Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 
 

Efsane FB 1907 Baterist Metin

http://blog.milliyet.com.tr/efsanefb1907

27 Eylül '08

 
Kategori
Tarih
Okunma Sayısı
4215
 

Eczacılık ve Aktarlar...

Eczacılık ve Aktarlar...
 


Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk dönemlerinde hekimlik yapmak için, bir hekimin yanında çalışarak bir şeyler öğrenmeye ya da bir tıp medresesine devam ederek bir belge almaya gerek yokmuş!.. "Mutatabbib" adı verilen bazı şahıslar diledikleri gibi hasta tedavi ederlermiş... Bu kişiler ilâç verdikleri gibi, tılsım ile de uğraşırlarmış.


Hekimlik veya ilâçlar hakkında hiçbir geçerli bilgisi bulunmayan bu şahısların hasta tedavi etmelerini önlemek maksadıyla 1573 yılında, Sultan 2.Selim, hekimlik yapacak kimselerin hekimbaşı tarafından imtihan edilmesine dair bir hüküm çıkartmıştır. Bu imtihanı kazananlara bir belge verilecek ve ancak belgesi olanlar hekimlik yapabileceklerdir.


Sayısız kişinin, halk sağlığına zarar verebilecek bir şekilde, mutatabbiblik yapmaya devam ettiklerinin görülmesi üzerine, Osmanlı Tıp Meclisi toplanarak, Tababeti Belediye İcrasına Dair Nizamname hazırlanmış ve bu tüzük 1861 senesinde yürürlüğe girmiştir. Bunlar Osmanlı İmparatorluğu zamanında, hekimlik ve eczacılık alanında düzenleyici nitelikte ilk tüzüklerdir.


Osmanlı İmparatorluğu devrinde ilâç, ilkel maddelerin sağlanması ve halk ilâçlarının yapılması işi, aktar adı verilen bir esnaf gurubu tarafından yürütülüyordu. Bunların sayısı 19. Yüzyıl ortalarında, sadece İstanbul'da, 500 civarındaydı.


Aktar (attar), ilâçların imâlâtında kullanılan bitkisel, hayvansal ve madensel ilkel maddeleri (drog) satanlar için kullanılan sözcüktür. Bizanslılar döneminde drog ticaretinin merkezi İstanbul'du... Bu kentte drog ticareti ile uğraşanlar; kokucular (bunlar koku, boyar madde ve baharat satma hakkına sahiptirler), aktarlar (eczaneler), baharatçılar ve kökçüler olarak sınıflandırılmışlardı.


Bunların kâr oranları devlet tarafından saptanmaktaydı. Belirlenen kâr miktarı, diğer esnaftan daha yüksekti. Örneğin baharatçılara saptanan kâr haddi yüzde 16 iken, balıkçı, fırıncı, mezeci ve kasaplara saptanan kâr haddi yüzde 4 idi.


Evliya Çelebi, 17. Yüzyıl'ın ortalarında İstanbul'da, sağlık ile alâkalı maddeleri satan dükkânların miktarı hakkında şu sayıları vermektedir...

Aktar 2000, ilâç suları satan 500, macuncular 300, gül sucuları 41, amberciler 35, buhurcu 25, ilâç yağları 8, ayrıca bir de ot bulucular esnafı bulunduğunu kaydetmiştir.


Aktarların yoğun olarak bulunduğu yer Mısır Çarşısı'dır. Bu çarşının yerinde, Bizanslılar döneminde Makron emvolos ismiyle bilinen bir kapalı çarşı bulunmaktaydı ve semtte Yahudiler oturuyorlardı. Çarşının yapılmasıyla birlikte burada oturan Yahudiler, buradan Balat'a nakledilmişlerdi. Çarşı, Yeni Câmi'nin inşaası esnasında, bu câmiye gelir getirmek maksadıyla yapılmıştı.


Bina önceleri medrese olarak kullanılmıştır. Burada yaşayan mollaların ayaklanmaları üzerine çarşıya dönüştürülmüştür. 18'inci Yüzyıl ortalarından itibaren Mısır Çarşısı adıyla tanınır olmuştur. Buna sebep, burada satışı yapılan drog ve baharatın genellikle Mısır yoluyla geliyor olmasıdır.


Aktarlara ait olan dükkânlar, iki kısımdan ibaretti... Önde ahşap olan, parke hâlinde satış yapmaya ve drog kaplarını sıralamaya yarayan bölüm, arkada ise depo ve imâlâthane olarak kullanılan kısım bulunmaktaydı. Geceleri dükkânların önleri ahşap kepenkler ile kapatılırdı. Dükkânların önlerinde ahşap süslemeler bulunur, droglar ise özel şekilli cam kavanoz, toprak çömlek, teneke ya da tahta kutularda saklanırdı.


Bazı dükkânların saçaklarında, dükkânların rahatlıkla tanınmasını sağlayan bir sembol (yangın kulesi, küçük bir kayık, devekuşu yumurtası, püskül, makas gibi) bulunurdu. Bu semboller sayesinde halk dükkânı kolaylıkla bulabiliyor ve başka kimselere de tarif edebiliyordu.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

BİTKİLERLE MODERN TEDAVİ HALKIMIZDAN 30 YIL NASIL GİZLENDİ Almanya’da 1976 yılında 2. ilaç kanunu (2. AMG) çerçevesinde BİTKİSEL İLAÇ KANUNU yer almıştır. Bu kanuna göre bitkisel ilaçlar da diğer modern ilaçların tabii olduğu kurallara göre üretilecektir. Bu genel kurallar şunlardır: - Tedavide etkisi bilimsel olarak ispatlanmış olmalıdır, - İlaç kalitesinde olmalıdır, - Bileşiminde bulunan maddeler belirlenmelidir, - İlacın kullanımında her hangi bir tereddüde ve şüpheye yer kalmayacak şekilde bilimsel çalışmaları ve klinik uygulamaları yapılmış ve istenmeyen(yan) etkileri belirlenmiş olmalıdır, - Bitkisel ilacı üretecek olan firmalar gerekli yeterliliğe sahip olmalıdır. Bitkisel ilaç kanunu için bilimsel çalışmaları yapan bilim heyeti (Kommission E) 378 bitkiyi inceleyerek etkisiz ve zararlı olanları belirlemiş, faydalı olanlar kanunlaşarak yürürlüğe girmiştir. 169 tıbbi bitki, 13 bitki esansı(Eterik yağ) ve 49 karışım halinde kullanılan bitkiler günümüze kadar modern tıb

Ahmet Toptaş 
 14.11.2009 23:34
Cevap :
Efendim, teşekkürler ediyorum ek bilgi içeren bu kıymetli yorumunuz için... Sanırım yarım kalmış ama bu kadarı da çok şey aydınlatıyor... Saygılar.  15.11.2009 0:18
 

Yüzyıllardır bitkiler insanlara şifa dağıtmış, doğada her şey var değil mi? Sevgiler.

Baterist Kızı Melisa 
 27.09.2008 18:12
Cevap :
Kıymet bilene her şey var da, insanoğlu ancak doğayı tahrip etmesini biliyor... Sevgiler...  28.09.2008 18:12
 

EVET COK GUZEL KONULAR BULUYORSUNUZ,TAMAMEN FAYDALI ve AYDINLATICI KONULAR..SiZi TEBRiK EDiYORUM..BU ARADA DA MUBAREK " S E K E R " BAYRAMINIZI KUTLAR,SAGLIKLI,HUZURLU ve MUTLU BiR BAYRAM GECiRMEK DiLEGi iLE....! SEVGiLER ve SELAMLAR...! :-)))))))

Necip Köni - Adana / TR 
 27.09.2008 1:41
Cevap :
Necip Bey, öncelikle teşekkürler ediyorum nezaketinize, eksik olmayın efendim... Konular güzel lâkin gördüğünüz üzere herkese hitap etmiyor kii, ziyaret alamıyor :-)) Fakat bu durum beni caydırmaz inanın; 30 kişi olsun da samimi olsun değil mi efendim... Tekrar teşekkürler, saygılar, sevgiler...  28.09.2008 0:34
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 1907
Toplam yorum
: 4304
Toplam mesaj
: 437
Ort. okunma sayısı
: 3611
Kayıt tarihi
: 28.07.07
 
 

03 Şubat 1967 İstanbul doğumlu, romantik bir müzisyenim işte... Müzik, bateri, spor, Fenerbahçe, ..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster