Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 
 

Uzm Dr Servet Külahçıoğlu

http://blog.milliyet.com.tr/servet.kulahcioglu

03 Şubat '16

 
Kategori
Genel Sağlık
 

Alerji ve Alerji Testleri

Alerji ve Alerji Testleri
 

ALERJİ VE  ALERJİ  TESTLERİ

Bağışıklık sistemimizin görevi vücudumuzu hastalık yapabilecek dış etkenlerden korumaktır. Ancak vücudumuzun her sistemi gibi  bağışıklık sistemininde  çalışma düzeni ve dengesi bozulursa çeşitli hastalıklar ortaya çıkar. Bu hastalıklardan biri bugün ki yazımızın konusu olan allerjik hastalıklardır.
Allerji, alerjen, atopik bünye  sözcükleri günlük hayatımızda sıkça duyulan sözcükler olmaya başlamış, çoğu kişi ya da doktor mevcut şikayetleri alerjik olaylara bağlar olmuştur. Peki nedir aleji,alerjen, atopi..
Alerji nedir?
Alerji kelimesi Yunanca kökenli bir sözcük olup ‘farklı, tuhaf tepki’ anlamına gelmektedir. Çevremizde her daim bulunabilecek maddelere karşı bağışıklık sisteminin aşırı, abartılı tepki göstermesidir.. Alerji gelişmesi için vücudun o maddeye karşı duyarlı  hale gelmesi gerekir. Bu o  madde ile ilk karşılaşmada olabileceği gibi yıllarca tepkisiz kaldıktan sonra da ortaya çıkabilir. Ama duyarlılık geliştikten sonra kişi o madde ile her karşılaştığında alerjik reaksiyon gösterir.
Günümüzde her beş kişiden birinde alerji görülmektedir..
Kişinin kalıtımsal (irsi) olarak alerjiye meyilli olmasına atopi (atopik yapı) diyoruz. Anne veya babasında alerjik hastalık olan bir çocuğun herhangi bir şeye karşı alerjik olma riski %35-50’dir. Hem annesi hem babası alerjik ise çocukta alerji görülme riski % 65-70’e kadar yükselmektedir. Örneğin saman nezlesi en sık görülen genetik hastalıklardan biridir.
Alerjen Nedir?
Alerjen ise normalde çevremizde bulunan, zararlı olmayan ancak duyarlı kişilerde  aşırı ve anormal tepki oluşturan maddelere denir. Başlıca alerjenler şunlardır: Ev tozu akarları, evcil hayvan  epitelleri,  hamamböceği, polenler, besinler ,ilaçlar, mesleki alerjenler vs.
Alerjenler duyarlı kişilerde hafif  burun akıntısından alerjinin en ağır ve ölümcül şekli  olan anaflaksiye  kadar çeşitli tablolara neden olabilirler.  En sık görülen alerjik durumlar saman nezlesi, göz nezlesi, alerjik rinit, alerjik astım, egzema, kurdeşen (ürtiker), besin alerjisi gibi durumlardır.  Bu ve benzeri durumlar söz konusu olduğunda alerjik hastalıklardan şüphelenilmeli ve alerji ve/veya alerjenlerin tespit edilmesi için doktorunuz tarafından alerji testleri istenmelidir. 
Alerjiyi ve alerjen nasıl tanınır? Alerji testleri nelerdir?
Alerji tanısında en önemli kriter kişinin kendisinden  veya  ailesinden alınan ayrıntılı bilgidir. Hangi maddeye ne ölçüde tepki verdiği bilgisi, hangi testlerin yapılacağı konusunda yönlendirici olacaktır.
Alerjenin tespiti için iki tür test yapılmaktadır. Birincisi deri testi, diğeri ise kanda yapılan alerji testidir. 
Deri testi duyarlı ve ucuz bir testtir. Ancak özellikle çocuklarda kaygı ve korkuya neden olmaktadır. Test yapılırken genellikle kolun iç yüzü iğne ucu ile ufak bir şekilde delinir ve bu deliklere alerjen içeren ekstreler damlatılır. 15-20 dakika sonra oluşan kızarıklık ve şişlik değerlendirilerek kişinin hangi maddeye ne kadar alerjisi olduğu tespit edilir. Bu test solunumsal alerjenlerin tespitinde başarılıdır ama gıda alerjisinin tespitinde hassasiyeti düşüktür. Testten 3-10 gün önceside kullanılan alerji ilaçları ve depresyon ilaçları kesilmelidir.  İlaçlar kesilemiyorsa, hamilelik varsa ,anaflaksi riski varsa, cilt lezyonları varsa deri testleri yapılmamalıdır.
Kan testleri ise kanda alerjenlere karşı olumuş özel antikorların (spesifik IgE) ölçümü ile yapılır. Bu test için damardan alınan az miktarda kan kullanılır.  Bu testin özgüllüğü çok yüksektir. Çok sayıda alerjeni hastadan alınan bir tüp kan ile taramak mümkündür. Bu test  öncesinde kullanılan ilaçların kesilmesine gerek yoktur ve bu  testin yan etkisi bulunmamaktadır. Alınan kanda hangi alerjene ait spesifik IgE  (özgül IgE) ölçüleceğine karar verilirken hastanın  öyküsüne ve klinik bulgularına bakılır. Ya olabilecek alerjenlerden paneller oluşturulur (solunum paneli, gıda paneli gibi)  ya da tek tek alerjenlere bakılır.
 Örneğin çocukluk çağı besin alerjilerinin %90’ı 5 ana besin maddesine  (süt, yumurta, fıstık, çikolata, buğday) bağlıdır. Çocuklarda doğrudan bunlara bakılabillir.  Solunum alerjileri ise en çok ev tozu, polen, kedi-köpek epiteli, hamam böceğine bağlıdır. Hikaye bu yönde ise sadece bu alerjenlere bakmak yeterli olabilir.   Çıkan sonuçlara göre tarama genişletilir ve tüm bunlar için alınan aynı kan örneği kullanılır.  Test sonucu negatif, pozitif, kuvvetli pozitif  alerjik  olarak verilir.
Alerji Tedavisi
Alerji tedavisinde ilk adım tespit edilen alerjik maddeden mümkün olduğunca  uzak durulmasıdır.  Ayrıca doktorunuzun başlayacağı  antialerjik ilaçlar, enflamasyonu azaltan ilaçlar, kortizon içeren ilaçlar kullanılabilir. Alerji aşıları ve duyarsızlaştırma tedavileri  mutlaka alerji uzmanı bir doktor tarafından uygulanmalıdır.
Ayrıca  atopiye ve alerjik belirtilere yol açan önlenemez  genetik faktörlerin  yanı sıra gebelikte ve bebeklik döneminde sigara dumanına maruz kalan çocuklarda, evcil hayvan besleyen kişilerde, çocukluk çağında sık viral enfeksiyon geçirenlerde alerjik yatkınlığın arttığını bilmeliyiz ve buna göre önlemler almalıyız.
Alerjen maddelerden ve alerjen insanlardan kalmanız dileğiyle..

 

 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 39
Toplam yorum
: 0
Toplam mesaj
: 0
Ort. okunma sayısı
: 280
Kayıt tarihi
: 22.01.16
 
 

Uzm Dr  Servet Külahçıoğlu Tıbbi Biyokimya Uzmanı  Diyarbakır Batı Hastanesi    ..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster