Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 
 

Uzman Diyetisyen İpek Ağaca Özger

http://blog.milliyet.com.tr/diyetisyen_ipek

24 Nisan '08

 
Kategori
Beslenme / Diyet
Okunma Sayısı
2329
 

Vazgeçemediğimiz demleme çayımız ve Türk kahvemiz

Vazgeçemediğimiz demleme çayımız ve Türk kahvemiz
 

demleme cayımız ve türk kahvemiz vazgeçilmezimiz


Türk beslenme alışkanlıkları içerisinde çay ve Türk kahvesinin yeri tartışılmazdır. Demleme usulü yapılan siyah çayımız ve nefis Türk kahvemiz ülkemize has olup, bu çok sevilen iki içeceğimizin tüketim miktarları da ülkemizde oldukça fazladır. Çay veya Türk kahvesini sevmeyenimiz var mıdır ki aramızda?

Demlediğimiz çayımızı yudumlarken; soğuk kış günlerinde içimizi ısıtırız, sıcak yaz günlerinde hararetimizi/susuzluğumuzu gideririz, üzerimizden günün yorgunluğunu atarız. Çay/kahve saatlerinde sevdiklerimizle bir araya gelmenin tadını çıkartırız.

Türk kahvesi bir başkadır.

Türk kahvesi, Neskafe, cappuccino, süzme kahve, macchiato, … Bu kahveler şimdilerde her köşe başında bulabileceğimiz kahve mağazalarında sunuluyor. Hepsinin tadı çok lezzetli; ama Türk kahvesinin yeri ayrıdır bana göre.

Farklı ülkeler, farklı kahve kültürleri

Bundan 2 yıl önce gezi amaçlı Almanya’ya gitmiştim. Gitmeden önce orada yaşayan arkadaşlarımıza Türkiye’den ne istediklerini sorduğumuzda listenin en başını Türk kahvesi oluşturuyordu. Hiçbir kahvenin, Türk kahvesinin yerini tutmadığını söyleyerek bizden çok sayıda Türk kahvesi pakedi götürmemizi rica etmişlerdi. Orada yeteri kadar bulamayabiliyorlarmış.

Almanya’da çok büyük çoğunlukta filtre kahve içiliyor. İsteğe göre, tek kullanımlık, küçük ambalajlardaki süt veya krema ekleyerek tüketiliyor. Tadı da oldukça lezzetli. Severek içiyoruz ama alışkanlıklarımız ve damak tadımız yine Türk kahvesini özletiyor bizlere!

Türk kahvesi nasıl elde ediliyor, nasıl pişiriliyor?

Ülkemizde kahve, un şeklinde öğütüldükten veya çekildikten sonra, bir-dört fincanlık cezvelerde su ile karıştırılarak hazırlanır ve arzuya göre değişik miktarlarda şeker eklenir. Kahvenin üzerinin köpükle kaplı olması istendiği için kahve genellikle kaynatılmadan pişirilmektedir.

Peki biz çay ve kahveyi çok seven ve çok tüketen bir toplum olarak acaba bu içecekleri tüketirken sağlığımızı riske atıyor muyuz?

Bazı unsurlara dikkat ettiğimiz takdirde bu içeceklerin sağlığımız üzerine olumsuz etkilerini ortadan kaldırabiliriz. Bazı önemli soru ve cevapları sizler için sıraladım:

1-)Yemeğin hemen ardından çayı tüketmek doğru mudur?

*Hayır, doğru değildir. Bunun sebebi; çayda bulunan polifenollerden ‘tanen’ , Demirle bağlanarak demir emilimini azaltıcı etki gösterdiği yapılan çalışmalardan bilinmektedir. Bu yüzden demir içeren besinlerle birlikte çayı tüketmemeye özen göstermeliyiz.

*Örneğin kahvaltıda yumurta tüketiyorsak, çayın yerine su, süt, taze sıkılmış meyve sularının tüketilmesi çok daha sağlıklı olur.

*Yemekten 1 saat sonra alınan çay ve kahve demir emilimini etkilemez.

2-)Çayın sağlık üzerine etkileri nelerdir?

*Çay, manganez ve potasyumun iyi bir kaynağıdır. Yaklaşık 5-6 bardak çayın günlük manganez ve potasyum gereksinmesini karşılamada önemli katkıda bulunduğu bilinmektedir.

*Çay, flouridin iyi kaynağıdır.1 bardak çayda 0, 1 mg. Flourid bulunur. Diş çürüklerine karşı koruyucu etkisi olduğu bilinmektedir.

*Yeşil çayın kardiyovasküler ve karaciğer bozukluklarına karşı koruyucu olduğu bilimsel çalışmalarda saptanmıştır.

*Çayın arterde kolesterol birikimini ve LDL (kötü huylu kolesterol) oksitlenmesini azalttığı bazı bilimsel çalışmalarda gösterilmiştir.

*Çayda bulunan tanenler barsak hareketini yavaşlatarak barsaklardan su kaybını da önlerler. Ayrıca potasyum içeriğinin de fazla oluşuyla ishal tedavisinde çay kullanılmaktadır.

3-)Siyah çay ile yeşil çayın ne farkı vardır?

*Siyah çayda, çay bitkisinin yeşil yaprakları toplanır, fabrikada fermentasyona (mayalanma) bırakılır. Daha sora buharlanıp, kurutulur ve paketlenir. Fakat yeşil çay hiç fermentasyona uğramamıştır. Yarı fermente edilen çaya ise ‘oolong çayı’ denir.

4-)Kahvenin sağlık üzerine etkileri nelerdir?

*Kahvede bulunan ‘kafein’ diüretik (idrar yapıcı) , kas ve sinirleri uyarıcı, mide salgısını uyarıcı ve metabolik hızı arttırıcı etki gösterir.

*Genel olarak orta düzeyde kafein alınması performans iyileştirici, uyuşukluk giderici, uyanık tutucu, dikkat arttırıcı, kişiye kendini iyi hissettirmesi gibi etkileri gözlendiği çalışmalarda belirtilmiştir.

*Kahve, kan basıncını ve kandaki kolesterol düzeyini arttırıcı etkide bulunabilmektedir.

*Kalp hastalıklarına karşı risk oluşturabilmektedir.

*Aşırı kafein-kahve alımının da idrarla Kalsiyum atımını arttırdığı bildirilmiştir.


Görüldüğü üzere çay ve kahvenin sağlık üzerine pek çok olumlu yönleri bulunmaktadır. Bunların yanında kalp çarpıntısı, ülser ağrılarını arttırıcı gibi olumsuz yönleri de olabilir.

Bu yüzden kişi, kendi durumunu tanıyarak bu içeceklerin tüketim miktarlarını ayarlamalıdır.

*İpek Ağaca
ipekagaca@gmail.com

( Bu yazı GİT dergisinin son sayısında da yayınlanmaktadır. )

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

Bu blog Editör'den Öneriler alanında yayınlanmıştır

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

İpek hanım öyle ballandıra ballandıra anlatmışsınız ki canım kahve çekti. Olsa da içsem dedim. Yazılarınızı takip ediyorum. Başarılar dilerim.

Psikolog Ezgi Basaran 
 24.04.2008 17:23
Cevap :
:) sevgiler...  25.04.2008 9:34
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 75
Toplam yorum
: 49
Toplam mesaj
: 14
Ort. okunma sayısı
: 3357
Kayıt tarihi
: 10.09.07
 
 

Merhabaaalar ! Mesleğini çok ama çok seven bir Uzman Diyetisyenim. Hacettepe Üniversitesi 'Besl..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster