Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

25 Temmuz '11

 
Kategori
Matematik
Okunma Sayısı
22629
 

Lokanta Problemi

Lokanta Problemi
 

Öğrenci Lokantası/ITU


“3 arkadaş lokantaya gitmişler.” cümlesiyle başlamasından hemen anlaşılabileceği gibi problem epeyce eski. 

Pizzacının, Kebap Salonunun olmadığı, Restoranın yeni, yeni görüldüğü yıllardan kalma. 

Düşünün daha Fransızca Özentisinden, İngilizce Özentisine geçmemişiz. 

 

Neyse karınlarını güzelce doyuran bu arkadaşlar, 25 lira hesap gelince adam başı 10 ar lira verdikten sonra kasadan aldığı 5 lira para üstünün, 2 lirasını cebine atan garsonun getirdiği 3 lirayı, 1 er lira olarak paylaşırlar. 

5’ in 3 e tam bölünememesinden kaynaklanan problemi, bahşişi peşin alarak çözen garson bize de şu problemi bırakmıştır: 

 

3 kere 9 eder 27, 2 de garson aldı 29, hani 1 lira? 

 

Bu problemi bana sorduklarında ilkokul 3 ya da 4. sınıftaydım. 

Babamın bir arkadaşıydı keyifle soran. 

Başlangıçta “Bizim büyük oğlanın Matematiği zehir gibidir.” diyen peder bey de keyifliydi ama ben apışıp kalınca keyfi kaçtı tabii. 

Allahtan soran da bilmiyordu cevabı, hesabı kuvvetli geçinen babam da çözemedi de benim zehirlik durumu kaynadı, gitti. 

Sonraki yıllarda birkaç kez daha karşılaştım bu problemle ama cevabıyla hiç karşılaşmadım. 

Lise 2 de bir gün aklıma gelince kendim çözmüştüm. 

Bu durumda problemin İlkokul değil, Lise düzeyinde olduğu hükmüne mi varmalıyız? 

Alakası yok, tipik bir İlkokul Aritmetiği Problemi. 

Yıllar sonra, 4. sınıfa giden kızıma sorduğumda doğru cevabı şak diye vermesinden de belli. 

Ha diyeceksiniz ki “Boynuz kulağı geçmiş olamaz mı?” 

Keşke öyle olsa ama o da değil. 

Ben lise sonda çok çalışarak girdiğimde de, 10 yıl sonra hiç çalışmadan girdiğimde de Matematikten soru kaçırmadım Üniversite Giriş Sınavında ama kızım bana değil annesine çekmiş olacak ki sosyalci. 

Tarih, Coğrafya, Türkçe, İngilizce iyi gerisi vasatı geçmez. 

O halde nasıl açıklayacağız bu durumu? 

Tabii ki, çocukların eskisine göre temel düzeyde çok daha iyi Eğitim Koşullarına sahip olmasıyla. 

Yalnız, bu koşulların o yaşlardaki ortalama zeka ve bilgi düzeyini arttırdığı kesin olmakla birlikte yukarıdaki problemin çözümünü kolaylaştıranın yine aynı koşullarca beslenen ama bunlardan farklı bir şey olduğunu sanıyorum. 

Bu problemin çözümünü bulmak; büyüklerinin doğrularına başkaldırmaktan, doğru diye verdiklerini irdelemekten, sorgulamaktan geçiyor ki bunu yaptıran, ancak özgüvendir. 

Yani bizde olmayıp da çocuklarımızda olan şey. 

Bir de saygıyı, terbiyeyi kovarak gelmeseydi, ne güzel olacaktı. 

 

Problemin çözümüne gelince: 

Adamların cebinden çıkan net para(27 lira) ile 

Garsonun cebine giren paranın(2 lira) toplamının; 

Adamların cebinden başlangıçta çıkan paraya(30 lira) eşit olması gerekmiyor. 

Doğru denklem 3 x 10 – 3 x 1= 25 + 2 olup, 27 lirayla bunun zaten içinde olan 2 lirayı toplamanın hiçbir anlamı olamaz. Hele ki bu toplamı 30 liraya eşitlemeye çalışmanın. 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Bu sorunun otel versiyonunu Bilim ve Teknik Dergisi'nin eski sayılarından birinde, Paradokslarla ilgili bir bölümde okumuştum. Babam matematik öğretmenidir, anında söylemişti cevabını:-) MB'de birkaç kez yorum olarak da yazmıştım bunu. Babama göre insanlar kendilerine bir şey sorulunca otomatik olarak çözmeye çalışırlarmış, ortada çözülecek bir şey olmasa bile:-) Sevgi ve dostlukla...

Tülin Aksoy 
 25.07.2011 23:24
Cevap :
Babanızın yorumu da ilginç ve muhtemelen doğru. Ama insan yerine, insan yavrusu dersek belki daha doğru olabilir. Sevgiler.  26.07.2011 9:17
 

Zaten soru taa başından yanlıştı. "Adamların cebinden çıkan net para 3x9=27... 2 de garson aldı" diyorsun. Hayır; garsonun aldığıyla birlikte 27 zaten. 3 lirayı da geri veriyor . Yıllar sonra bu soru için mi döndün FeGokce:))) Üstelik hâlâ paragraf yapmayı şiddetle reddediyorsun ama inan çok zor okunuyor bu hâliyle. Hoş geldin; kızına sevgiler...

vakayinüvis 
 25.07.2011 18:16
Cevap :
E zaten başından yanlış olduğunun, çocuk aklı düzeyinde görülemediğini anlattık ya. Paragrafsız düzende anlaşılmadı sanırım. Hoşbulduk, sevgiler bizden.  26.07.2011 9:11
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
Toplam blog
: 30
Toplam yorum
: 130
Toplam mesaj
: 43
Ort. okunma sayısı
: 2117
Kayıt tarihi
: 03.11.06
 
 

İzmirliyim ama, İstanbulda yaşıyorum. Elektronik Mühendisiyim ama, ilaveten yazıyorum. Evliyim ama..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster