Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

16 Mayıs '10

 
Kategori
Dünya
Okunma Sayısı
1464
 

Hazar Denizi'nde petrol sızıntısı daha büyük felakete yol açar

Hazar Denizi'nde petrol sızıntısı daha büyük felakete yol açar
 

Hazar`daki platforma


ABD Başkanı Barak Obama İngiliz BP şirketini yine haberdar etti.

Obama Meksika körfezindeki kazadan sonra yaptığı ilk açıklamada, BP`yi kastederek, “denize petrol sızıntısına göre BP sorumlu ve bu şirket zararı tamamen ödeyecek” demişti. ABD Başkanı birkaç gün önce verdiği ikinci açıklamada, İngiliz şirketine daha sert sözlerle yüklendi: “Petrol şirketleri Meksika körfezindeki kazaya göre sorumluluğu bir-birilerinin üstlerine atmağa çalışıyorlar. Bize komik tiyatro sergilemesinler. Böyle bir tavrı asla kabul etmeyecem. Tekraren söylüyorum, kazaya göre BP sorumlu”.

Obama son açıklamayı Senato`da yapılan dinlemelerden sonra yapmış. Meksika körfezinde batan platformun sahibi BP ve orada çalışmalar yapan öteki şirket temsilçileri Senato`da dinlemelere çağrılmışlar. Sözkonusu dinlemelerde de şirket temsilçileri sorumlulukdan kaçmağa gayret göstermişler. Bu tavır ise ne Devlet Başkanı, ne Kongre üyeleri, ne de ABD vatandaşlarını memnun etmiş.

Obama BP ile beraber petrol şirketlerine çalışmalar için kolayca yaşıl işık yakan federal hükümetleri de eleştirmiş. ABD Başkanı petrol şirketleri ile hükümet yönetiçileri arasında şüpheli ilişkilere işaret ederek bunları söylemiş: “Yaklaşık 10 yıldır petrol şirketleri ile federal yönetiçiler arasında sıkı ilişkiler sözkonusu. Şirketlere güvenlik konuları dikkate alınmadan petrol arama çalışmaları için onaylar sadece söz üzerinden verilmiş. Bu yaklaşıma son koyulmalı”. Obama petrol şirketlerine çalışmalar için onayın kolayca verilmeyeceğinin sinyelini vererek, önerilerin dikkatle araştırılacağını ve ekoloji maddelere titizlikle yaklaşılacağını kaydetti.

Obama`nın hırsını anlamak mümkün. Beyaz Saray sahibi ülke içi ve dışında zor olan sorunların çözümü ile uğraşırken, oturduğu yerde daha büyük sorunla karşı karşıya kalmış. Başkanlık görevine gelirken ülkesi için büyük işler göreceğini vad eden Obama şimdi görevinin önemli bir hissesini BP şirketinin “çalışması” sonucunda oluşturduğu ekoloji felaketin sonuclarıyla mücadele yapmak zorunda. Gelecekte Obama`nın başkanlık yılları hakkında konuşurken, kendisini iyi olmayan bir hatırla ile de analacaklar: “ABD tarihinde en büyük ekoloji felaket Obama yıllarında ortaya çıkmış”.

Kaza hakikaten felaket nitelikte. Meksika körfezinde BP`ye ait plaformda 20 Nisanda baş veren patlamada deniz dibindeki borularda delikler oluşmuş. Şirket delikleri bir türlü kapatamıyor. BP gibi dev ve en son teknolojilere sahib şirket açıkca söylüyor ki, kendisinin sözkonusu kazanın karşısını almak için hazır mekanizmi bulunmuyor. Yani petrol bundan sonra da aylarca denize akacak. Böylece, denize sızan petrol 20 milyon litreye yaklaşıyor. ABD`nin Louisiana, Texsas ve Florida eyaletlerinin sahillerine kadar uzanan petrol kirliliği bölgenin ekoljisine ciddi zarar vuruyor, hayvanların ölümüne yol açıyor, ayrıca, ekmek parası balık avından çıkan binlerce insan işsiz kalmış.

... Meksika körfezinden geçelim Hazar Denizine. Başına gelen başmakçı olur.

BP Azerbaycan`ın Hazar Denizi`ndeki Azeri-Çırak-Güneşli petrol yataklarını çalıştıran başlıca yabançı şirket. Allah göstermesin, ancak bir anlığa Meksika körfezindeki kazanın benzerinin Hazar Denizinde ortaya çıktığını farz edelim. Bu Meksika körfezindeki sonuclardan daha beter sonuclara yol açır.

Birincisi, Meksika körfezindeki platforma sahilden 210 kilometre uzaklıkta idi. Buna rağmen, petrol sahile kadar ulaşmış ve ABD`nin 3 eyaletinin kıyısını kirletmiş. Azeri-Çırak-Güneşli yatakları ise Bakü`den yaklaşık 100 kilometre uzaklıkta. Yanı benzeri facienin baş vermesi halinde petrol Azerbaycan`ın kuzey kıyısından tutmuş güney kıyısına kadar sahili büsbütün kirletecek. Ve bu sorunun yalnız bir parçası.

Meksika körfezindeki kirlilik yalnız ABD sahil zolağını kirletmiş. Hazar ise kapalı su havzasıdır. Rüzgar petrol sızıntısını denizin İran, Kazakistan, Rusya ve Türkmenistan kıyılarına kadar ulaştırır. Bu halde Azerbaycan`ın ekoloji felaket nedeninden sözkonusu devletlerle ilişkilerinde zorluklar yaşanması büyük bir ihtimal. Devletlerarası ilişkilerde yaşanan zorlukta BP`nin nasıl tavır ortaya koyacağı ise soru işaretleri bırakıyor. Çünki, daha önce BP`nin “qeybe çekilmesini” izlemiştik.

BP Azerbaycan`ın Hazar Denizi`ndeki “İnam” yatağını çalıştırmak amacıyla 1990 yılların ortalarında bir anlaşmaya imza atmıştı. Ancak sonrakı yıllarda sözkonusu yatakta enteresan olaylar yaşandı. İngiliz şirketi “İnam”da yenice çalışmaya başlamıştı ki, İran askeri botları (Tahran “İnam” yatağının tartışmalı olduğunu iddia ediyor) yatak yakınlığında gözüktü. Bundan sonra ingilzler yataktaki çalışmalara ara verdiler. Ancak anlaşma gereği şirket çalışmalara devam etmeliydi. BP daha sonra yatakta ilk keşfiyat kuyusunu kazırken, beklenilmeyen kaza ile karşılaştığını belirtir. Çalışmalara yine ara veriliyor. BP 2000 yılların başında yatakta ikinci keşfiyat kuzusunu kazırken ise, dünyaya yeni beyanatını duyuruyor: “Yatakta gerekli miktarda doğalgaz yok”. Böylece, İngiliz şirketi “İnam”ı tam inamsız bir yatağa çeviriyor. Bu nedenle devlet içinde devlet olan BP-nin zor durumlarda yalnız kendi merakını dikkate aldığını unutmamalıyız.

Dünyanın tek super gücünun başkanı şimdi BP`yi divara sıkıştırdığından İngiliz şirketi kesenin ağzını açmış. Hazar Denizi`nde de ihtimal etmek zorunda kaldığımız bir kaza baş verirse, BP ABD karşısında olduğu gibi Azerbaycan karşısında da hukuki, siyasi ve ekonomik sorumluluğunu boynuna alacak mı?

Her halde BP`de onu da anlıyorlar ki, Hazar Denizi`nde bir kaza baş verirse, tazminat Azerbaycan`la beraber denize kıyısı olan o biri ülkelere de ödenmeli olacak. BP Meksika körfezindeki kazaya göre 12 milyar dolarından geçmeğe hazırlanıyorsa, Hazar`da bundan kat-kat fazla tazminat öder. Bu ise hatta BP kimi dev bir şirket için de büyük maliyye kaybıdır.

Buna göre de umuyoruz ki, BP Meksika körfezindeki kazadan gereken sonucları çıkarmış, ve “kısa sürede varlanalım” diye Hazar Denizi`nde güvenlik tedbirlerini arka planda tutmaz.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 41
Toplam yorum
: 26
Toplam mesaj
: 8
Ort. okunma sayısı
: 963
Kayıt tarihi
: 21.04.09
 
 

Elhan Şahinoğlu - 1971 Bakü doğumluyum. Azeri gazeteçi, köşe yazarıyım. Ayrıca, "Atlas" Stratejik Ar..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster