Yenidoğan tarama testleri

Yenidoğan bebeklerde doğumdan sonra yapılan bazı testler vardır. Bunlar erken dönemde tesbit edilirse, tedavisi yapılabilecek ve önlemi alınabilecek hastalıkların tesbiti için yapılan testlerdir. Sağlık Bakanlığı bu testlerden ZEKA TESTİ olarak da bilinen 3'ünü (FENİLKETONÜRİ, KONJENİTAL HİPOTİROİDİ, BİOTİNİDAZ), bütün yenidoğan bebeklere ücretsiz yapmaktadır. Bu hastalıklar bebekte zeka ve büyüme gelişme geriliğine yol açan hastalıklardır.

İlçe içindeki bütün hastanelerde doğumdan sonra bebeklerden 5 küçük halkalı özel bir filtre kağıdına topuktan kan örnekleri alınıp İlçe Sağlık Grup Başkanlığı'na gönderilmektedir. Sağlık Grup Başkanlığı da bu gelen kanları Sağlık Bakanlığı'na bağlı "Yenidoğan Tarama Merkez"lerinden birine (Hacettepe Tıp Fakültesi-Ankara; İstanbul Tıp Fakültesi-İstanbul; Dokuz Eylül Tıp Fakültesi-İzmir; Cumhuriyet Tıp Fakültesi-Sivas) gönderir. Tarama testi şüpheli çıkan bebekler kontrol kanı alınmak üzere bölgelerinden sorumlu sağlık ocağı tarafından davet edilir. Aile bilgilendirilir.

# Bu topuktan alınan kan örneğinin ilk 24 saat içinde alınması genellikle yanlış sonuçlar verdiği için ilk 24 saatten sonra alınması gerekmektedir. Kan örneği ilk 24 saat içinde alınan yeni doğanlardan 5-15inci günler arasında,

# Beslenmeden alınan ya da damar yoluyla sıvı verilen yeni doğanlarda ağızdan beslenmeye başladıktan 24 saat sonra,

# Prematüre bebeklerden 10-15inci günlerde,

# Antibiyotik tedavisindeki bebeklerden, ilaç kesildikten en az 48 saat sonra(Anne antibiyotik kullanıyorsa da aynı şekilde) 2.kan örneği alınmalıdır.

2.topuk kanı örneği rutin olarak 1.basamak sağlık kurumu olan sağlık ocaklarında alınmaktadır. Bazı özel hastaneler 2. topuk kanı örneğini de kendi almakta, alınan kanı yine Yenidoğan Tarama Merkezi'ne göndermektedir. Yine bazı özel hastaneler Sağlık Bakanlığı'nın yaptığı bu testin yanında kendi laboratuvarlarında bu testleri ücretli olarak yapmaktadır Testin sonucunu aileye, kurum kendisi vermektedir.. Sağlık Bakanlığı'na gönderilen kan örneklerinden yapılan tarama testi şüpheli çıkan bebekler kontrol kanı alınmak üzere bölgelerinden sorumlu sağlık ocağı tarafından davet edilir. Aile bilgilendirilir. Kontrol için tekrar kan alınıp kontrol testleri yapılır. Hastalık şüphesi olmayan bebeklerin ailelerine ulaşılmaz. Sonuç genellikle 2-3 hafta içinde belli olur. Kan örneğinin alındığı kurumların hepsinde doldurulacak formardaki adres telefon bilgilerinin doğruluğu çok önemlidir. Bu bilgiler, bahsi geçen üç hastalıktan birinin tesbit edilmesi durumunda bebeğe en kısa sürede ulaşılmasını sağlayacaktır.
Sağlık ocakları 2.topuk kan örneğini alınıp alınmadığını takip etmekle yükümlüdür. Bütün doğan çocuklar ailelerin hastanede verdikleri bilgiler doğrultusunda "doğum bildirim formları" doldurularak yaşadıkları bölgedeki sağlık ocağına bu formlar gönderilerek tesbit edilip kayıt altına alınır. 2.topuk kanı örneği hastane tarafından alındıysa bile bu örneğin doğru zamanda doğru şartlar altında alındığından emin olmak için aileye ulaşır. Eğer 2. topuk kanı örneği alınmadıysa ya da alınmış olsa bile doğru şartlarda alınmadıysa bu kanı sağlık ocağı alır, merkeze gönderir. Aile, bütün bu bilgilendirmeye rağmen bebeğinden topuk kanı örneğinin alınmasını reddediyorsa bu reddini resmi olarak sağlık ocağında kayıt altına aldırır.

Bu testlerin dışında yenidoğanlarda mutlaka DOĞUMSAL KALÇA ÇIKIKLIĞI muayenesi yapılır. Muayenede ortaya çıkmayan bazı vakalar da olmaktadır. Bu yüzden özel kurumlarda bebek 1.ay ile 2. ay arasındayken KALÇA ULTRASONOGRAFİSİ yapılmaktadır. Bacak kemiğiyle kalça kemiği arasındaki açı bozulukları erken dönemde tesbit edilip, tedaviye yönlenilir. Bu şekilde kalça çıkığı vakaları en aza indirilmeye çalışılmaktadır.

Yine yenidoğan tarama testleri arasında bazı özel kurumlarda doğumdan sonra taburcu olmadan yapılan İŞİTME TESTİ de vardır. Eğer hastanede yapılmadıysa, aile bu test için testin yapıldığı hastanelere başvurup en kısa sürede testi yaptırdığında tedavi edilebilir işitme bozuklukları tesbit edilebilmektedir.

LÜTFEN TEDBİRİNİN ÖNCEDEN ALINABİLECEĞİ HASTALIKLAR YÜZÜNDEN CANINIZIN YANMASINA İZİN VERMEYİN!