Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

07 Ağustos '14

 
Kategori
Tarih
Okunma Sayısı
61
 

Wallerstein, Geçmişbilim, Gelecekbilim

Wallerstein, 5 bin yıllık Dünya Sistemi'ni modelleyen ilk kişidir. Öyle ya da böyle şeması geçerlidir.

Bu açıdan bakınca, Wallerstein'ın kullandığı tümdengelimdir. Yani; bir model kabul eder ve olguları ona göre açıklar. Bunu da pek pek 35 sayfalık (70 bin karakterlik veya 10 bin Türkçe sözcüklük) bir metinde becerir.

Aynı Wallerstein, 5 bin yılın 100 yılını 350 sayfada açımlamaya kalkınca, tümvearımı kuramamış, yani olgulardan kendi modeline varamamış, hatta epeyi yerde tersine sonuçlar çıkıyor.

Bir de inanılmaz yorum hataları yapıyor:1750 Sanayi Devrimi'ni ve 1789 Fransa Devrimi'ni tek bir olgu sayarken, araya 1776 ABD dekolonizasyon devrimini (veya karşı devrimini) kat(a)mıyor.

Wallerstein'ın ve diğer Dünya Sistemi'cilerin hataları şunlar:

Bir: Aynı olaya geçmişten geleceğe ve gelecekten (veya bugünden) geçmişe doğru bakarak yorumlayınca, farklı perspektifler ortaya çıkar ve ikisi birlikte tüm panoramayı verir.

İki: Referans zamanın uzuluğu (5, 50, 500, 5.000 yıl) perspektifi etkiler ve kritik olgunun, diyelim devrimin zaman diliminin başına, ortasında veya sonuna konması, o olgunun yorumlanmasını da etkiler.

Wallerstein'ın en büyük hatası da şu: Ekonomik determinizm. Oysa; iktisadi-askeri-siyasi ve bilim-düşün-sanat üçlemeleri ikilisi var. 6'sının herhangi bir öğesi referanslı tarih, diğer 5'ine ve bunların 2'li, 3'lü, 4'lü, 5'lü, 6'lı kombinasyonlarına hiç benzemeyebilir: Örneğin 10'larca askeri tarihsel zirve varken, yalnızca 3 bilimsel tarihsel ve 0 siyasal tarihsel zirve vardır.

Kıssadan hisse: Wallerstein böylesi hataları yapmışsa, ben de yapabilirim demektir: Örneğin 2000'de yaptığım, Çin'in en geç 2005'te Tayvan'ı ilhakı, 2015 itibarıyla 10 yıllığına yanlışlandı: Çin onun yerine uzayı ilhak etti.

 

(6 Ağustos 2014) 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 2216
Toplam yorum
: 1121
Toplam mesaj
: 127
Ort. okunma sayısı
: 500
Kayıt tarihi
: 16.08.06
 
 

Serbest yazarım. 1960 doğumluyum. BÜ İşletme mezunuyum. ..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster