oluyoruz. İlginç değil mi?

* * *

Birkaç yerde de, otobüs ve minibüslerin mecburi istikametini gösteren tabelalarda "Toplu taşım araçları" yazıyor. Bunun asılmasında emeği geçen kişi ve kişilerin de dilbilgisi kurallarından bihaber olduğu apaçık. Ya da ben yanlış biliyorum!

"Taşımak" eylemini kastederek bir isim türetmek istiyorsak, "taşıma" demeliyiz. Fiil kökü "taşı-" olduğu için. "Taşım" dersek onun kökü "taş-"tır, yani taşmak o tabelada saçma oluyor.

Şunun gibi:
Bas - basım
Yap - yapım
Taş - taşım

Oysa;
Kaşı - kaşıma
Yansı - yansıma
Taşı - taşıma

Duruma bakıldığında anlaşılan o ki, birileri bizim toplu halde "taşmamızı" istiyor! Yoksa "Toplu taşıma araçları" yazmaları gerekmez miydi?

* * *

Son yıllarda Türkçe'nin kullanım yanlışları her geçen gün artmakta. Ana dilimizin yabancı sözcüklerle kirlendiği yetmiyormuş gibi, bir de yapılan yanlışlara alışıyoruz ve dolayısıyla bizler de yanlış yapmaya başlıyoruz. "de"leri "da"ları birbirine karıştırıyoruz ve ekleri ayrı, bağlaçları bitişik yazıveriyoruz düşünmeden. Yazık oluyor dilimize...

* * *

Yeğenimin geçen yıl gittiği ilköğretim okulunun girişinde sol tarafta, ana sınıfının ana kapısının üstünde kocaman bir tabela var:

"Sanmayın bir çocuk bir küçük şeydir. Belkide bir çocuk en büyük şeydir."

Altı çizili olan sözcüğü değiştirmeden, düzeltmeden aktardım. Düşünebiliyor musunuz, bir ilköğretim okulunun girişinde, öğrencilerin her gün, her an gördüğü bir yerde böyle bir dilbilgisi hatası yapılmış. Oradaki "de" bağlacı ayrı yazılmış olması gerkirken, sözcüğe bitişik yazılmış!

Biliyorum, kimse bu konuda kusursuz değil, hele ben hiç değilim. Burada birilerine ahkâm kesilirken kim bilir gözümden kaçan kaç hatam oluyordur. Ama orası bir okul; ilköğretim okulu; yani öğrencilere temel bilgilerin verildiği tek yer. Bir çocuğun ilköğretimde öğrendiği yanlış bir bilgiyi sonradan düzeltmesi çok zordur. Ve o tabela kim bilir kaç yıldır orada asılı, ve kaç yıl daha asılı kalacak... Yüzlerce, binlerce öğrenci, oradaki "belkide"yi bilinçaltına kazıyacak. İleriki yıllarda, "Belki de" sözcüğü tamamen "belkide"ye dönüşecek belki de...

* * *

Yine yeğenimden örnek vereyim. Geçen yıl öğrendi okumayı. Öğretmeni, 8 serilik bir kitabı okutarak okuma hızlarını ölçüyordu. Bu yüzden evde sık sık okuma alıştırmaları yaptırıyordum o kitaplardan ki hayret edilecek bir şey farkettim: Kitaplarda bir sürü yazım yanlışı vardı!

İlköğretim birinci sınıf öğrencileri için verilen okuma kitaplarında yazım yanlışları!

Keşke taşınırken o kitapları başkasına vermemiş olsaydım da burada örneklerini verebilseydim!

* * *

Düşündüm de, ana dilimiz konusunda en titiz olması gereken eğitim kurumlarında bile böyle yanlışlar olabiliyorsa, "Toplu taşım araçları" ve "ÖSS sınavı" gözüme çok daha masum görünmeye başladı.

Ne yazık, sahip olduğumuz bir avuç şeyden biri olan ana dilimiz her geçen gün yozlaşıyor ve biz buna sadece seyirci kalıyoruz. Üstelik yozlaşmasına her an katkıda bulunuyoruz!!!

<özlem boral="">





Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Dilimize giren yabancı kelimelerin dilimizi kirlettiğini söylüyorsunuz.Burda tam olarak ne demek istediniz? Burda ki "yabancı kelimeler" sözlüğümüze giren kelimeler mi? Yoksa belli bir kesimin kullandığı kelimeler mi? Bu yabancı kelimelerin dilimize girmesinden çok, kullandığımız dili kurallarına uygun olarak ve doğru anlamlarında kullanmak daha mühim değil mi?

Tolga TOPÇU 
 26.09.2007 7:47
Cevap :
Kastedilen yabancı kelimelere örnek vermem gerekirse: deforme, empoze, deklare, vb. Yani bunların yıllardır kullandığımız Türkçeleri var yanılıyor muyum? Dili kurallarına uygun ve doğru kullanmak elbette çok önemli. Ama kim doğru kullanabiliyor ki? Çok az kişi ne yazık ki. "Dilbilim" kategorisindeki diğer yazılarımda da hep bahsetmiştim, okumanızı çok isterim. İlginize teşekkürler.  26.09.2007 19:17
 

Arabesk vari geçiş kültürünün olgunlaşmayan oryantanist görünümünde farkına varılmadan yazılan bu yazılar halkında anlamdığı varsayımı ile kaleme alınmaktadır. Ama farkına varılmadan. Sevgi ve başarılar.

Nariçi 
 04.09.2007 12:11
Cevap :
Doğru; nasıl olsa kimse anlamıyor deniyor, ama ara sıra da olsa bizim gibi her şeyin farkında olanlar çıkıveriyor. Sesimizi duyurabiliyorsak ne âlâ. Duyurabiliyor muyuz ki acaba :(  04.09.2007 12:52
 

Güzel Türkçemiz ile ilgili yazınızı keyifle okudum. Ellerinize sağlık. Bilhassa Milliyet Blog Sitesi'nde yazan arkadaşlarımızın Türkçe ile ilgili yazıları beni çok mutlu ediyor. Bir bakıma da bu sitede ukalâlık yapan biri olmaktan kurtarıyorsunuz beni. Hepimiz biraz dikkat edersek Türkçemizi çok daha güzel kullanabiliriz ve okuyanlara da örnek yazılar sunarız. Ne kadar dikkat edersek edelim yine de hatalar olacaktır. Bunlar önemli değil. Önemli olan ısrarla yapılan hatalar yani alışkanlıklardır. Başta size, karga ve Osman Ömer'e olmak üzere, Türkçemizin daha güzel kullanılması ile ilgili düşüncelerini dile getiren ve bu düşünceleri dile getirirken kendisi de fazla hata yapmayan herkese en derin saygı ve sevgilerimi gönderiyorum.

Mustafa Mumcu 
 03.09.2007 11:03
Cevap :
Teşekkür ederim desteğiniz için. Ne kadar güzel bir dilimiz var ama kıymetini bilemiyoruz işte. Alışkanlık haline gelen yanlışlardan ve gün geçtikçe artan yabancı kökenli sözcüklerden arındırılmış bir Türkçeyi görebilecek miyiz dersiniz? Ne kadar zor olabilir ki biraz dikkat ederek konuşmak ya da yazmak? Sevgi ve saygılarımla...  03.09.2007 12:48
 

bir de bu var. varak yaprak demek. evraksa, yapraklar...

karga 
 31.08.2007 15:22
Cevap :
İlginç... Yeni bir şey öğrendim sayenizde, çok teşekkür ederim... Sevgiler  31.08.2007 18:45
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
Toplam blog
: 152
Toplam yorum
: 964
Toplam mesaj
: 60
Ort. okunma sayısı
: 1895
Kayıt tarihi
: 19.08.06
 
 

Ortada bir problem görüyorsak bu bizim de problemimizdir. Ve eğer 'birisi'nin bu konuda bir şeyle..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster