Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

28 Mayıs '20

 
Kategori
Tarih
Okunma Sayısı
121
 

Uygar mıyız?

Tarihteki ilk uygarlıklar Mezopotamya, Mısır, İnka, Maya, Çin, Akdeniz, Hint uygarlıkları olarak bilinmektedir. İnsanlık tarihinde uygarlık kavramının ortaya çıkması kentsel yerleşimlerle doğrudan ilişkilidir. İnsanların uzmanlaşması, becerilerin gelişmesi, düşünen aydınların ortaya çıkmasıyla kentler ve kasabalar oluşmuştur.

Kent yaşamı çağa uygun daha yeni ve daha gelişmiş aletleri ortaya çıkarmış, böylece kültürün maddi, düşünce ve sanata ilişkin cepheleri oluşmuş, kültür karmaşık ve incelmiş bir düzeye çıkmıştır. İşte bu tanımlanan düzeye Uygarlık denilmektedir.

Vikipedia’da uygarlık kentsel gelişme, kültürel seçkin sınıf tarafından dayatılan sosyal sınıflaşma, iletişimle ilgili sembolik sistemler ve doğal çevreden ayrı olma ve üzerinde hükmetme algısı ile karakterize edilen karmaşık yapıdaki toplumdur, diye tanımlanmaktadır. Başka bir ifade ile “Bir kültür, yazılı bir dile, bilime, felsefe ve yüksek derecede uzmanlaşmış iş bölümüne, karmaşık bir teknolojiye ve siyasal sisteme sahip olduğunda Uygar kültür halini alır.”

Çağdaş ölçüler bakımından uygarlık, bugün diğerlerinden daha kitlesel, daha karmaşık olan toplumlar yani insanlık ve doğa üzerinde zayıf etkisi olan ilkel toplumlara oranla çok daha geniş egemenlik kurmuş toplumlar için kullanılabilir.

Tarihte istila amacıyla gelen göç eden topluluklar sahip oldukları kültür ve medeniyeti Anadolu’ya taşıdılar. Anadolu, Mısır, Ege ve Yunan uygarlıklarına yakın bir konumda olması nedeni ile bu medeniyetlerden etkilenmiştir. Anadolu’da Hititler, Frigyalılar, Lidyalılar, İyonlar, Urartular, Sümerler, Akkadlar, Elamlılar, Babiller, Asurlular ve daha birçok şey uygarlıklar yaşanmıştır.

Anadolu uygarlıkları; Tarih yazıcılığı, inşa ettikleri barajlar ve sulama kanalları, kaleler, surlar, saraylar ve tapınaklar, resim, kabartma, heykel ve kaya oymacılığı gibi süsleme sanatlarının yanı sıra maden işçiliği, dokumacılık, ağaç işlemeciliği, kilim, üretimi, çivi kullanımı, mobilya yapımı, ticaret ve denicilik alanında yazı, dil, edebiyat, mimarlık, bilim ve sanat konusunda günümüze nice eserler bıraktılar.

 Sözcük anlamıyla uygarlık, “bir ulusun, bir toplumun düşün ve sanat yaşamıyla eriştiği düzey, diğer toplumlardan ayıran, onun özgün yanını ortaya koyan, yaşayış biçimlerinin, kullanılan aletlerin, çalışma biçim ve yöntemlerinin, inançların, düşünsel ve sanatsal faaliyetlerin maddi ve manevi varlıkların tümü.” olarak ifade edilmektedir.  Uygar kelimesi, yerleşik hayata ilk geçen Türk kavimi olan Uygurlardan gelmektedir.

Bir ülke veya toplumun veya diğer zeki canlı türlerinin, maddi ve manevi varlıklarının, düşünce, sanat, bilim, teknoloji ürünlerinin tamamını ifade eden uygarlığı bilmeden, öğrenmeden uygar olunabilir mi?

Montaigne diyor ki; “Yamyamlara, aklın kurallarına uyarak barbar diyebiliriz ama bize benzemiyorlar diye onlara barbar diyemeyiz.” Toynbee, Uygarlığı yaratan büyük ırklar değildir, insanları yaratan büyük uygarlıklardır, diyor. Çağımızın büyük düşünürlerinden biri olan Levi Strauss, “ilkel” toplum ile “uygar” toplum arasında bir ilerilik ya da gerilik ayrımından söz edilemeyeceğini ifade ediyor.

Barbarlık’tan sonraki bir aşama olarak “uygarlık”, özetle kent yaşamı, devlet, yazı, kanun, matematik demektir. Her uygarlık, belli bir iktisadi yapının biçimlendirdiği bir değerler sistem olup, bunlar, siyasal ve hukuksal kurumlar, din, ahlak, felsefe, edebiyat, sanat, özetle bir kültürü oluşturan bütün öğelerdir

Son tahlilde Anadolu’da tarih içerisinde bu kadar özel ve yetkin uygarlık yaşanmış olması günümüz toplumumuza yansımış mı? Yansımamışsa nedeni nedir?,  neden yeterince uygarlaşmamışız?

Uygarlıklarla toplumumuzun bağını, korelasyonunu, ilintisini kesen ne olmuş?

Nizamettin BİBER

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Bence biraz fazlaca geriyiz uygarlıkta canım kardeşim... Bir öğretmen olarak bundan üzüntü duyuyorum... Uygarlık olumlu değişim demektir... İnsan yaşamının bilim ve tekniğin gölgesinde daha güzel hal almasıdır uygarlık... Sağlıklı günler dilerim canım kardeşim:)

Halil Güven (Sökeli) 
 30.05.2020 22:43
Cevap :
Uygarlığın zaman içerisinde zamana uyumlu olumlu değişim tanımınıza katılıyorum, bilim, tekniği ve aklı kullanarak yaşamın kolaylaştırıp güzelleştirilmesi ve refahın yükseltilmesidir de bir anlamda. Çok teşekkür ederim Halil abim, selam, saygı ve sevgi ile.  31.05.2020 13:02
 

“Uygar mıyız?” sorusuna cevap verebilmek için öncelikle uygarlık nedir sorusuna doğru bir cevap verebilmek gerekir. Vikipedia’da yapılan tanımlamanın uygarlıkla uzaktan yakından bir ilgisi yoktur. Çünkü o tanıma göre örneğin en ileri ülkelerden biri sayılan ABD daha birkaç sene evvel “haçlı seferi” çağrısı yapmış ve bugün bile o zihniyete uygun bir şekilde Orta Doğu’yu talan etmek gayretindedir. Bunun neresi uygarlık? Medeniyetler çatışması yaşanan bir zaman diliminde hiçbirimiz uygar değiliz. Kendi kendimizi kandırmayalım. Şu anda, 21 inci yüzyılda bile “uygarlık” kavramını hak eden tek bir toplum bile yoktur. Bana göre UYGARLIK’tan söz edebilmek için DİN, DİL, IRK, MİLLİYET, CİNSİYET farklılığının söz konusu olmadığı, insanların EŞİTLİK, BARIŞ, ADALET içinde yaşadığı, BİLİM ve HUKUKUN üstünlüğünün en yüksek İLKE olarak kabul edildiği bir toplum inşa etmek gerekir. Edebiyat, sanat, felsefe ve siyaset ile uygarlık veya medeniyet olmaz. Olsa olsa yoksulluk ve yolsuzluk olur. Selamlar

Matilla 
 29.05.2020 13:24
Cevap :
Uygarlığın sadece asri olmak demek olmadığı konusuna sizinle hem fikirim, günümüzde ise asri araçları kullanmanın uygarlıkla uzaktan yakından ilişkisi yok, Amerikayı fiziksel olarak uygar davranış olarak ise barbar sayabiliriz. Uygarlık ta utopiadır bir ideadır. Toplumların uygar olabilmesi için bireylerin öncelikle uygar olması gerekir, bunun doğrudan kültürle ilişkili olduğunu düşünüyorum. Egemen olma hırsı ise tüm bu kavramları soyut hale getiriyor. Refah toplumları uygarlığa yakındır desek daha uygun bir tanım yapmuş oluruz. Bilim ve hukuk esas unsurlar, diğer disiplinler ise uygarlığın devamlılığını sağlayan,varlığını koruyan faktörler. Çağımızdan önce yaşamış kimi toplumların bize bugüne ışık tuttuğu aşikar. Mesele şu biz ne kadar uygarız? Uygarlığın neresindeyiz? Hukuk ve bilim aklın egemenliğinde ne durumdayız? Benim sorgulamaya çalıştığım esas bu. Eğer uygarsak sorun yok değilsek neden olamadık? coğrafyamızda yanan uygarlık ışıklarından neden aydınlamadık?Teşekkür edrm.slmlar  30.05.2020 12:48
 

Kesinlikle uygar değiliz ve o Levi’ ye kimse katılıyorum...Bence uygarlıklar hiç bir işe yaramadı ve yaramayacak. İlkel dedikleri insanlar hepimizden çok ileri seviyede idi. Bizler onların tırnağı dahi olamayız. Ben zamanında insanların uçabildiğini bile düşünüyorum. Uçak balık uçan yılan varda uçan insanlar niye olmasın . Bence en üst düzey uygarlık bu insanların ama tarihte böyle bir bilgi yok...Hırslar tüm uygarlıkların sonu olmuş ve olacak. Dünya kendi kendini kaç kez yeniledi bilemiyorum ama tekrar tekrar yenilesede sonumuz hep hüsran olacaktır..O yüzden Kişiler kendi iç uygarlıklarıyla tanışmalı tanımaya çalışmalı ve beyne hükmetmelidir...Sevgiyle kalın

jale kasap 
 29.05.2020 11:07
Cevap :
Bilim kurgucu bir yanın var sevgili Jale, Leviye katılmanı düşüncelerinle de kanıtladın. Uygarlıklar kurulmuş yıkılmış bazı toplumlar bundan olumlu etkilenmemişler.Kişi uygarlaşmadan toplum uygarlaşmaz teoremine katılıyorum.Teşekkür ederim, selam, saygı ve sevgi ile.  29.05.2020 19:21
 

Nizammettin kardeş siz katılıyorum bu güzel yazınızla bilgilendim teşekkürler.Selam ve sevgiler sağlıklı mutlu günler.Not: Fıkralarıma yorumunuzu beklerim.NAHİDE ÇELEBİ

NAHİDE ÇELEBİ 
 29.05.2020 7:09
Cevap :
Teşekkür ederim Nahide hocam, sağlık ve mutluluklar dilerim. Beklentinize duyarlı davranmaya çalışacağım.  30.05.2020 12:49
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
Toplam blog
: 883
Toplam yorum
: 3748
Toplam mesaj
: 86
Ort. okunma sayısı
: 2670
Kayıt tarihi
: 06.06.12
 
 

Yeni dünya düzensizliğinde insan olmaya çalışan ve okuyarak ne kadar cahil olduğunu gören, olayla..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster