Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

18 Temmuz '11

 
Kategori
Estetik / Güzellik
Okunma Sayısı
8235
 

Travmatik parmak amputasyonları

Travmatik parmak amputasyonları
 

El tarih boyunca insanı geliştiren, savaştıran hatta günümüzde gözle görülemez ince işleri yapmasını sağlayan, ana organımız beyinde ise işlevi için büyük bir kısmın ayrıldığı tam anlamıyla insanı insan yapan organlarımızdan bir tanesidir.Bir insana göz kulak burun ağız ne kadar gerekliyse de bunların sağlamlığıyla yaşanacak hayatı doyasıya tadabilmek içinde el, özellikle parmaklar olmazsa olmazımızdır. 

Her ne kadar günümüzde teknoloji artmakta, tıbbi teknik gelişmekte insanlar blinçlenmekteyse de hala birçok dikkatsiz olayın sonucu insanlar uzuvlarını kaybedebilmektedirler. 

Parmakların kurtarılıp kurtarılmayacağı yaralanma tipi, seviyesi, sağlık merkezine ulaşımda geçen süre, hastanın yaşı, sigara kullanımı ... gibi birçok etkene bağlı olup, literatürde %100 kurtulur diyebileceğimiz bir yaralanma tipi bu yüzden tanımlanamamaktadır. 

ANATOMİ: 

İlk olarak kısaca parmak anatomisinden bahsetmek isterim: Parmaklar başparmak haricinde 3 kısımdan oluşur ve bu kısımlar birbirlerine eklem (halk dilinde menteşe) dediğimiz hareketin oluşmasında ana unsur olan yapılar ile bağlıdır.Her parmağın kendini besleyen ve her iki yanından uzanıp parmak ucuna doğru ilerleyen atardamarı bulunmaktadır ve bu atardamar komşuluğunda siniri ve toplar damarı eşlik etmektedir.Bu atardamarların inceliği parmak ucuna ilerlendikçe artmakta, tırnak seviyesine gelindeğinde artık görünmez hale gelmektedirler. 

 

YARALANMA TİPİ: 

Yaralanma tipleri çok değişkenlik göstermekle birlikte benim bulunduğum bölgede çoğunlukla spiral, balta, cam, ezilme tarzı yaralanmalar ile karşılaşılmaktadır.Parmak ne kadar yoğun bir kuvvet ile karşılaşırsa o derece zedelenir ve tutma şansıda bir okadar azalır.Hekimler olarak bizi umutlandıran kaza tipleri bıçak, balta yani gyotin kesisi diye tabir ettiğimiz , parmağın çok güce maruz kalmadığı, sadece kesici aletin değdiği kısımlarda zedelenmenin olduğu kaza tipleridir.Ezilme, bir yere takılma, motor ile kesilme sonucu olan kopmalarda parmak sadece kopmasına sebep olan kesi yerinde değil diğer sağlam gözüken alanlarda da yaralanmaya maruz kalır ve dikilmesi gereken damar çoğunlukla bu gözle görülmeyen yerlerde çatlamaya maruz kaldığından mikrocerrahi olarak onarım yapılsa dahi kurtulma şansı çok yüksek olmamaktadır. Düzgün kesi diye tabir ettiğimiz bıçak kesilerinde kesi dışındaki damarsal yapılar sağlam olduğundan başarılı bir mikrocerrahi teknik ile çoğunlukla parmak kurtarılmaktadır. 

SEVİYE: 

Parmak ne kadar geriden koparsa dikilmesi gereken damar bir o kadar kalın olacağından damar onarım sonucunun başarıya ulaşma şansı bir o kadar fazla olacaktır. Aksine uç kısımlarda damar kalınlığı gittikçe azalacağından bu kısımlardaki cerrahilerin başarı sonuçları bir o kadar düşük olacaktır. Özellikle uç boğumdan (Dip eklemi) daha ilerideki kopmalarda başarı şansı bu nedenle daha düşüktür. Ancak 2. bir tedavi yöntemi olan "kompozit" olarak tabir ettiğimiz özellikle yaş küçüldükçe ve kopma uç kısma yaklaştıkça başarı şansı artan, damar onarımı yapılmadan sadece kopan parçanın yerine sütüre edildiği teknikler sadece uç bölgelerde kullanılmakta ve uç kısma yakın kopmalarda başarı şansı bir o kadar bu teknikte yüksek olmaktadır(ör:Fatih Terim'in başına gelen olay). 

YAŞ: 

İleri yaşta damarlarda tıkanma ve daralma başladığından mikrocerrahi şansı bir o kadar azalmakta aksine çok küçük yaşta olan yaralanmalarda ise cerrahi tecrübenin başarı için daha fazla olması gerekmekedir. 

SİGARA: 

Sigara ve diğer tütün ürünlerini kullananlarda, şeker hastalarında , kolesterolleri yüksek olan hastalarda damarlarda tıkanma ve özellikle daralmalar meydana geldiğinden cerrahi başarı oranları daha düşüktür. 

KARMAŞIK YARALANMALAR: 

Kemik dokunun paramparça olduğu özellikle menteşe diye tabir ettiğimiz eklem bölgelerinin zedelendiği yaralanma tiplerinde cerrahi sonrası parmak kurtarılsa bile eklem zedelenmesi onarılamayacağından dolayı parmaklarda fonksiyon kaybı olmakta ve tedavi süreçleri çok uzamaktadır. 

GENEL PROSEDÜR: 

Parmak yaralanması olan bir kişi öncelikle panik yapmamalı ve kopan parçayı bütünlüğü bozulmamışsa bulmaya çalışmalı , bez ile sardıktan ve bir poşet içine koyduktan sonra bu poşeti buzlu su dolu başka bir poşet içine koymalı ve bu şekilde en yakın sağlık kurluğuna başvurmalıdır.Dikkat edilmesi gereken parçanın direk buz ile temas ederek donmasının önlenmesidir. Parmağın koptuğu kısımda kanama çoksa parmak kopan yerin gerisinden lastikle veya bir iple sıkıca bağlanabilir (turnike) ve bu şekilde 2 saat açmadan tutulabilir. 

Kitabi bilgi olarak tam kopmalarda başarı şansı ilk 6 saat içinde yüksektir ve bu süre içerisinde kopan parça uygun şekilde saklanmalıdır.Parmağı kopan kişi ameliyat olma ihtimalini düşünmeli ve zaman kaybını azaltmak için birşey yiyip içmeyi kesmelidir ki unutmayın ameliyat olabilmek için 6 saat açlık süresi gerekmekte aksi taktirde ameliyat esnasında midedeki yiyecekler nefes borusuna kaçıp hayati kayba yol açabilmektedir. 

Parmak tam olarak kopmamış bir kısmı tutuyorsa: 

1.İki damardan biri sağlam olabilir ki bu demektirki parmak kaybı olma ihtimali çok düşük olacaktır çünki bir bamar parmak için yeterlidir. 

2.Ciltden tutunuyor olabilir ki bu durumda parmağın altında karton , ince tahta veya sağlık kuruluşlarında bulunan boğaza bakmak için kullanılan abeslank konarak parmak normal pozisyonuna getirilmeli ve bu şekilde pansuman edilip operasyonun yapılacağı sağlık kuruluşuna hasta ulaştırılmalıdır. Bu şekilde yapılan pansuman parmağın bozulan dolaşımının daha da kötüye gitmesini önleyecek ve tutma şansının artmasına sebep olacaktır. 

3.Kemik yapının parçalandığı yaralanma tiplerinde tutma şansı düşüktür. 

4.Sıyrılma tarzı, ezilme tarzı yaralanmalarda tutma şansı çok düşüktür. 

OPERASYON ESNASI 

-Operasyon genellikle genel anestezi altında veya aksiller blok veya süre kaybının önlenmesinin istendiği durumlarda digital blok dediğimiz sadece parmağın uyuşturulduğu şekilde yapılabilmektedir. 

-Operasyon sonrası el ve ön kol istirahat yarım ateline alınmakta ve kemik ile tendon yaralanması varsa, bu atel 6 haftaya kadar kalabilmektedir. 

-Hastanede yatış süresi genellikle 1 haftayı bulmakta ve bu süre içerisinde parmağın tutma şansını arttırıcı tedaviler hastaya verilmektedir. 

-Parmağın tutup tutmayacağı ilk 1 hafta içinde belli olur ancak nadir durumlarda ilk 1 hafta başarı sağlansada taburculuk sonrası operasyon bölgesine alınan travmalar sonucu parmak kaybedilebilmektedir. 

KISACASI: 

1.KOPAN PARÇAYI BUL VE UYGUN ŞEKİLDE SAKLA 

2.BİRŞEY YİYİP İÇME VE EN YAKIN SAĞLIK KURULUŞUNA BAŞVUR 

3.KANAMAN VARSA TURNİKE YAP 

4.SİGARA GİBİ UÇ NOKTALARDA KANLANMAYI AZALTICI MADDELERDE KAZA SONRASI UZAK DUR. 

SAYGILAR... 

 

Araş. Gör. Dr. Mehmet Haşim GÜNER 

Z.K.Ü Tıp Fakültesi Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Kliniği 

 

 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 15
Toplam yorum
: 15
Toplam mesaj
: 1
Ort. okunma sayısı
: 19090
Kayıt tarihi
: 18.07.11
 
 

Op. Dr. Mehmet Haşim Güner  ortaokul ve lise eğitimini memleketi olan Giresun'da il sekizincisi o..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster