Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

13 Şubat '16

 
Kategori
Tarih
Okunma Sayısı
483
 

Vanlı 120 küçük dev adam

Vanlı 120 küçük dev adam
 

Henüz Balkan Savaşı’nın kayıplarını telafi edemeyip, yaralarını saramayan Anadolu, bu defa da kendini 1. Dünya Harbi’nin ateşi içerisinde bulur. Her Osmanlı şehri gibi Van ve havalisi de, uzun yıllardır devam eden çöküntünün ve gencecik evlatların kaybının acısını yaşarken, bu felaketlerin üstüne yetmezmiş gibi, bin yıldır komşuluk yaptıkları Ermenilerin ihaneti de eklenir.

1896 tarihinde İngiliz, Rus ve Amerikalı ajan misyonerlerin tahriki sonucu Van genelinde başlatılan 1. Ermeni isyanında başarılı olamayan Taşnak, Hınçak ve Karahaç gibi Ermeni çeteleri Rusya’ya giderek askeri açıdan örgütlenmelerini tamamlamışlardı. Bu arada Van ve havalisinde yaptıkları propagandaların etkisinde kalan çok sayıda Ermeni genci de Rusya’daki çetelere katılmak üzere Van’dan ayrılmışlardı.

Birinci Dünya Savaşı’nın başlaması üzerine, 1914 Kasım ayının ikisinde Osmanlı hudutlarından içeri giren Rus kuvvetleri Erzurum’u almak amacıyla taarruza geçmişti. Yöreyi iyi bilen Ermeni çeteleri öncülüğünde ilerleyen Rusların durdurulması için Pasinler Köprüköy arasında mevzilenen Türk birliklerine destek amacıyla, Van’da konuşlu bulunan 33. Piyade Tümeni gelen emir üzerine Erciş, Tutak, Karayazı yoluyla Pasinler’e gidecektir.

Serhat şehri Van’da 33. Tümenden başka, bir Jandarma Seyyar Tümeni de bulunmaktadır. Ruslar 29 Kasım 1914 günü Van doğusunda İran-Türkiye sınır hattında kalan Kotur mevkiinden Van merkezine doğru saldırıya geçerler. Üç koldan ilerleyen Ruslar Başkale’yi işgal ederler, hedefleri Van’dır. Van Seyyar Jandarma Tümeni, kendisinden 5 kat daha güçlü olan Rus kuvvetlerini bozguna uğratarak sınır hattına çekilmeye zorlar. Jandarma Tümenini en çok cephe gerisinden saldıran Ermeni çeteleri zorlamaktadır. Buna rağmen kahraman Türk Jandarma Tümeni yaklaşık, 1,5 ay aralıksız devam eden göğüs göğse çarpışmalar sonucunda Rus ordusunu İran kuzeybatısında yer alan Hoy şehrine kadar kovalar.

Kamil Paşa komutasındaki Jandarma Tümeni ve Vanlı milis kuvvetleri, Ocak 1915 ortalarında bölgeyi tamamen düşmanlardan temizlemiş halde serhat boylarında mevzilenmişlerdi. Ancak kış mevsiminin getirdiği zorlu şartların yanı sıra cephaneleri de tükenmek üzeredir. Van’da bir miktar cephane bulunduğundan, Kamil Paşa gönderdiği bir haberci vasıtasıyla cephanelerin cephe hattına naklini istemektedir. Haberi alan Van Valisi Cevdet Bey kara kara düşünmeye başlar. Çünkü savaşlar dolayısıyla Van’da ne eli silah tutacak erkek kalmıştır, ne de asker. Sadece Van’da Ermeni çetelerin Müslüman halka saldırılarına mani olmak gayesiyle 1 bölükten az jandarma bırakılmıştır.

Vali Cevdet Bey Van halkına vaziyeti izah edip, aralarında fikir alışverişi yaptıktan sonra çocukların bu zor göreve gönderilmelerine karar verilir. Yaşları, 12 ile 17 arasında değişen 120 Vanlı çocuğun gönüllü olması üzerine yol hazırlıkları yapılmaya başlanır. 1915 yılı Ocak ayının sonlarına doğru kafile yola revan olmaya hazırdır. Henüz oyun çağında olan bu kahraman vatan evlatları, üstlendikleri zorlu vazifenin şuurunda büyüklerinin ellerini öpüyorlar, bütün Van halkının duaları ve tekbir sesleri arasında toplandıkları Ulu Cami (*) önünden yola çıkıyorlardı. Bir gece önce anneleri, 120 balanın ellerine kınalar yakmış vatan, millet, din ve devlet uğruna kurban etmişlerdi.

120’ler kafilesine refakatçi olarak, 2 öğretmen, 18 jandarma eri ve bölgeyi iyi bilen ömrü cephelerde geçmiş Vanlı gazi Musa Çavuş verilir. Kahramanlar kafilesindeki çocukların küçük olanlarının sırt çantalarına bin adet fişek, biraz daha büyük olanlarına ise bin fişekten başka değişik mühimmatlarda yüklenir. Bu halde bir metreden fazla karın kapladığı dağlara, geçit vermez vadilere doğru ilerleyen 120’ler kafilesi, kuş uçumu 200 kilometre olan meşakkatli Hoy cephesi yolculuğunu başarı ile tamamlayarak Jandarma tümenine cephaneyi ulaştırırlar. Yolda iken Ermeni çetelerin birkaç saldırısı olur ancak, bu millet düşmanlarına kafiledeki jandarmalar gereken dersi verirler.

Kamil Paşa cephaneyi getiren çocukların gözlerinden teker teker öper. Bir-iki gün cephe hattında dinlenen kafile, daha sonra dönüş yolculuğuna geçer. Van’da da durum iyi olmadığından bir an önce ulaşmak mecburiyetindedirler.

Kafile geliş güzergâhını kullanarak dönüşe geçtiğinde kar yağışı başlar. Yürümek bile gittikçe zorlaşmaya, adeta adım atılamaz duruma gelir. Kar yağışı gittikçe şiddetini artırır, tipi başlar. Göz gözü göremez kardan, tipiden. Minik bedenleri taşıyan dev yürekler, birer birer dökülmeye başlarlar vatan toprakları üzerine. Kafiledeki askerlerden biri, hiç durmadan Van’a doğru ciğerlerini patlatırcasına saatlerce koşarak haber verir.

Bütün Van halkı kafilenin kara gömüldüğü yere ulaşır. 120 çocuk, 18 asker ve 2 öğretmen tipinin kapattığı yerlerden çıkarılarak Van’a getirilirler. Çoğu Hakk’ın rahmetine kavuşmuş, şehadet şerbetini içmişler ve Cennet bahçelerindeki yerlerini almışlardı. Bütün Van’a şivan düşmüş, her evden feryatlar figanlar yükselmekteydi. Bu meçhul kahramanlar kafilesinden 98 çocuk, 10 asker ve 2 öğretmen artık birer Türk bayrağıdırlar, bayrağın al renginde yerlerini almışlardı. Sadece 22 kahraman çocuk hayatta kalabilmiştir.

Hemşehrisi olmakla gurur duyduğum kahraman Vanlı şehitleri ne zaman hatırlasam aklıma Yahya Kemal’in o güzel şiiri gelir:

Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik
Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendik

Haykırdı, ak tolgalı beylerbeyi "İlerle!" 
Bir yaz günü geçtik Tuna'dan kafilelerle

Şimşek gibi atıldık bir semte yedi koldan 
Şimşek gibi Türk atlarının geçtiği yoldan

Bir gün yine doludizgin atlarımızla 
Yerden yedi kat arşa kanatlandık o hızla

Cennette bu gün gülleri açmış görürüz de 
Hâlâ o kızıl hâtıra gitmez gözümüzde

Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik
Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendik

(*) Selçuklular döneminde yapılan Ulu Cami, Ermeni çeteler tarafından 1918'de yakılmıştır.

Abdülkadir Güler bu blog'u önerdi.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
Toplam blog
: 65
Toplam yorum
: 23
Toplam mesaj
: 2
Ort. okunma sayısı
: 3693
Kayıt tarihi
: 12.02.13
 
 

Ercişliyim. 2012 yılı içerisinde "Van Gölü Havzası ve Erciş Tarihi" 2015 yılında "Doğu ve Güneydo..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster