Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

22 Haziran '14

 
Kategori
Tarım / Hayvancılık
Okunma Sayısı
2490
 

Ülkemizin yerli sığır ırkları

Ülkemizin yerli sığır ırkları
 

Son yıllarda Türkiye de özellikle kültür ırkı olarak adlandırdığımız, nispeten verim özellikleri yüksek sığırları yurt dışından ithal etmektedir. Hayvan ıslahı, üretim ve ulusal sermayenin güvencesi için bu bir yerde gereklidir. Yüksek verim özelliğine sahip hayvanların yetiştirilerek ve ıslah edilerek ülke ekonomisine katkıda bulunması muazzamdır. Ancak ithal veya Anadolu coğrafyasına ait olmayan hayvanlar getirildiğinde bu hayvanlar çok ciddi adaptasyon sorunu ve stres yaşamaktadır. Bu amaçla bu hayvanlar için bir adaptasyon süreci oluşturmak gerekmektedir.

Peki durum böyle giderken yerli sığır ırklarımıza neler oluyor?

Ulusal sermaye ve üretime katkıları şüphesiz olan kültür ırkları, yerli ırkların yerini almaya başladığı zaman gen kaynaklarımız da tehlike altına girer. Bu nedenle üretim kontrollü ve bilinçli yapılmalıdır. Bir ülkede yerli hayvan ırklarının gen kaynaklarının korunamaması ile bir hayvanın soyunun tükenme tehlikesi aynı derecede önemlidir. Bu amaçla çeşitli projelerle ülkemizde yerli hayvanların gen kaynaklarının korunmasına yönelik bazı projeler de geliştirilmiştir.

Yerli sığır ırklarımızdan bahsetmeden önce kültür ırkları ile aralarındaki genel farklardan bahsedeyim:

1. Yerli sığır ırklarımız yüzyıllardır, coğrafyamıza yaşamaya uyum sağladıklarından, bölgesel hastalıklara karşı son derece dirençlidir.

2. Çok değişken habitusa yani davranış biçimlerine sahip olmakla beraber genel olarak yerli sığırlarımız agresif davranışa sahiptir.

3. Süt ve et verimleri, kültür ırklarından daha düşüktür. Ancak iyi bir ıslah ve seleksiyon ile bu değerleri yükseltmek mümkündür.

4. Elde edilen ürünlerin lezzeti genellikle kültür ırklarından daha fazladır.

5. Soğuk, kuraklık, kötü ortam koşulları gibi durumlara karşı çok daha dirençlidirler.

 

Coğrafi Bölgelere Göre Yerli Sığır Irklarımız:

1. YERLİ KARA: Ülkemizde Orta Anadolu bölgesinin hakim yerli ırkı olan yerli kara, tamamen siyah kıllarla örtülü bir vücuda sahiptir. Tırnakları da siyahtır. Yayılma alanı bakımından en fazla yer kaplayan yerli sığır ırkımızdır. Vücut yapıları kültür ırklarına kıyasla son derece küçüktür. Verim özellikleri düşük olmasına rağmen yaşam gücü ve ortam koşullarına dayanıklılığı oldukça yüksektir. Kültür ırklarına nispeten hastalık durumlarına çok ender rastlanır.

2. BOZ IRK: Renk tonu olarak Montofon sığırını andıran bu ırkımız, ülkemizde Trakya, Güney Marmara, Kuzey Ege ve Orta Anadolu'nun batı kesimlerinde bir yayılma alanı gösterir. Dağlık ve engebeli alanlarda yaşamaya adapte olmuş bu sığır ırkımız ciddi bir gen kaynağı kaybına maruzdur. Ne yazık ki nesli tükenmeye yüz tutmuştur. Geçmişte daha çok saban ve çit sürme işine koşulan bu sığır ırkımız fiziksel kondüsyon bakımından en güçlü yerli sığırımızdır. Anadoluda çit süren öküzlerin ırkı boz ırktır.

3. DOĞU ANADOLU KIRMIZISI (DAK): Doğu anadolu kırmızısı ırkımız, yerli karadan sonra en fazla yayılma alanına sahipt ırktır. Yaşam alanı genel olarak Doğu Anadolu'nun dağlık kesimleridir. Bugün bir çok doğu ilinde Montofon ve Simental gibi kültür ırklı ile melezleşmiştir. DAK sığır ırkı et, süt ve fiziksel güç amacıyla kullanılagelmiştir. Aile tipi işletmelerde ve dağ köylerinde DAK sığırını görmek oldukça olasıdır.

4. GÜNEY ANADOLU KIRMIZISI (GAK): Toroslar'ın güneyinde kalan Akdeniz bölgesi ile Güneydoğu Anadolu bölgesinde yerleşim gösteren bu sığır ırkımız, verim özellikleri en yüksek olandır. Diğer ırklarda olduğu gibi çevre koşulları ve hastalıklara karşı oldukça dirençli olan GAK aynı zamanda kan parazitlerine karşı ayrıca dirençlidir. GAK sığır ırkımızın bir diğer belirgin özelliği de sağım esnasında mutlaka yavrusunun yanında olması gerektiğidir. Bu davranış biçimi bakımından Mandalara benzerlik gösterir. Bir diğer özelliği de diğer yerli sığırlarımıza nispeten daha asil ve estetik bir vücut kondüsyonuna sahip olmasıdır. GAK sığırımız, yaşadığı bölgeye göre de kendi içinde farklı isimler almıştır. Bunlar; Halep sığırı, Kilis sığırı, Çukurova sığırı ve Dörtyol sığırıdır.

5. YERLİ GÜNEY SARISI (YGS): Aslında bu sığır ırkımız da GAK sığır ırkımızın bir alt ırkıdır. Ancak hastalıklara ve ortam koşullarına karşı dayanıklılığı çok daha yüksektir. 

6. ZAVOT: Aslında Zavot sığırı tam olarak yerli ırklarımız arasında bulunmamasına rağmen uzun yıllardır Kars yöresinde yetiştirildiği için artık yerli bir ırk olarak kabul edilmiştir. Zavot sığırının Simental ve Montofon ile melezleştiği düşünülmektedir. Ancak bölgeye ciddi bir uyum sağladığından dirençli bir sığır ırkıdır. Kültür ırklarına dahil edilemez. Uzun boynuzları ve kül rengiden turuncuya varan tonda rengiyle kendini gösterir.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
Toplam blog
: 57
Toplam yorum
: 22
Toplam mesaj
: 0
Ort. okunma sayısı
: 5323
Kayıt tarihi
: 16.06.12
 
 

27 mart 1989 yılında Konya'nın Ereğli ilçesine bağlı Zengen kasabasında doğdu. İki yaşına kadar B..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster