Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

27 Kasım '08

 
Kategori
Sosyoloji
Okunma Sayısı
4244
 

Tüm platformlarda kültür iletişimi

Tüm platformlarda kültür iletişimi
 

kültürel iletişim


Kültür, bir sosyolojik grubun önemli yapılarından biridir. Sosyolojik bir kimliğin olabilmesi için bir kültürün de olması gerekir. Etnik yapı, kültürle doğrudan ilintilidir. Kültür dediğimiz şey, sosyolojik grubun dilinden, alışkanlıklarından, yaşam şekillerine kadar ya da dini inancından, her türlü insani ve doğal ilişkilerini kapsayan bir bütün ya da bu ilişkilerden ortaya çıkan sosyolojik bütüne verilen addır.

İletişim ise (communication), latince "communis" (ortak) kelimesinden türemiştir. İletişim, insanlar arasında etkileşimi ve enformasyon akışını sağlar. Bu yüzden, insan hayatının en önemli unsurlarından biridir. İletişim, insanların fiziksel ve sosyolojik ihtiyaçlarını karşılanmasını sağlar. İletişim, temelde bir ileti -mesaj- göndermedir. Ancak, iletişim çok geniş bir anlam taşır. İletişim, yaşama dair her şeydir; enformasyon yaymadır, görüş bildirmedir, yüz yüze konuşmadır, medyadır, kültürdür, düşünce paylaşımıdır, giyiniş tarzıdır, duyguların ve kişisel özelliklerin dışa vurumudur, yaşamın kendisi ve en temel noktasıdır. İletişim; bir sanat, bilim ve amaç içeren bir süreç olmakla birlikte aynı zamanda doğal bir süreçtir.

En dar anlamıyla iki kişi, en geniş boyutuyla ise, tüm insanlar arasında gerçekleşen karşılıklı bilgi, duygu, düşünce aktarımı şeklinde genel olarak tanımlayabileceğimiz iletişim, doğası gereği sosyal bir varlık olan insanın çevresindeki diğer kişiler ve varlıklarla ilişki kurma, anlaşma, haberleşme ihtiyacından doğmuş bir olgudur. Ana Britanica Ansiklopedisi’nde iletişim, "bireyler arasında ortak bir simgeler sistemiyle gerçekleştirilen anlam ve bilgi alışverişidir" şeklinde tanımlanmaktadır.

İnsanlar arasında yaşanan ilişkilerin temeli, iletişimdir. Öğrenmek, öğretmek, anlamak, anlatmak, etkilemek, etkilenmek, paylaşmak için iletişim kurmamız gerekiyor. Bunların dışında yeme, içme, barınma gibi temel fizyolojik ihtiyaçlarımızı da iletişim kurarak gidermekteyiz. Bilindiği gibi içinde bulunduğumuz çağ, "enformasyon çağı" olarak nitelendirilmektedir. Bugün yaşadığımız bilgi çağında, kullandığımız kaynak, enformasyondur. Kaynak olarak enformasyon kullanılınca, günümüz toplumları için yaşamsal değer taşıyan iletişim, ön plana çıkmakta ve önemini vurgulamaktadır.

Bugün dünya, “evrensel bir köy”e dönüşmüş durumdadır. İletişim teknolojileri sayesinde ortak enformasyon üretmek, almak ve göndermek olabildiğince hızlı ve kolay bir hal almıştır. Kitle iletişim araçları, radyo, Televizyon ve gazeteler her geçen gün yayılırken, iletişim süreci de hızlanmış, gittikçe tüm dünyadaki gelişen olaylardan çok kısa sürede haberdar olma imkanı sağlamıştır. Uydu teknolojisi ile radyo ve TV yayınları uluslararası bir boyut kazanırken, mikroelektronik telefax teknolojisi ile bütün bir gazete sayfası bir kaç dakika içinde binlerce kilometre uzağa gönderilebilmektedir. İnternet teknolojisinin de gelişerek hızla yaygınlaşması, iletişimi oldukça kolaylaştırırken, dünyamızı her geçen gün daha da küçültmektedir.

Gelişen kitle teknolojisi kültürel iletişimi de güçlendirmiş, toplumların birbirlerinden daha kolay haberdar olmasını sağlanmıştır. Kitle iletişim araçları, “kültür sanayileri”dir. Üretilen ve yayılan bilgi ve haberler bir kültürel üründür ve bir ekonomik amaca yöneliktir. Bu amaç da kitle iletişim araçları teknolojisini üreten hakim güçlerin kültürünü yaymak ve global dünyada standartlaşmış popüler ürünlerini satmaktır. Kitle toplumunda, kültür endüstrileri olan kitle iletişim araçlarının etkisiyle gereksiz ve aşırı tüketme isteği, gelecek korkusu, bireycilik, hayatın anlamsızlaşması ve yabancılaşma gibi bir takım sorunlar ortaya çıkmaktadır.

Enformasyon-iletişim- devrimiyle ortaya çıkan kitle ve kitle kültürü ele alınırsa, kitle iletişim araçlarının ortaya çıkardığı kültür endüstrisi ve hızlanan kültürel iletişim süreçlerini değerlendirilmesi ve kitle toplumunun açmazlarının ortaya konması gerekmektedir.

Kültür endüstrilerinin doğmasının en önemli adımı, sanayi devrimidir. Sanayi devriminden günümüze kadar uzanan süreç, kültür endüstrilerinin doğuş süreci olarak da değerlendirilebilir. Bu açıdan sanayi devriminin tarihi süreci ve yeni toplumsal yapı dikkatle değerlendirilmelidir. Bunun yanında iletişim teknolojilerinin gelişimi de aynı oranda önemlidir. Bu açıdan popüler kültür, kültürel iletişim ve kültür endüstrisi en önemli kavramlardır.

Kültür iletişimi, bir anlamda kültürel haberleşme, iki ya da daha fazla birimin ve/veya grubun birbirinden haberdar olması olarak ifade edilebilir. Bir sosyolojik grubun dili, alışkanlıkları, dini inancı, insani ve doğal ilişkileri vs. yoluyla oluşturduğu her bilgiyi, değeri, bir başka sosyolojik grupla paylaşması, etkilemesi ve ondan etkilenmesi, kültürel haberleşme, yani kültür iletişimi olarak görülebilir.

Toplumların farklı özellikleri ve farklı yapılara sahip olmaları doğal olarak, toplumsal değişme sürecinin de farklı biçimlerde gerçekleşmesine yol açmaktadır. Karşı karşıya gelinen kültür ve özellikleri, bir diğer toplumsal yapının değişimi ya da onun alacağı biçim üzerinde önemli etkilerde bulunmaktadır. Bu şekilde karşı karşıya gelinen durumu ya da karşı karşıya gelinmiş iki kültürü; alıcı kültür ya da verici kültür şeklinde açıklanabilir.

Konuyla ilişkili olan bir başka kavram, kitle kültürü kavramıdır. Kitle kültürü kavramını aslında popüler kültür ve folk kültürü ile de ilişkilendirerek tanımlanabilir. Birlikte yaşamanın sonucunda oluşan ve ortaya çıkan gerek anlam değer ve kuralları, gerekse kültürün içerisinde bir takım alt kültür kavramları, olguları ya da süreçleri bulunmaktadır. Bunlardan bir farklı tanımlama da, kitle kültürüdür. Kitle kültürü, sanayii üretiminin, kitlesel kurallara göre üretilen, kitlesel dağıtım teknikleriyle dağıtılan ve kitleye seslenen kültür olarak ortaya çıkmaktadır. Örneğin, kitle kültürü, seri üretimi ve standartlaşmayı gerektirir. Yani standartlaşma, doğal olarak bireyler arasındaki farklılıkları törpüleyen, onları daha homojen, daha birbirine benzer bir nitelik kazandırmaya dönük bir özellik olarak ortaya çıkar. Kitle kültürünün bir başka özelliği de, seri üretimden dolayı, ürettiği malı, ticari bir meta haline dönüştürmesidir.

Kitle kültürünün bir başka özelliği de ya da eleştirilen bir başka noktası da, düzeyinin düşüklüğüdür. Aslında burada, kitle kültürünü üreten, yayan konumunda kalan, özellikle bazı ulusal medya organları, sihirli bir sözcüğün arkasına saklanmaktadır. “Halkın beklentisi bu” Bu bir anlamda, kültürel canlılığın, kültürel farklılıkların ortadan kalkmasına, kaybolmasına da yol açmaktadır.

Daha önce kültür iletişiminde, karşı karşıya gelmiş iki kültürü; alıcı kültür ya da verici kültür şeklinde tanımlanmıştı. Örneğin bir toplumun kültürü, eğer kendisini çevreleyen ya da benzemeye çalıştığı bir başka toplumun kültürü ile karşı karşıya gelmiş bir durumda ise, benzemek isteyen toplumun kültürü, alıcı kültür konumunda olmakta, buna karşılık benzemek istenilen ya da dönüşmek istenilen kültür ise, verici kültür konumunda olmaktadır.

Özellikle büyük şehirlerimizde, alışveriş merkezlerinin, dükkanların, adlarının İngilizce yazılmış olması ya da bu türden örnekler, alıcı kültür-verici kültür tanımlamasını destekler niteliktedir. Gerçekte bu sadece bu tür ve benzeri ürünlerin tüketici bulduğu üst sosyo-ekonomik kesimin yaşadığı yerlerle sınırlıdır. Azgelişmiş bölgeler ise, bunun hayalleriyle kitle iletişimi sayesinde beslenmektedir. Fakat bu durum, kültürün, bilginin ve teknolojinin paylaşıldığı, dünya demokrasisi gibi bir şey değil, tam aksine baskın kültürlerin dünya toplumları üzerinde egemenliğini kurması, kendisi için kendi imajında bir dünyayı yaratması, dünya kültürlerini homojenleştirmesi şeklinde olmaktadır.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 4
Toplam yorum
: 5
Toplam mesaj
: 3
Ort. okunma sayısı
: 5778
Kayıt tarihi
: 23.11.08
 
 

1999'dan bugüne ulusal bir radyo kanalında yapımcı olarak çalışmaktayım. ..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster