Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

11 Haziran '14

 
Kategori
Dil Eğitimi
Okunma Sayısı
38
 

Tümce bilgisi örneklemeleri

Sen bana bir gurbet sundun

Buğulu çocuk gözlerinle

 

Metin  Altıok, Kor Düşseydi

 

Şiir dizelerini düzyazı kurallarına uyarak yazalım :

 

  Sen, buğulu çocuk gözlerinle bana bir gurbet sundun.

    ö                    btöb                      dt     bsiznöb            y

 

 a. Çözüm

 

Çözüm tümce üzerinde gösterilmiştir.Çözümde öğelerin sıralanışı Türkçenin sözdizimi kurallarına uygundur. Yani, Türkçede öğeler, “ö-bt-dt-n-y” sıralamasıyla tümcede yer alır.Bu, tümcenin “genel kalıbı” dır.

 b. Belirtme Öbekleri

 

 

 (senin)  buğulu çocuk gözlerin

   bten                                  blen

                 adltam (iaöb)

 

Belirten “senin” öbekte görülmemektedir. Bu nedenle eksiltili adıl tamlamasıdır. Belirteni adıl olduğundan bu tamlamayı böyle adlandırıyoruz. Aslında adıl tamlamaları da bir ad tamlamasıdır.

Tamlamada “gözlerin” belirtilenin sonunda yer alan “-in”  eki “sen” adılının yerini tutmaktadır. Adılların yerini tutan ekler    iyelik eki olarak adlandırılır. Bu nedenle bu öbeği iyelikli ad öbeği (iaöb) olarak da adlandırabiliriz.

 

 

  buğulu çocuk gözler                          çocuk gözler

    öna               a                                      öna           a     

              önatam                                           önatam

 

 

 buğulu çocuk gözler

                   önatam

   ---------------------------

             önatam

     ----------------------------

              zinönatam

 

İki önad tamlaması iç içe olduğundan bu tamlama zincirleme önad tamlaması (zinönatam)             olarak adlandırılır.

 c. Çatı

 

Tümcenin yüklemi “sun-“  nesne aldığı için geçişli, özne  tümcede gizli de olsa belli olduğundan etken çatılıdır.

 

d. Adlandırma

 

Yüklemin Soyuna Göre :eylem, Yüklemin Yerine Göre :kurallı,       Anlamca:olumlu, Yapıca : yalın       

 

 

 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
Toplam blog
: 1064
Toplam yorum
: 308
Toplam mesaj
: 19
Ort. okunma sayısı
: 713
Kayıt tarihi
: 24.03.12
 
 

Türkay KORKMAZ, umuda yolculuğu ertelemez. Mermeri delenin damlanın sürekliliği olduğunu bilir. Y..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster