Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

20 Temmuz '13

 
Kategori
Dilbilim
Okunma Sayısı
506
 

Türkçe bir metafor ve bir karşı metafor

Türkçe bir metafor ve bir karşı metafor
 

Arşiv


Johan Vandawalle demiş ki:

 

Anadili Türkçe olan bir kişinin kısa cümlelerle düşündüğü, konuşma anında ise bu kısa cümleleri çeşitli yollarla birbirine bağlayarak karmaşık yapılar kurduğu görüşündeyim. Bu ‘cümle bağlama eğilimi’, bazı konuşurlarda zayıf, bazılarında ise adeta bir hastalık derecesinde güçlü olabilir. Bu son durumda ortaya çıkan dilsel yapılar, insan zihninin üstün olanaklarını en güzel şekilde yansıtıyor. Farklı dil gruplarına ait birçok dili incelediğim halde, şimdiye kadar hiçbir dilde, beni Türkçe’deki karmaşık cümle yapıları kadar büyüleyen bir yapıya rastlamadığımı söyleyebilirim. Biraz duygusal olmama izin verirseniz, bazen kendime, ‘Keşke Chomsky de gençliğinde Türkçe öğrenmiş olsaydı…’ diyorum. Eminim o zaman çağdaş dilbilim İngilizce’ye göre değil, Türkçe’ye göre şekillenmiş olurdu…

 

Ben de demişim ki:

 

Kendisi konuyu eksik ve yanlış dile getirmiş: Türkçe icat edilmiş ve kurgulu bir dil olduğu için, çok uzun cümle yapılarına açıktır. Adamın eksiği şu ki birçok alttümce tek bir cümlede kurgulandığı zaman, bağımsız anlamları da değişir. (Kendi hesabıma bunu hem konuşurken, hem de yazarken kullanıyorum ama farklı kurgularda, aynı tümce-anafikir olsa bile.) Ancak, 2 yıl okuduğum kadarıyla Almanca da böyle bir dil ki o da zaten kurgulanmış bir dil ama epeyi evvel (1600'ler gibi).

 

Ek:

 

Bu arada ben dahil, hiçbir Türkçe yazan kişinin bunu dile getirememiş olması ironik, çünkü alıntı metin doğrudan Türkçe yazılmış. Adam, Türkçe dahil, 35 dil biliyormuş.

 

Dipnot: Bu alıntı dışında, internette adam hakkında bilgi yok. Onu ünlü eden durum, Türkçe olimpiyatları olunca, akla doğrudan fıştık geliyor.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

İlginç tespitleriniz var.Dil yeteneğinizi de bu yazınızda öğrendim.Kolay bir iş olmasa gerek. '20 dilin falan ana yapısını biliyorum.Adamlar henüz Avrupa dillerinin kökenine karar verememiş durumdalar.Pekala Anadolu olabilir,yani Danca'nın kökü Anadolu'da üretilmiş olabilir'diyorsunuz.Az da olsa arkeolojiye bulaştım 1984'ten bu yana.Bazı belgesellerimin içindeki kısa değinmeler dışında Mardin Gırnavaz kazısında tanıştığım Pro.Dr.Hayat Erkanal'ın Urla'daki Limantepe Kazıları içerikli Ege'de Yeni Boyut adlı Türkçe ve İngilizce bir belgesel de çektim 1997'de.O da Alman Ark. Enst. Bşk.Harold Hauptmann da Almanca'nın kökeninin bazı kelimeler bakımından Hititlerle akraba olabileceklerine vurgu yapmışlardı.Adını unuttuğum bir Alman dilbilimci,TDK Yayınlarından bir kitabın önsözünde, kısaca, 'Sanırsınız ki Türkçe'yi binlerce yıl önce matematikçiler bulmuştur' gibi bir cümle okumuştum. Öte yandan Prof.Nic.Negroponte Being Ditital adlı eserinde, 'Türkçe geleceğin bilgisayar dilidir' diyordu.

Ömer Faruk MENCİK YILMAZ 
 25.07.2013 0:30
Cevap :
Türkçe benim ana dilim sayılmaz. Ana dillerim Tatarca ve Türkmence sayılsa gerek. Yani, Türkçe'yi ana dilim olmadan da seviyorum, çünkü taze bir dil, hala üretimi sürmekte. Kendi hesabıma, 1.500'ün üzerinde sözcük ürettim ve MB'da bunların epeyisini satır arasında kullandım. Türkçe edebiyat dili olarak kullanıldığı biçimiyle hiç kullanışlı değil. Benim yaptığım onu karmaşıklaştırmak. Yani, 100 sözcükten fazla sözcüklü tümceler kurmak. Bunu, hem kurmaca yazanlar, hem de kurmaca-dışı yazanlar Türkçe için pek sevmiyor. Bir de, Türkçe'ye yapıbozum sayılabilecek türden işlemler uyguluyorum. Sonuçta, Türkçe olduğu gibi değil, olmadığı ama olabilir olduğu ve yapılabilecekler için güzel bir dil.   25.07.2013 17:00
 

Saygilarla hocam...Sizin cevabınızla yorumumu ters çevirip kısa cümleler kuran GÜney halkları basit gerçeğe basit cümleler ile ulastı ve Kuzeyliler uzun ve karmaşık cümleler sayesinde basit olan insan eksenli yaşamdan uzaklaştı diye mi danışmak istiyorum?!...ancak bunun yerine şunu sormak istiyorum ...Felsefe ve Aristoles bilimlirinde kuzey avrupa mı güney avrupa mı önde ? Bu karşılastırma yazılmış eserden tutun bulunmuş icada ve felsefe akımlarınada içerisine alır! saygılarla

Süleyman Akyürek 
 22.07.2013 23:12
Cevap :
Sorunuza ters ve ironik bir yanıt vermiş olayım: Aristo'ya karşılık Doğu'da Lao Tzu var. Bizim tasavvuf, en azından otantik İbn-i Arabi'ninki, bu ikisinin sentezi çabası. (Aristo - Lao Tzu Sentezi olarak tarayabilirsiniz, sanırım bu başlıklı bir metnim var.) Ontoloji açısından bakınca ise, Almanya-Fransa kaşıtlığı var ama Heidegger faşist, Sartre sulu kalmakta. Nordik ontolojiler ise, Nordik efsane (Beawolf ama orijinali) ve polisiye (Imsomnia ama orijinali) filmlerinde var. Yani, sorunuzun yanıtları mevcut ve epeyi bilgi disiplinleri alanlarında yayık durumda ama bilmem siz hepsini algılayabilir misiniz?  23.07.2013 8:34
 

Amerikalı bir matematik hocası ile aynı ismi paylaşan bu belçikalı hakkında tek bulduğum site http://h-net.msu.edu/cgi-bin/logbrowse.pl?trx=vx&list=h-turk&month=0005&week=c&msg=rG/3Tx%2BYhq28x/vpCqAVVQ&user=&pw= Benim tezim ise şu: Sıcak akdeniz ikliminden dolayı kısa cümleler kuran Akdeniz ülkeleri insanları bu kısa cümleler yüznden daha duygusal...Soğuk iklime sahip kuzey avrupa dilleri ise uzun cümleler kurarak duyguyu aşıp mantığa ulaşıyor ve daha profosyonel hareket ediyorlar. Ayrıca kuzeyde cümle yapılanması tersten olduğu için beyini daha çok çalıştırırken güney de olan cümle yapılanması düz olduğu için beyni fazla yormuyor... sağlıcakla

Süleyman Akyürek 
 20.07.2013 13:57
Cevap :
Yok, bu denli kısa devre mantık dilde pek işlemez, çünkü 20 dilin falan ana yapısını biliyorum. Adamlar henüz Avrupa dillerinin kökenine karar verememiş durumdalar. Pekala Anadolu olabilir, yani Danca'nın kökü Anadolu'da üretilmiş olabilir. Bu da, alıntıladığınız sava uymaz.  20.07.2013 19:52
 

Güzel bir konu ve yorumlama elinize sağlık bir de şu an okuduğum Richard E. Nisbettin düşüncenin coğrafyası kitabında sanırım bu ifade edilenlerin alt kodları var. selam ve saygılar.

Nizamettin BİBER 
 20.07.2013 12:40
Cevap :
Kitaba bakacağım, teşekkürler.  20.07.2013 19:50
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 2216
Toplam yorum
: 1121
Toplam mesaj
: 127
Ort. okunma sayısı
: 500
Kayıt tarihi
: 16.08.06
 
 

Serbest yazarım. 1960 doğumluyum. BÜ İşletme mezunuyum. ..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster