Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

24 Kasım '09

 
Kategori
Kitap
Okunma Sayısı
2933
 

Doğu Öyküleri - Ferit Edgü

Doğu Öyküleri - Ferit Edgü
 

Doğu Öyküleri - Ferit Edgü (Sel Yayıncılık)


"Oraya ilk kez ayak bastığımda
-yıllar yıllar önceydi-
bu insanları anlayabileceğimi sanıyordum.
Çok uzaklardan geliyordum ve birbirimizin dilini konuşmuyorduk.
Doğrusu, o sıralar pek önemsemiyordum bunu.
Ortak dilin, ortak sözcükler demek olmadığını biliyordum.
Dağ başındaki o köyde,
uzun, bembeyaz bir kış boyu o insanlarla birlikte yaşadım.
Günlük dertlerimizin iletişiminde güçlük çekmiyorduk.
Günlük dertlerimiz de gereksinimlerimiz de,
(hemen hemen) aynıydı.
Ama onların yalnızlığıyla benim yalnızlığım aynı değildi.
Sanırım onların yalnızlık diye bir sorunları yoktu.
Ya da bunun bilincinde değillerdi.
Ya da bambaşka, benim tanımadığım bir yalnızlık söz konusuydu.
Bilmiyorum.
Bildiğim, ben onlara yaklaştıkça onlar benden uzaklaşıyordu.
Onlar bana yaklaştıkça ben onlardan uzaklaşıyordum.


-Hoca, radyoda ne haberler var?
Onlara haberleri özetliyordum.
Ama bu haberler onların haberleri değildi.
Onları ilgilendirmiyordu.
Onlar ölüyor ve öldürüyorlardı.
Niçin? diye sorduğumda, başımı taş bir duvara çarpmış gibi oluyordum:
Sorumu -"Niçin öldürüyorsunuz birbirinizi"- kimse anlamıyor gibiydi.

Bir kış böyle geçti.
Çocuklara okuma, yazma, sayma, toplama, çıkarma, çarpma, bölme öğrettim.
Biraz da hayat bilgisiyle
yurttaşlık bilgisi.
Evet, bu kadarını başardım sanıyorum!

Sonra radyomu muhtara verdim.
Botlarımı, hediklerimi, yün fanilamı çoraplarımı köylülere dağıttım.
Bir torbaya defterlerimi, kitaplarımı doldurup eriyen karla birlikte köyden ayrıldım.

Yıllar sonra, bu eski defterleri karıştırırken
görüyorum ki, orda, dillerinden anlamadığım
o insanlarla anlaşmışız.
Bu ortak dilin ne olduğunu bilmiyorum.
Bilmek de istemiyorum.
Bu ortak dil onları değiştirmedi, ama beni değiştirdiği
kuşkusuz.
Her geçen gün, o dağ başındaki köydeki ortak yaşamımızın bende bıraktığı derin izleri görüyorum; yaşıyorum.
Yıllardır karalayageldiğim bu sözcükler de,
bu izlerin bencileyin yaralı sözcükleri."
Ağustos 1995


Doğu Öyküleri’ne bu önsözle başlıyor Ferit Edgü.

Yirmi bir –dört uzun, on yedi çok kısa- öyküden oluşan kitap, Doğu’nun kuş uçmaz, kervan geçmez dağlarında geçiyor. O kadar sade bir dil kullanılmış ki, kitabı elinize almanızla bitirmeniz bir oluyor nerdeyse. Arka kapakta yazanları onaylarcasına;

“…Yalın sözcüklerle. Duru ama doğurgan imgelerle. Yoğun diyaloglarla. Gerçek bir dil şöleni.”

Kitabı yaklaşık bir saatte okuyup bitiriyorsunuz ama sizden çaldığı zaman daha fazla oluyor. Bir türlü elinizden bırakamıyorsunuz. Kelimeleri az, cümleleri kısa ama ömrü uzun bir kitap. Minimal öykü üstadı Ferit Edgü, kelimelerini süzgeçten geçirmiş, posasını atıp özünü bize sunmuş “Doğu Öyküleri”nde.

1939 İstanbul doğumlu olan Ferit Edgü, edebiyatın çeşitli alanlarında ürünler vermiş, “Bir Gemide” adlı kitabıyla, 1979 Sait Faik Armağanı, “Ders Notları” ile 1979 Türk Dil Kurumu Ödülü, “Eylülün Gölgesinde Bir Yazdı” ile 1988 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü’nü almıştır. Türkiye’de “1950 Kuşağı” olarak anılan yazardan biri de Ferit Edgü’dür. 50 Kuşağı’nın 50. yaşını kutlayan Sel Yayıncılık, Ferit Edgü’nün “Kaçkınlar” adlı öykü kitabını yeniden yayımladı. Bu kuşağın kitapları hiçbir zaman çok satmadı. Kitapların reklam kampanyası yapılmadı. Korsan baskıları sokaklara düşmedi. Kırmızı ışıkta beklerken şehrin renkli panolarında onların fotoğraflarını görmedik. Hatta daha üzücü olan şey, vitrinlerde aynı kitabın iki farklı rengi boy boy dizilmişken, “Doğu Öyküleri”ni Türkiye’nin en büyük iki kitapçısında bulamayıp, üçüncü kitapevinde ancak ulaşabildim. 50 kuşağı için Ferit Edgü ise şunları söylemiş;

“Kaçkınlar ve 1950’lerin sonunda yayımlanan, kuşağımın birçok yazarının ilk yapıtlarındaki boğuntunun, bunaltının, bunalımın, başkaldırının, birey olma çabasının, barışık olmamada direnmenin, yerleşik değerleri sorgulama, yadsıma eğilimlerinin, yalnız özgür düşünce ve aydınlar üzerindeki baskıyı gün geçtikçe artıran siyasal iktidar tarafından değil, sözüm ona ilerici bağnaz çevrelerce de ‘mahkûm’ edildiğini gördüm, yaşadım. Bu açıdan bakıldığında, diyebilirim ki, bir yalnızlıkta yazdık. Bireyselliğe yer olmayan bir toplumda, birer aykırı olarak, birer horlanmış olarak yazdık. Kendi benzerlerimizi bulmak için yazdık.”

Usta yazar, “Doğu Öyküleri”ni de, bıçak sırtı olan konulara, politik bir yaklaşımla değil, orada yaşayan ve gözlemleyen biri olarak, yalnızlık, yabancılaşma, “öteki”ni anlama, anlamaya çalışma duygusuyla kaleme almış. Bizler açılımı tartışa dururken, yüreğini “başka” insanların yüreğine açabilenlerin beğenerek okuyacağına inanıyorum.


"-Bu ne bu?
-Kar.
-Böyle kar hiç görmemiştim.
-Burda daha neler göreceksin.
-Neymiş göreceklerim?
-Kurt, köpek.
-Başka?
-Ayı, tilki.
-Başka?
-İşin rast giderse, bir insanoğlu.
-Bu karda mı?
-Bu karda, eğer yolunu bulabilirsen. Ya da o, yolunu yitirmişse. Artık bahtına…"

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

:)) gerçi siz yarısını anlatmışsınız, sevgiler.

Ruksan İLDAN 
 24.11.2009 22:49
Cevap :
Merhaba Ruksan Hanım. Ahh şimdi ne desem ki :) Küçücük kitap doğrusu ve 2 hikayeyi dayanamayıp paylaştım. Haklısınız aslında, yarısı eder. Umarım filmin sonunu söyleyenler gibi tüm heyecanını almamışımdır öykülerin :( Eğer öyle yaptıysam özür dilerim. Ama 21-2=19 öykü daha var sizi bekleyen :) Umarım okuyup, beğenirsiniz. Sevgiler...  24.11.2009 23:24
 

Ya kitap çok güzel, ya sen çok güzel anlatmışsın...Ama bence illaki bir doğru olmak zorunda değil... Hem kitap çok güzel, hemde sen çoook güzel anlatmışsın...Kitabı övmüşsün sade ve dokunaklı dilinden ötürü, övdüğünü yaşatıyorsun üslubunda... Teşekkür ederim, emeğini, bilgini, sevgini, kinini, düşünceni, beynini, yüreğini,.... paylaştığın için bizimle...

Ali Necati Dogan 
 24.11.2009 15:44
Cevap :
Merhaba, okuduğun ve güzel düşüncelerini paylaştığın için esas ben çook çook teşekkür ederim. Sevgiler...  24.11.2009 23:18
 

Anadolu her yöresi ile hem naif hemde kendi bireysel davranışları ile tilkidir. Saflık türk köylerinde daha yaygındır. Saygıyla

Nariçi 
 24.11.2009 9:13
Cevap :
Merhaba, umarım dediğiniz gibi Anadolu hala öyledir. Hani bir zamanlar hitap olarak kullanılırdı ya, "Toprağım nasılsın?" aklıma o geldi yorumunuzu okuyunca. Umarım Anadolu'da köylerde "Toprağım" diye seslenebileceğimiz naif insanlar vardır hala... Sevgiler...  24.11.2009 23:28
 

hep öykülü okumalarım var.Elim hep onlara gidiyor.Onat Kutlar'ın 50. yılını doldurmuş "İshak'ı" Metin Eloğlu'nun kıyıda köşede öykü saymadığı ama müthiş keyif aldığım "İstanbullu"sunu tavsiye ederim naçizane.Ben de bu lezzetli kitabı edineceğim aldım listeme.Selam , sevgiyle...

üç nokta 
 24.11.2009 8:44
Cevap :
Merhaba Deniz. Biliyor musun, bu kitabı da Onat Kutlar'ın anısına ithaf etmiş Ferit Edgü. Hatta Ferit Edgü'nün "O" romanını "Hakkâri'de Bir Mevsim" olarak Onat Kutlar'la beraber senaryosunu yazmışlar. Ben de "İshak" ve "İstanbullu" yu hemen alıp okuyayım. Metin Eloğlu, okumadım daha önce, İstanbullu ile başlayayım hemen. Tavsiyen için çook teşekkür ederim. Sevgiler...  24.11.2009 23:14
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 73
Toplam yorum
: 219
Toplam mesaj
: 49
Ort. okunma sayısı
: 5804
Kayıt tarihi
: 06.09.06
 
 

Yılın en uzun gecesinde doğmuşum. Bu yüzden midir bilinmez ruhlarımızın özgür kaldığı geceleri se..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster