Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

05 Haziran '08

 
Kategori
Tiyatro
Okunma Sayısı
10460
 

Unutamadıklarımız: Devekuşu kabare tiyatrosu

Unutamadıklarımız: Devekuşu kabare tiyatrosu
 

Devekuşu Kabare Tiyatrosu’nun adını ilk kez okulumuzun duvarlarına asılan bir ilanda görmüştüm. Doğrusu, hem devekuşu hem kabare ve hem de tiyatro kelimelerini toplu halde içeren bu isim bana ilginç gelmişti ama her nedense ilanda belirtilen oyuna gitmeyi de istememiştim.

Belki param yoktu. Belki giden arkadaşlarımdan dinlemek işime geliyordu. Belki başka sebepler. Geçmiş gün, pek hatırlayamıyorum.

Ama o ilanla birlikte Kabare tiyatroculuğunu incelediğimi anımsıyorum. Ansiklopedilerden aramış, hatta Milli Kütüphaneye kadar sürecek bir araştırma içine girmiştim. Bir sürü notlar almıştım. Ancak arkadaşlarımın hemen bir iki gün sonra oyundan çalma esprilerle aralarında kurdukları yeni dil, bana dışlandığımı düşündürmüştü. Çocuktuk. Alıngandık. Beğenilerimiz yeni gelişiyordu. Bir gün önceki seçkilerimiz bir gün sonra farklılaşıyordu. İçimiz çabuk sızlıyordu.

Kabare, Türk Dil Kurumu sözlüğündeki ifadeyle, “genellikle güncel konuları iğneleyici, yerici, taşlayıcı biçimde ele alan oyunların oynandığı, monologların, şarkıların ve şiirlerin söylendiği”, diğer bazı tanımlara göre; “daha çok siyasal konuları, toplumsal ve kültürel gündelik yaşamdaki yozlukları, acı, iğneleyici bir dille, sivri bir biçimde taşlayan; toplum eleştirisi doğaçlamaya açık gösteri ve oyunların sahnelendiği; oyuncular ile izleyicinin "içli dışlı" olduğu; yazar ve izleyicinin katılabileceği bir küçük tiyatro türüdür”.

İlk kez, 1881'de, Paris'te R. Salis tarafından açılmış olan Kabare Tiyatrosu, Almanya, İsviçre ve Avusturya'da gelişme göstererek, tüm Avrupa'ya yayılmıştır. Kabare Tiyatrosu, 1. Dünya Savaşı öncesi ve sonrası dönemlerde iki eğilim göstermiş; bir yanda eğlendirici tiyatro özellikleri içinde kabare-revüleri biçimini alırken, öbür yandan kitleleri aydınlatıcı ve uyarıcı bir işlevle yüklü, siyasal edebi bir biçimde var olmuştur. Fransız Direniş Hareketi içinde yerini almış, 2. Dünya Savaşı'ndan sonra ise Kabare Tiyatrosu Rönesansına tanık olunmuştur. Kabare Tiyatrosu, tüm dönemlerde ve yönelimler altında yasaklamalara uğramıştır. Çünkü Haldun Taner’e göre "toplumsal ve politik hiciv yapan her kabare tiyatrosu, bulunduğu ortamın zekâ ve yüreklilik kanıtıdır." Genellikle muhalefet oldukları için, bulundukları düzen içinde sadece karşıt olan kesimlerce tarafından kabul görmektedirler.

Okul duvarında ilanını görüp de şimdi hatırlamadığım bir nedenle gidemediğim Devekuşu Kabare bu tür bir tiyatroymuş. Devekuşu Kabare, Haldun Taner'in öncülüğünde Ahmet Gülhan, Zeki Alasya ve Metin Akpınar tarafından 1967'de İstanbul'da kuruldu. Toplumsal ve politik taşlamaya oyunlarında başarıyla yer veren grup, kendisine özgü üslubuyla kabare türünün Türkiye'deki en önemli temsilcilerinden oldu. 1978 yılında Haldun Taner ve Ahmet Gülhan'ın ekipten ayrılmalarıyla Zeki Alasya - Metin Akpınar ikilisi topluluğu aynı isimle sürdürdü. İlk dönemde daha çok Haldun Taner'in yazdığı oyunları oynayan topluluk, zamanla çeşitli yerli yazarların oyunlarını sahneledi.

Vatan Kurtaran Şaban, Astronot Niyazi, Ha Bu Diyar, Haneler, Keşanlı Ali Destanı, Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım, Aşk Olsun, Deliler, Geceler, Yasaklar, Beyoğlu Beyoğlu, Reklamlar, Dün Bugün gibi oyunları sergiledi. Arkadaşlarla eski günleri yâd etmek üzere Pazar günü bir araya gelmiştik. Konu konuyu açtı, sinemadan müziğe derken tiyatrodan Devekuşu Kabareye kadar ulaştık. “Haneler” adlı oyununu CD’den tekrar izledik. Güldük.

Bana, Ankara’ya gelip de gidemediğim o ilk oyunlarıyla tiyatroyu sevdirmişlerdi.

Anılar işte.

Paylaşmak istedim.

Kaynaklar:

http://www.konakfilm.com/index.php?page=urun_detay&urun_id=4436&urun_ismi=Deveku%C5%9Fu

http://www.medyasozluk.com/devekusu+kabare+tiyatrosu.html

http://ansiklopedi.turkcebilgi.com/Devekuşu_Kabare

http://www.nedirnedemek.com/kabare_tiyatrosu_nedir

http://tr.wikipedia.org/wiki/Deveku%C5%9Fu_Kabare

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

haneler adlı tiyatro oyununun CD si vay metnini nasıl bulabilirim. yardımcı olabilirseniz beni çok memnun edersiniz. teşekkürler .

zeki arslan 
 28.11.2008 0:14
Cevap :
Zeki bey sizin için araştıracağım. Bulup bulamadığımı da yine buradan yazarak bildireceğim. İlginize teşekkür ederim.  29.11.2008 14:06
 

Gerçekten de güzel bir yazı yazmışsınız, eski değerlerimize sahip çıkmak konusunda herkese örnek olmuşsunuz. Not: Yazıda geçen kaynakçalardan birisi hatalı, .com adresi .org olmuş, doğrusu http://www.nedirnedemek.org/kabare_tiyatrosu_nedir olmalı.

Umut Akyol 
 12.11.2008 10:45
Cevap :
Yorumunuza çok teşekkür ediyorum. Bu yazıyı tekrar okuyanlar için ise hatamı düzeltme yönündeki katkınıza dikkat etmelerini diliyorum. Sevgi ve saygılarımla...  12.11.2008 11:03
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 340
Toplam yorum
: 669
Toplam mesaj
: 0
Ort. okunma sayısı
: 1569
Kayıt tarihi
: 10.03.08
 
 

Basınla ilgili bir kuruluşda çalışmaktayım. Uzun yıllar basınla ilgili konularda danışmanlık yapt..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster