Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

29 Eylül '08

 
Kategori
Gelenekler
Okunma Sayısı
875
 

Bayram geleneklerimizden

Bayram geleneklerimizden
 

Net'ten


Anadolu’nun her yerinde olduğu gibi; Köyümüzde de * Bayram gelenekleri vardır. Son 25 yılda unutulmaya yüz tutmuş, 30 yaşın altındakilerin de günümüzde bilmedikleri bir bayram geleneğimizi sizlerle paylaşmaya çalışacağım.

Bu geleneğimiz köyümüzün gençlerinin (10-16 yaş grubu) Arife günü akşamı bayram harçlıklarını temin etmeye çalıştıkları, bunun içinde emek harcadıkları, mevsimine göre doğayla ve köyün köpekleriyle mücadele ettikleri, yörede adına “Godu godu dolanmak” dedikleri bir gelenektir.

Gençlerin ertesi günkü bayram harçlıklarını edinmeleri için ev ev dolaşarak; Köy halkının arpa, buğday, un, yumurta, tereyağı ve nakit para alarak, köydeki tüm evleri dolaştıktan sonra topladıkları şeyleri köyün bakkalına götürerek karşılığında nakit para veya çerez gibi yiyecek maddeleri alarak, kazançlarını oturup hakça paylaştıktan sonra; Bayram harçlıklarını çıkarmanın gururu ve yorgunluğu ile evlerine giderrek ertesi günkü bayram için son hazırlıklarını yapmaya çalışırlar.

Köy halkının gelenek gereği evlerine gelen bu gençlere bayram harçlığı vermeden önce onlardan “Yunus Emre”nin;

Şol cennetin ırmakları

Akar Allah deyu deyu

Çıkmış İslam bülbülleri

Öter Allah deyu deyu

Deyişini hep bir ağızdan ve gür sesle okumalarını isterler.

Gençlerin yorulmasını istemeyenler hemen verecekleri neyse biran evvel vererek ve gençlerle bayramlaşarak, hatta tanıyamadıkları genç varsa onunla da tanışarak gençleri mutlu ederek gitmelerini sağlarlar.

Yine gelenek gereği kimi ev sakinleri de gençlerin söylediği bir dörtlükle tatmin olmadıklarını ve seslerinin de duyulmadığını söyleyerek onları yormaya çalışırlar. Bu böylece devam eder, akşamın ilerleyen bir vaktinde biran gelir ki; 3-5 gurup bir mahallede karşılaşırlar. Komşu ev sahipleri de sanki sözleşmişler gibi onlardan Yunus Emre’nin bu şiirinin 2. hatta 3. ve 4. Dörtlüklerini gür sesle okumalarını isterler. Bu istekleriyle hem onları harçlıklarını kazanırken zorlanmalalarını (yorulmalarını), hemde Yunus Emre’nin şiirinin ne kadarını biliyorlar diye test de ederler. Bu test sırasında birbirine yaklaşan gurupların söyledikleri nefesle adeta köy halkı gençlik korusunu dinlemiş olurlar.

Bu etkinlikten sonra gençler de emekleriyle, bayram harçlığı kazanmanın gururunu yaşarken, büyüdüklerinin de farkına varırlar. İşleri bitip mutlu bir şekilde gece yarısı evlerine dönerken bir yıl sonraki Arife günü yapacakları etkinliğin de planını yapmaya başlarlar.

Yunus Emrenin bu şiirin tamamı aşağıdadır.

Şol cennetin ırmakları

Akar Allah deyu deyu

Çıkmış İslam bülbülleri

Öter Allah deyu deyu


Salınır Tûbâ dalları
Kur’an okur dilleri
Cennet bağının gülleri
Kokar Allah deyu deyu


Aydan arıdır yüzleri

Misk-ü amberdir sözleri

Cenet’te hurî kızları

Gezer Allah deyu deyu


Hakka âşık olan kişi

Akar gözlerinin yaşı

Pûr nur olur içi dışı

Söyler Allah deyu deyu


Ne dilersen Hak’tan dile

Klavuzla gir bu yola

Bülbül âşık olmuş güle

Öter Allah deyu deyu


Kimi yiyip kimi içer

Hep melekler rahmet saçar

İdris nebi hulle biçer

Diker Allah deyu deyu


Altındandır direkleri

Gümüştendir yaprakları

Uzandıkça budakları

Biter Allah deyu deyu


Açıldı gökler kapısı

Rahmetle dolu hepisi

Sekiz Cennet’in kapısı

Açar Allah deyu deyu


Rıdvan-dürür kapı açan

İdris-dürür hulle biçen

Kevser şarabını içen

Kanar Allah deyu deyu


Miskin Yunus var dostuna

Koma bu günü yarına

Yarın Hakk’ın divanına

Varam Allah deyu deyu

*Köyümüzü merak edenlerin MB’ daki “Edebiyat, Dik Duruş ve Büyükdere” başlıklı blog’u okumalarını öneririm.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Bu geleneği bilmiyordum, ilerde değerlendiririm inşallah. Yazdığım roman sizin orda bir süreliğine geçiyor. Aşure öyküsü de Çıldır'da geçiyor. Sizin köyüde bir vesileyle anarım artık. Esenlikler dilerim.

Ayten Dirier 
 19.01.2009 12:55
Cevap :
Merhaba Ayten Hanım, Yüzyıllardır yaşadığımız topraklardan koparak geldiğimiz büyükşehirlerde kültürümüzü kaybetmeyle yüzyüze kaldığımız günümüzde, Bayramla ilgili ne yazılabilir düşünürken bu gelenek aklıma geldi ve yazmış oldum. Gençlerimizden çok olumlu tepkiler geldi. Geleneklerimizi derledikçe tanıtmaya, yaşanılabilir olanları yaşatmaya çalışmayı kendime görev sayıyorum. İlginize teşekkür ederim.Saygılarımla.  19.01.2009 13:44
 

bir geleneği yaşadığın için ne mutlu sana. Teknoloji çağındayız ama bu geleneklerimizi unutmamız için bir mazeret olmamalı. Eline sağlık, böylesine güzel bir geleneği aktardığın için. Saygı ve sevgiler.

İlyas Bayram 
 01.10.2008 17:20
Cevap :
Teşekkür ederim İlyas Bey. Tabiki geleneklerimizi güncelleyerek yaşatacağız. Sevgilerimle.  01.10.2008 17:43
 

Büyüklerimizin bir masal havasında anlattıkları eski bayramların coşkusunu, sevincini, gelenek ve göreneklerin zamanla nasıl değişime uğradıklarını hatta unutulmaya yüz tuttuklarını dinlerdik. Şimdi bizler aynını yapıyoruz. Geriye dönüp baktığımda, nice değerlerimizi, gelenek ve göreneklerimizi gerçekten kaybettiğimizi anlıyorum. Teknoloji çağına ayak uydurmak isterken, umarım bizden sonra gelenler bizim anlatımlarımız sayesinde o değerleri anımsar ve yaşatmaya çalışırılar. Selamlar, sevgiler...

Kuşkayası (Turgut Erbek) 
 29.09.2008 22:04
Cevap :
Merhaba arkadaşım; Sözlerinizde tamamen haklısınız ilave edecek söz bulamadım. Teşekkürler. Sevgilerimle.  29.09.2008 23:58
 

Sevgili Murtaza, doğru, akılcı, sevgi ve bilgi donanımlı gelenekleri yaşatmak, elbette önemli. Anadolu'nun o sıcak, insanca değerleri içeren, paylaşımcı, dayanışmacı ruhunu sergileyen gelenekleri sürdüren güzelim köylerimiz, kasabalarımız hâlâ var. Onları geliştirmek, yaymak, tanıtmak yazar, sanatçı,kültür insanlarının,aydınların da görevi olmalı. Yazını beğeniyle okudum. Eline sağlık. Sevgiyle.

OĞUZ TÜMBAŞ 
 29.09.2008 20:28
Cevap :
Teşekkür ederim Oğuz Ağabeyi, Arife güne ne yazılabilir diye düşünürken çocukluğum ve arife gününde yaşadıklarımı hatırladım. Böyle bir geleneği yaşayanlardanım. O günler hala hafızamda. Dediğiniz gibi yaşatılması gereken geleneklerimizi yaşatmak hepimize düşüyor. Saygılarımla.  29.09.2008 21:11
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 22
Toplam yorum
: 58
Toplam mesaj
: 32
Ort. okunma sayısı
: 1970
Kayıt tarihi
: 02.10.06
 
 

1957 Kars doğumluyum, Anadolu Üni. İşletme Fak. işletme bölümü mezunuyum. Kitap okumak, halk müziği ..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster