Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

01 Ağustos '13

 
Kategori
Dil Eğitimi
Okunma Sayısı
172
 

Kavramlar. 4: Kâmûs

Kavramlar. 4: Kâmûs
 

 "Kamus , Kaamus , Kâmûs…"  Yazılışı için rivayetler çeşitlidir. Artık siz hangisini doğru kabul ederseniz…

Eski sezcükler üzerinde biraz antrenman yapıyoruz ya… Osmanlıca’ya alışmanız için bazı alıştırmalar veriyorum… (Yok öyle…  “sıktı be hoca!” demeler…) Daha işin başındayız. Daha neler çıkacak neler?

“Kamus”u eh… bizim gibi 50’nin üzerinde olanlar biraz çakarlar… Ha anladım : “bu söz “Sözlük” anlamına geliyor …” diyebilirler. Doğrudur da sözlük biraz hafif kaçar… “Kamus”  biraz BABA sözlüktür . Örneğin : “Kâmûs-ı Türki” gibi..

“Kâmûs’un bir anlamı “Kalın Sözlük” ise ikinci anlamı ise “Derya, deniz..” dir. Aslında bu iki anlamı belki birleştirebiliriz. “Derya, deniz gibi bir “Lügat” … Evet, belki de “Lügat” sözü daha bir yakışır “Kâmûs” un anlamını açıklamaya… Kocaman bir Lûgat…

Ne zaman , babamı test etmek için gidip bir Osmanlıca sözcük sorsam, biraz kem küm eder, sonra , hemen Şemsettin Sami’nin  ünlü  “Kâmûs-ı Türki”sünü açar ve sözcük üzerine örnekler verirdi (Rahmetlinin böyle bir lûgatı vardı…)

Bu Lûgatın yeni baskısı yapılmıştır ve denilmektedir ki , Büyük alim Şemseddin Sami’nin yeni bir anlayışla ve çağdaş dilbilim yöntemleriyle düzenlediği “Kâmûs-ı Türki” ile ilk kez Türkçe’nin derli toplu bir lugatı meydana getirilmiştir. Türkçe sözcüklerin yanında , Türkçe’ye girmiş Arapça ve Farsça  sözcükleri de içinde toplayan bu lugat , halen Türkçe’nin en geniş  Osmanlıca açımlamalı Sözlüklerinden biridir… İşte size içinde Lugat, Kamus ve Sözlük olan ilk cümle… Beğendiniz mi? Beğenmediniz, belli…

Niye “Kâmûs”u aklımıza taktık ki… (Yani bazen takıyoruz bir şeyi… Ondan sonra uzattıkça uzat..) Eh , nedeni belli…

Çünkü büyük üstat Cemil Meriç : “Kâmûs”  namustur…” demiştir.. Acaba onun tilmizleri , onu iyi anlayabilmişler midir? O biraz kuşkulu ..

Onu en iyi anlayan insanlardan birisi de kuşkusuz Atatürk’tür…

“Kâmûs”  namustur”…  sözünün açınımı ne olabilir? Elbette “Dil bir ulusun namusudur, ona herkes sahip çıkmalıdır… Eğer sahip çıkmazsanız, dil de , namus da elden gider.

Demek ki neymiş… Namus öyle, yalnız apış arasında saklanan bir şey değil… Bir ulusun ondan üstün değerleri var. Bunların başında “DİL” gelir. Ama biz dilimizi “Güzel Türkçe”mizi harcamak için elimizden geleni yaparız… Dün, Arapça, Farsça sözcüklerle dolduruyorduk.. Bugünse İngilizce , Amerikanca sözcükler alay alay gelip dilimizin içine kuruluyorlar…

Hiç utanmıyoruz… Sıkılmıyoruz… Bu dil bizim dilimiz. Atatürk  bu dili biraz adam etmek için az göbeğini çatlatmadı… Dernekler kurdu (harcadık..!) ;  Sözcükler uydurdu..(Bir türlü kabullenemedik.)  Bu kuşak onun , tozuna erişebilir mi. Rahmetli büyük bir Devrimci’ydi… Bugün ise “Devrimci”leri neresinden kurşunlarız diye , düşünüyorlar…

Bir yandan Osmanlıca, arzı endam etmiş, onu karşılayanlar davul zurna ile kapıda; diğer yanda Anglo-Sakson dillerinden giren sözcükler baş tacı…

Peki, namus nerede kaldı?

Namus dilimizde… Bir de , onun için kadınları öldüren katillerin dilinde : “Namus için vurdum” 

“Yahu  dilin elden gidiyor… O namus değil mi?”

“Bana ne dilden.. Biz namus için yaşıyoruz…”

Yaşayın bakalım. Bir gün aklınız başınıza gelir ama yine çok geç olur. Bir daha yineleyelim . Ne demiş Cemil Meriç usta:

“Kâmûs”  namustur…”  Onu bunu bilmem.!


 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Emeğinize sağlık! Bu "dil" meselesi üzerinde ne kadar titizlensek azdır. "Musafaha" başlıklı yazınızla bağlantılandırmak gerekirse, arı dille "musafaha" etmeyi denemeliyiz, çabalamalıyız! Selâmlar...

İsmail Hakkı CENGİZ 
 03.08.2013 8:00
Cevap :
Sayın Cengiz, arı oilden vazgeçeli çok oldu; hic olmazsa şu dilimizi koruyabilsek. Saygılar.  03.08.2013 13:10
 

Kıymetli Üstat Sayın Erdal CEYHAN : Bundan 6-7 ay önce yine dilimizle ilgili çok önemli bir yazınızı okumuştum.şahsi görüşlerimi yorum olarak arz ettim ancak yoruma cevap alamadım.Her neyse bu günkü yazınızda çok önemli bir yazı.Biz dilimizi kaybediyoruz adam bana ne dilden diyor." Dilini kaybeden bir millet benliğini kaybetmiş demektir" onurun,gururun,namusun,her şeyin temeli dildir.Saygılar sunuyorum.

Mehmet Burakgazi 
 02.08.2013 17:17
Cevap :
Sayın Mehmet Burakgazi çok özür dilerim. Sizin bütün yorumlarınıza cevap vermişimdir. Ancak bazı yorumlar ne yazık ki çıkmıyor... Ben de anlamıyorum. Hata bende mi, bu makinada mı, yoksa Editörlerde mi ? ( Şimdi bunu duyan Editörler içlerinden (başına Editör kadar taş düşsün..) diyecekler. Yine özür dilerim. İstenmeden olmuştur. Dil konusundaki duyarlığınızı önemsiyorum ve benimsiyorum. "Kamus namustur.." Adam çok haklı... Saygılar efendim.  02.08.2013 18:47
 

Aslında işin en "ideali" bütün dünyada insanların tek bir dili, aynı dili konuşmasıdır ama, insanoğlu haddini bilmeyip Yaradan'a karşı kibire kapılınca, Allah da insanoğlunu cezalandırarak dillerini ayırmış ve hadi bakalım şimdi anlaşın, anlayın da birbirinizi göreyim sizi demiştir; böyle anlatır meseller. Tabii öyle olunca da her halkın ayrı ayrı "dile" de bağlı olarak farklı farklı "kültürleri" de oluşmuştur. Oysa kültür dendiğinde "insan olma kültürü" "esasen" yine tek ve her insan için zaten aynıdır! Onun için enteresan bir konudur bu dil konusu. Ama mademki şimdi artık böyledir, dil farklılığı gibi bir "gerçek" vardır ortada, dolayısıyla her milletin, ırkın veya topluluğun kendine özel her "değeri" de, ki "dil" de buna dahildir tabii, namusu da olmuş durumdadır haliyle. Kendi değerine sahip çıkmayanın da, dolayısıyla diline sahip çıkmayanın da değersiz kalacağı, kendinin de değersiz olacağı aşikardır. Bu durumda dilden "bana ne" diyemez de hiçbir insan! Selamlar, saygılar...

Filiz Alev 
 01.08.2013 13:51
Cevap :
Son derece doğru bir yorum . Aynen katılırım.   01.08.2013 20:03
 

Değerli Meslektaşım, bilgilendirici paylaşımınız için teşekkürler, selam ve saygılar.NAHİDE ÇELEBİ

NAHİDE ÇELEBİ 
 01.08.2013 10:51
Cevap :
Çok teşekkürler Nahide Hanım... Hep ilgilisiniz .Ne güzel.  01.08.2013 12:08
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
Toplam blog
: 2579
Toplam yorum
: 10204
Toplam mesaj
: 237
Ort. okunma sayısı
: 836
Kayıt tarihi
: 24.10.10
 
 

Mesleğim eğitimcilik… Şimdi artık emekli bir vatandaşım… biraz şairlik, biraz hayalcilik, biraz s..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster