Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

17 Mart '11

 
Kategori
Felsefe
Okunma Sayısı
293
 

Zamanı akıtmak 29

29-]Ve süreçler boyunca, sosyal birlikçi olan halk yaşamı ile toplumsal işleyişlerin makas aralığı gittikçe seçilip, birbirinden elenip ayrıldı. Bu nedenle de toplumsal olanla, sosyal birliğe dek olanın zamanıyla, halk sal, yaşamların zamanı; giderekten yavaşladı. Toplumun insan olan yanı, üretim dışındaki kalan zamanın sarfı için halkın içine inip; halkçı süre boyutu yaşamağa başladığı zaman, toplumdaki kazançları, halkçı yaşamı da, etkiledi. Böylelikle aynı kültür içinde, iç içe geçen, farklı kültürdü tüketim olanaksızlıklarını ve değişik olanakları ortaya çıkarttı. Bu bir sosyale dek olan sosyetik yaşamdı. 

Halk daha masif bir kararlılık iken, toplum daha enerjik, kararsız ve hızlıdır. İnsanlık, akilce oluşla farklı insan yaşamlı bu süredurumların farkına varılmıştı. Bu, üç alanlı zaman bitişmesini fondan ayrıştırmanın becerilmesi işiydi. Görece tikel olan bu üçlü zaman akışının faz farklarından ötürü süreç akışları da çok farklı ama birbirine ilişkin süreçlerdi. Yani aynı fazla girişmeye başlamışlar, ama fazlarını çeşitli gerilim boyutlarına dönüştürüp, tersindirmişlerdir. Gerilimleri farklı farklı düşmüş de olsa, daha hızlı gerilme ve zaman farkı olan toplumsal alan, halk alan ve sosyale dek özel yaşam alanı (insana dek olan özel) diye üç ayrı devim alanlarının tekilleşmesi idi. 

Sosyal kavramı insana dek olanı dile getirirse de daha geniştir. Biyolojik canlı organiklerin, hücre gibi bir organ eldi işbirliği benzeriyle bireylerinin kendi dışındaki mekândan bireylerle dıştan görece sınırlı bir, ilişkice bağla, ilk organ elleşme bağ ilişkisi ile girişme tiplerine, sosyal bağ veya sosyal girişme ya da sosyal yapı ilişkisi demekteyim. Bu ilişki bağ toplumsal bağa yarıldıktan sonra da, insan-insanlar ya da organik-organikler bağ ilişkisi olacakla sürüp gitmektedir. 

Daha açığı, yeterince analitik olamayan halktı mantıktaki bu tekilleşme ile birlikte, toplumsal olanın işleyiş mantığı, kutsal olanın işleyiş mantığı ile anlaşılmaya doğru çökmüştür! Yani toplum sal olanla, halk sal olan devinimleri, analizle ayrıştırıp çözümcü şekille ilişkilenemez olmanın bu iki uzamı anlayamamanın; seçkinleşememenin; farkın da olamamanın; halkın gözündeki yavaşlamasıdır bu. 

Sosyal birlik mantığı, daha çok doğal ve sosyal izlenimsek bir içselleştirmeler olan; sosyal birliğin görece algı biriktirilmeleri idi. Sosyal birliğe dek pek çok yaşantı aşmalar, doğal olanın, sosyalce edilgenlikçe güdümünde idi. Bu tanım insanların aktif olmadıkları anlamına değildir. Aksine zaten aktiflik, bu bağımlı sosyal bağdı eğilimin güdülüm ünden çıkacaktır. 

İzlenim sel olan sosyal olayların gelişmesi ve girişmesi, tek tüktü ve yavaştı. Bu yüzden sosyal girişme düzleminde olaylar azadı. Bu nedenle de, zaman yavaş akıyordu. Yine izlenimse olan doğal olaylar da, akıl almaz denli çok olmasına rağmen, tek tük olanı ayırt edip fark ediliyordular. Bu yüzden, doğal olayla da yavaştı ve yavaş akıyordu. 

İzlenim sel olanlar, çoğu zaman bir ayırt edilenin farkına varılışı değildir. Ama sonradan bir farkına varışa da, dönüşmüştüler. Bugün bile bizler, günde onlarca davranışsal, uzamsal ve bilgi edinmeleri ile karşılaşmalar yaparız. Ama hemen hemen hepsi, o anın kullanım yararı dışındadırlar. Yani hepsi bir bilinç edinişle farkına vardığımız durumlar, değildirler. 

Uzun süreler boyunca, hiç hatırlamadığımız, bir karşılaşma öğrenmeler olup gitmektedir. Ne var ki bunlardan bazıları, gün gelir, bir gün, bizim anlayıp fark ettiğimiz, birden bire bilir olup, bilinç ettiğimiz durum olur, çıkıverirler. Bütün olup bitenlerin içinde bunlar; bir elenip ayıklanıp, seçilip ayrılmaya tabii tutulmağa başlarlar. Böylesi bir durumda, her gün gözümüzün önünde olup biteni, aklımızda bulunanı, nasıl görmez olduğumuza da şaşarız. 

İşte bu seçkinleştirme işi, ayırt etme işi, farkında olma işi; bitişik uzam, eylem, devinim alanlarını; parça minimize nokta alan girişmelerine bölmektir. Ki devinim uzam alanını, binlerce, milyonlarca, milyarlarca, trilyonlarca, katrilyon kere katrilyonlarca, us eylem girişme alanına fark edişle bölmektir. Bir uzam alanda, ne kadar olay devinmesi girişirse, o uzamın zamanı, çok hızlanır. 

Bir tek uzam devinimi ne kadar küçük ve ilişkisel alan olgular girişmesi seçilir eşmesine dönüşürse hız artar. Bir uzam devinimi içinde, devinim alanları ne kadar görülmez eşirse ve tek tük olaylara, hatta tek ilişkisel olaylara indirilirse, o alan da zaman akmaz gibidir. Ve zaman yavaş işler, bir türlü geçmek bilmez. 

Söz gelimi bir taşıtla seyahatiniz esnasında, hızlanan taşıt, sizin gözlemeli seyredişiniz ufkunuza, belli bir birim zaman içinde sıkışmış pek çok uzam devinmelerini ekleyecektir. Birim zamanda olay ufkunuza, sıkışıkça giren birçok, ilişkin olay ufkunu seçimli liginiz ve olayları ayırt etme yetenek kapasiteniz, size hızlı bir zaman akışı olarak yansıyacaktır. Birim zamanda, her bir birim devinim uzamında, olgu ve olayların ayrı ayrı seçimle şen sayısal çokluğunu ayırt edişiniz, zamanın hızlılığı ve yavaşlığıyla olan bağıntısıdır. 

Birim uzamlar idrak alanınıza kendi ilişkisel süreç alanlarını, sıkışan uzam devinim alanlarını, katlayarak yükler. Sizin o bir sinüslük süredurum boyutunuz içinde, kocaman bir yolculuk uzayı süredurum boyutları iç içe geçmiştir. Sizin kendi iç zamanınızla, dış uzay yolculuk olaylarının aynı eksen bağıntılarını kuran, bilinç sel yorumlama yapan ve bağıntıları anlamaya yönelik algı, zihinsel süreçleriniz olacaktır. Böylece ilişki eştirdiğiniz, enerji harcanma fazları, sizin yorulmanızdır. 

Aynı taşıt içinde başta gözünüzü, kulağınızı bandaj ile kapatın. Yani çevre uzam devinim alanlarına mümkün olduğunca kapalı olun. Sadece yapılacakları bilir olmanız yeterli. Ulaşma yerine varınca gözünüzü açın. Hissettiğiniz bir iç zamanınız akmıştır. Sizden bağımsız bir dış zaman akacaktır. 

Sürecek 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 401
Toplam yorum
: 6
Toplam mesaj
: 6
Ort. okunma sayısı
: 106
Kayıt tarihi
: 26.11.10
 
 

26 yıllık sınıf öğretmenliğinden sonra emekli oldu. Şiir çalışmaları ve deneme türü olan, toplum ..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster