Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

29 Kasım '12

 
Kategori
Edebiyat
Okunma Sayısı
1505
 

Selâhettin Dündar, Çuval Kitabı üzerine bir kaç söz

Selâhettin Dündar, Çuval Kitabı üzerine bir kaç söz
 

Çuval


Abdullah Çağrı ELGÜN

SELÂHETTİN DÜNDAR’IN HAYATI HAKKINDA BİLGİLER

Öğretmen, Halk Ozanı, Araştırmacı ve Yazar kimliği ile, Terekemeler’in ileri gelenlerindendir. Adına Borçalı’da Köy kuran Hacı Kara İsa’nın torunu olan Selaheddin DÜNDAR, 1946 yılında Kars’ın Merkez, Dikme Köyünde doğdu.

İlkokulu doğduğu köyde; ortaokul ve liseyi Erzurum’da okudu. Erzurum Eğitim Enstitüsünün Fen Bölümünden mezun olduktan sonra, Ankara Üniversitesi’nin Fizik Mühendisliği Bölümünü bitirdi.

Mühendis olarak mezun olmasına rağmen, öğretmenlik mesleğinde karar kılan Halk ozanı DÜNDAR, yurdun çeşitli yerlerinde, otuz yıl (30) boyunca öğretmenlik yaptı. Eşi de öğretmen olan Halk Ozanı Selâheddin DÜNDAR’ın, EZGİ adında bir kızı ve OZAN adında bir oğlu bulunuyor.

Dedesi, Hacı Kara İsa da bir Terekeme şairi olan Ozan Selâhettin DÜNDAR, henüz ortaokul sıralarında şiir yazmaya, lise yıllarında da saz çalmaya başladı. Daha önceki yazdıklarını, deneme şiirleri olarak nitelendiren DÜNDAR’ın ilk kayda değer şiiri, 1972 tarihini taşımaktadır. Yazdığı şiirlerin, müziğini de kendi yapan Halk Ozanı Selâhettin DÜNDAR’ı, ilk defa sazı ve sözüyle 1973 yılında bir radyodan dinliyoruz.

1974 yılında ilk televizyon programını gerçekleştiriyor. Bundan sonra DÜNDAR’ı, sazı ve sesiyle radyo ve televizyonlarda sık sık dinlemekte ve görmekteyiz. Âşıklık geleneğinin, tüm dallarını başarı ile sürdüren Ozan Selâhettin DÜNDAR’a, yurt içi festival ve programlarda da rastlarız.

Türkiye’yi karış karış dolaşan ozanımız, yurt dışında da programlar yaptı, yurt dışındaki festivaller ve kültür etkinliklerinde bulundu. Kültür Bakanlığının kadrolu ozanlarından olup, çok sayıda şiir, deyişler, halk müziğinin değişik makamlarında besteleri bulunmaktadır.

Çok sayıda ödülleri, takdir teşekkür ve plaketlerin sahibi olan Halk Ozanı, Ozan Selâhettin DÜNDAR, 1991 yılında Kültür Bakanlığının yurt çapında açmış olduğu: “Tasarrufa Çağrı” konulu şiir yarışmasında, birincilik ödülü aldı. Daha sonraki Çalışmaları için de Türk Folklor Kurumunun, Özel Şeref Ödülü ile ödüllendirildi.

 

Sosyal yönden oldukça yoğun olan Ozan Selâhettin DÜNDAR, bir çok demokratik kurum ve kuruluşun kuruculuğunda, çalışmalarında ve yönetimde bulundu.  MESAM’ın nüvesini teşkil eden ve 1978’de kurulan “Türkiye Sanatçılar Birliği”nin ilk kuruluşuna da imza atmıştır.

Ozanlar Vakfıyönetiminde yer aldı; Kars Dikme Köyü, Kültür Derneği’nin kuruculuğunu ve aynı zamanda başkanlığını üstlendi. Derneğin başkanlığında bulunduğu,  1997 ve 1998 yıllarında, Kars Kültür Festivalleri düzenledi.

Âşık İslâm ERDENER, Anma Gününüorganize etti; ve bu etkinliklerin komitesinde yer aldı. Ozan Selaheddin DÜNDAR aynı zamanda bir araştırmacı, yazar ve gazetecidir. Yayına hazır durumda ve yakın tarihte yayınlanacak olan, iki adet araştırma ve inceleme kitabı, mevcuttur.  Kars “Ölçek” Gazetesinde  “Gurbet Selamı” adıyla köşe yazarlığını devam ettirmektedir.

“HALAY” dergisini kurarak, bu derginin uzun yıllar, yayın yönetmenliğini sürdürdü.

Eğitim ve Kültür ağırlıklı “MENEKŞE” dergisinin kurucusu ve yayın yönetmenliğini yaptı.

Selaheddin DÜNDAR’ın Fizik Dersi ile ilgili bir kitabı da yayınlanmıştır. Bunun dışında, ozanlığı ile ilgili olarak “BAŞAK”, “BAĞDAŞ” ve “ÇUVAL” adını taşıyan üç şiir kitabı yayınlanmıştır. Kültür Bakanlığı arşivlerinde şiirleri ve TRT arşivlerinde ses bantları mevcut olup; Selâhettin DÜNDAR’ın dört adet kaseti, piyasalarda satışa sunulmuş bulunmaktadır.

Alet çalıp parmakları ile tellere dokunmaya mandolinle başlayarak Bağlama, Tar ve Koşasaz adını verdiği, birleşik sazı, maharetle konuşturmayı başarmıştır. Saz ve sözün de ustası olan Ozan Selehattin DÜNDAR, Terekeme-Azeri, Anadolu Ağızları, tarzındaki deyişlerini Koşasaz eşliğinde büyük bir maharet, hüner ve kendine has uslûpla, seslendirmekte ve yorumlamaktadır. 

 

KİTAP HAKKINDA BİR KAÇ SÖZ:

Toplam iki yüz sayfadan oluşan “Çuval” adlı şiir kitabında, Selâhettin DÜNDAR’ın çift bağlama (koşasaz) çalan bir fotoğrafı, dikkat çekiyor.

Kitap, karton kapağa 24X16 ebatında büyük boy olarak basılmış. Arka kapakta ise âşığın hocası ve ilham aldığı ustası olarak Âşık Şenlik ile ilgili beş dörtlükten oluşan bir methiyesini görmekteyiz.

 

Sanatçı, kitabın sayfasının ilk girişine, duygusal kelimelerle değindiği: “Selam sana Kitabın kapağını açan dost.” yazısını okuyarak giriyoruz. Daha sonra bu satırın altında şiir kitabına ad olan “Çuval” ismine yer veriliyor.

Arkasında baskı yeri, matbaa, basıldığı tarih ve dizgi yapanların ismine değiniliyor.

Kitabın üçüncü sayfasında Âşık DÜNDAR’ın:

 

“Kerem’in aşkına gönlüm tutuştu.

Yunusile Hak yolunda buluştu,

Aldım Pîr Sultan’ın toplum aşkını,

Şenlik Meclisinden Dündar oluştu.”

 

Sözlerini söyleyerek kimlerden feyz aldığı, kimleri üstad olarak gördüğü anlaşılmaktadır. Gıpta ettiği sanatçıların isimlerini kendi ağzından çıkan sözlerle belgelendirebilmekteyiz. 

 Daha altta bir yazıda ise “Bendeki  ’Ozanlık’ oluşumuna katkısı olan herkese şükran borçluyum.

Saygılarımla. Halk Ozanı Selâhettin DÜNDAR”diyerek bitirmektedir. Dördüncü sayfada Ankaralı ve Ankara’da yaşayan hemen her sanatçının kitabına önsöz yazmakta mahir, üstad, Prof. Dr. Hayrettin İVGİN’in, DÜNDAR ve şiirlerini tanıtan “BU KİTAPTA” başlıklı bir yazısına rastlıyoruz.

ÖNSÖZ’ü ise yine değerli dost ve ilim adamı Prof. Dr. İrfan Ünver NASRATTINOĞLU (Folklor Araştırmaları Kurumu Genel Başkanı) sıfatıyla yazıyor.

 

SELÂHEDDİN DÜNDARve ÂŞIKLIK GELENEĞİ:

Selaheddin DÜNDAR’ın âşıklık geleneği içerisinde incelenmesi gereken Halk Âşıkları arasında yer almaktadır. Hal böyle olunca, âşıklık geleneği hakkında da kısaca bilgi vermek yerinde olacaktır.

Türk Halk Edebiyatının, en önemli geleneklerinden biri de hiç şüphesiz Âşıklık geleneğidir. Bu gelenek çok çok öncelerden bir işlevi de yerine getirdiği için bu Âşıklar: Hekimlik, danışmanlık, gaipten bilgiler verme, halk ozanlığı, türkücü, dansçı, çocuklara isim veren saygın bir kişiliğe sahip, bir halk adamı olma, gibi görevleri de üstlenmişlerdi. Bu ozanlar, Şamanlık da yaparlar, toplumun dertlerine çare olur, bir müşkülünü giderir, hamile kadınların doğumuna yardımcı olur, çocuklara isim verir, ergenliğe geçişteki törenleri yönetir, kopuz eşliğinde, dansla birlikte türküler, şiirler söyleyen saygın insanlardır. 

Oğuznameler’de, Dede Korkut Hikâyeleri’nde de bu ozanların değerinden, saygınlığından, halk filozofluklarından önemle bahsedilmektedir. Bu gelenekler, ağızdan ağıza dolaşarak ve hafızalara emanet edilen her şey gibi unutulmadan korunarak, yazının bulunmasıyla birlikte kalıcılığı sağlanmış ve kuşaktan kuşağa iletilen kültürel mirasımızın, ölümsüz değerleri arasında yer alarak, günümüze dek süregelmiştir.

Âşıkların, en eski Türk topluluklarında da değişik adları vardı. Bu adlar her Türk topluluğunda çok az farklılıklarla kullanılıyor olsa da yaptıkları görevler ve üstlendikleri misyonlar aynı idi. Bu Halk âşıklara, bilinen Türk topluluklarından Oğuzlar: OZAN; Tunguzlar: ŞAMAN; Yakutlar BAKS; Altay Türkleri arasında da: KAM adı ile çağırmakta idiler.

Âşıklar, bu halk filozofları, romanın, hikâye kitaplarının olmadığı zamanlarda pedagojik bir formansyonu da yerine getirerek, halkı eğitmek gibi bir görevi de üstlenmişlerdi.

Halk şiirinde âşıklar, şiirlerini DÖRTLÜKLER (HANE, KITA, BENT) halinde söylerler. Deyişler dörtlük halinde kurulur; ölçülü, kafiyeli, hece ile örülür ve KATARLAR halinde dizilirdi. Halk şiirinde HECE’ye, PARMAK HESABI adı verilen millî ölçünün yedili, sekizli, on birli; ve on ikili kalıpları kullanılagelmştir. On ikili kalıpların daha çok İslâmiyet öncesi Türk şiirinde, diğer kalıpların da İslâmiyet sonrası Türk şiirinde kullanılarak, çok güzel koşuk örneklerini görebilmekteyiz.

 Şairlerin (Âşıkların) şiirlerini yazdıkları bu deftere de ÇÖNK adını verdiklerini görüyoruz.

 Âşık tarzının, Tanzimat Edebiyatı Dönemi şiir tartışmaları içerisinde Ziya Paşa: “Ölçülü ve kafiyeli şiirleri”ÜÇLEME, KAYABAŞI, DEYİŞ adı ile dile getirerek, Türk şairlerinin millî veznimiz olan hece ile yazılması gerektiği üzerinde durarak, halk âşıkların şiirlerini övmüş, şiirimizin terkiplerden arındırılmış, âşıkların söylediği tarzdaki gibi ÖLÇÜLÜ ve KAFİYELİ ŞİİRLER olması gerektiğini savunmuştu.

Bu dönemin âşıkları şiirlerinde, üçlü gelenek diye bilinen:  “Şiir, musikî, ritm” tarzını kuşaktan kuşağa taşıyarak günümüze kadar sürdürmüş olduklarını görmekteyiz.


Âşıkların Gelenek İçinde Yetişme Safhaları:   


1. Mahlas Alma.

2. Rüyada Pîr Elinden Bade İçerek Âşık Olma. (Bade İçme)

3. Usta – Çırak İlişkisi İçinde Yetişme

4. Atışma – Karşılaşmalar Yaparak Yetişme

5. Leb - Değmez (Dudak Değmez)

6. Askı (Muamma) Çözme

7. Dedim - Dedi Tarzı Söyleyiş.

8. Tarih Bildirme (Ebced Hesabı ile Tarih Düşme)

9. Nazire Söyleme. (Usta Şairlerin Şiirlerine Benzer Şiirler Yazma)

10. Saz Çalma.

 

1- Mahlas Alma:

Mahlas:Şairlerin yazdıkları şiirlerde, asıl adlarının yerine kullandıkları, takma ada verilen isimdir. Halk edebiyatında mahlas, geleneğe bağlı olarak süregelen bir uygulama biçimidir. Selaheddin DÜNDAR da aynı yol ile mahlas alarak, bu kültür ortamları ile birlikte, usta-çırak ilişkisiyle kendini yetiştirmeye çalışmış ozanlardandır. Ozanın mahlasını,ÂŞIK ŞENLİK’ten ilhamla aldığını düşünüyoruz.

Böylelikle, âşıkların bir kısmının asıl ismi unutularak mahlasları, isim olarak kullanılır hale gelmiştir. Dadaloğlu'nun asıl adı (Veli), Köroğlu’nun (Ruşen Ali), Sümmani'nin (Hüseyin), Gevherî'nin (Mehmet), Firkatî (Mustafa ALKAN), Meydanî (İdris EROĞLU), Sezinî’nin (Ali BAŞ) ... vb. gibi. Oldukları halde mahlaslarıyla konuşulup mahlasları ile tanınmışlardır.

 

Âşık, Geleneğe Uygun Olarak Kullanacağı Mahlası Şu Yollarla Almaktadır:

a) Mahlasını Kendi Seçerek Alma:

Bu durumda âşık adını, soyadını mahlas olarak kullanır. Hayatı yaşayış biçimine ve sanatının tarzı ve şiirdeki ve görünüşündeki özelliklere uygun olarak, kendi seçtiği bir ismi, mahlas olarak kullanabilir. Âşık Selaheddin DÜNDAR’ın mahlası Derli DÜNDAR, ÂŞIK DÜNDAR GARİP DÜNDAR, mahlaslarını kullanan Selaheddin DÜNDAR adı da âşıklık geleneği içinde ÂŞIK DÜNDAR olarak geçmeğe başlar. ÂŞIK DÜNDAR, mahlasını kendi seçerek aldığından bu maddemize uymaktadır. 

 

b) Bir Usta Âşıktan İmam, Pîr veya Mürşitten Mahlas Alma:

Bu usûlde usta âşık, çırağı sınava tabi tutar. Çırağının durumuna göre ona uygun bir mahlası belirler. Belirlenen bu mahlası âşığa ad olarak verir.

Âşık, Şeyh ve Pîrin manevî tesiri ve sözlü yönlendirmesi ile mahlas alır. Âşık DÜNDAR (Selaheddin DÜNDAR)’ın mahlası, ÂŞIK ŞENLİK’ten aldığını yazdığı şiirlerinden anlıyoruz.

Karslı ÂŞIK ŞENLİK Çıldır Suhara,

Şenlik pes eylemez çekseler dara,

ŞENLİK ilham oldu ÂŞIK DÜNDAR’a

Sazımızda, ÂŞIK ŞENLİK var bizim.

DÜNDAR, Selâhettin (Âşık DÜNDAR), “Çuval Şiir Kitabı” arka kapak sayfası. Usta bir âşıktan isim aldığından bu grup içinde yer almaktadır.

 

c) Rüyasında Bade İçerek Ad Alma:

Âşık DÜNDAR (Selaheddin DÜNDAR)’ınmahlası Âşık Ali ÇATAK tarafından verilmiş olduğundan bu gruba dahil olmamaktadır. Bu grup içerisindeki âşıklar da rüyalarında On iki İmam, Evliyâ, Enbiyâ, Veli, Şeyh, Hızır, Üçler, Beşler, Yediler, Kırklar, Peygamber, ...vb ululardan birini görüp, onların yanında yapılan bir törende; veya uluların elinden, âbı hayat, bade, iksir içerek, ad alırlar. Bu şekilde ad alan Âşıklar böylece, aşka tutularak şiirler söylemeğe başlar.

 

2- Rüyasında Pîr Elinden Bade İçerek Âşık Olma:

Rüyasında Bade İçme Geleneği Türk Halk Edebiyatında sıkça karşımıza çıkan bir durumdur. Bu durum, genellikle halk hikâyeleri içerisinde yer alan halk âşıklarının, hayat hikâyeleri içinde geçmektedir.

Örneğin:Köroğlu (Koca Yusuf’un Oğlu, Ruşen Âli), Âşık Musa MERDANOĞLU (MERDANOĞLU), ... vb. bunlardandır. Bunlara Badeli Âşık adı verilmektedir.

Âşıklar, âşıklığa başlamayı veya usta elinde yetişerek ustalaşmayı geleneksel bir unsur olarak görmektedirler. Ayrıca bu durum ustalarının halk içindeki itibarlarına göre de kendilerine bir statü kazandırmaktadır.

Bade, aşk şarabı, âbı hayat, hayat iksiri, köpüklü su  (Köroğlu Hikâyesi’nde geçen üç köpük: yiğitlik, aşk, nam) gibi içilecek bir materyalin olması; veya yiyecek cinsinden bir şeyler de olabilmektedir. Bunlar da: kırmızı elma, ayva, nar, kudret üzümü, bal, tuz-ekmek, ...vb.  gibi yiyeceklerdir.

Âşık Edebiyatında bade içme geleneği, uzun yıllar halk arasında nesilden nesile süregelen bir inanış ve değerler manzumesidir. Bu tarz inanış, âşıklar arasında bir şairin âşka düştüğüne delâlet eden en önemli âşıklık alâmeti olup âşıklık için vazgeçilemez, en yüce değerlerdendir.

Halk inanışına göre âşık olmak için, ustanın yanında yetişmek veya Pîr elinden bade içmek gerekmektedir. İçilen bade âşığa aşağıdakilerden:

1) Bir Pîr tarafından verilebilir,

2) Üçler tarafından verilebilir,

3) Beşler tarafından verilebilir,

4) Yediler tarafından verilebilir,

5) Kırklar tarafından verilebilir.

 

3- Usta – Çırak İlişkisi:

Âşık DÜNDAR (Selaheddin DÜNDAR),bu grup içerisinde, yani “Usta – Çırak” ilişkisi içerisinde yer almaktadır. Böyle olunca da yine bu grup içerisinde incelenecektir.

Halk Âşık Edebiyatında, yüzyıllar boyu yaşatılan geleneklerin en önemlilerinden biri de “usta çırak” geleneğidir. Âşıklar genellikle bir usta aşığın yanında, onun çırağı olarak, yetenekleri ölçüsünde olgunlaşırlar. Âşık DÜNDAR (Selaheddin DÜNDAR)’ın) de ustası ÂŞIK ŞENLİK’ın yanında onun duyuş düşünüş, şiir söyleyişindeki uslûbu, dörtlük ve üçlüklerindeki tarzı açısından kendisine örnek bir yol çizecektir. Böylece olgunlaşan şiirleri, usta malı olmaya namzet olarak görücüye çıkacak ve diğer ustalar tarafından da ölçülüp tartılacaktır.

Usta çırak ilişkisi gereği, icracılık ve âşığın şairlikteki ustalığı için üstad da denilen bir aşığın yanında ders alıyor olması, âşığın sanatı, uslûbu şiir söylemekteki yeteneğini geliştirecek ve ustalaşmasında büyük bir tesiri olacaktır. Sabırla pişen üzümün pekmez olması gibi âşığın  şiirleri de tad vermeye başlayacaktır. Âşık DÜNDAR (Selaheddin DÜNDAR)’ın şiirleri de tat vermeye başlamıştır. ÖRNEK:

 

ÂŞIK ŞENLİK

Arzulayıp bizi görmeye gelsen,

Yüzümüzde ÂŞIK ŞENLİK var bizim

Oturup halk ile sohbet eylesen

Sözümüzde ÂŞIK ŞENLİK var bizim.

 

Sevgi deryasından daldı ummana

Barış öğütledi daldı ummana

Can sağ iken yurt vermedi düşmana

Özümüzde ÂŞIK ŞENLİK var bizim.

 

Ak gözlükle bakar İslâmiyet’e

Âşıktır insana hem hürriyete

Tek başına mektep sosyal fakülte

Tezimizde ÂŞIK ŞENLİK var bizim.

 

Kaşar Kars’ta, kaymak Kars’ta, yağ Kars’ta,

Göğ çimenli yayla Kars’ta dağ Kars’ta

Mor sümbüllü çiçek Kars’ta bağ Kars’ta

Yazımızda ÂŞIK ŞENLİK var bizim

 

Karslı ÂŞIK ŞENLİK Çıldır Suhara,

Şenlik pes eylemez çekseler dara,

ŞENLİK ilham oldu ÂŞIK DÜNDAR’a

Sazımızda ÂŞIK ŞENLİK var bizim.

DÜNDAR, Selâhettin (Âşık DÜNDAR), “Çuval” ilgili kitabın arka kapak sayfası.

 


        4- Âşık Atışmaları (Karşılaşmalar):

Atışma, âşıkların dinleyenler karşısında, karşı karşıya gelmeleri, birbirlerinin sözlerine belli bir ayak (kafiye) içerisinde söz söyleme esasına dayalı bir usuldür. Âşıklar, atışma sırasında birbirini iğneleyici; yerici, eleştirici, hatta zaman zaman incitmeye varacak kadar sert bir uslûpla; fakat mizah çerçevesi içinde karşılıklı söyleşmeleridir.

Karşılama, âşıkların rakibine üstün gelmek için, sorulu cevaplı tarzı seçmesi; veya rakip âşığı alt etme, fikir ve söz atışmasında yenme ve galip olma isteğidir.

İrticalen, hiçbir hazırlık yapmaksızın bilgi birikim ve tecrübeye dayalı, içten gelen ve kendiliğinden âşıkların belli kurallar içerisinde karşılıklı saz çalıp söylemelerine "Âtışma"  adı verilmektedir. Bu atışmalar iki veya daha fazla aşığın bir topluluk huzurunda karşı karşıya gelerek; veya yan yana durarak birbirlerini sazda ve sözde belli kurallar çerçevesinde denemeleri esasına dayanmaktadır. 

Bunun için bazan bir usta âşık, atışacak olanlara ayak (kafiye, uyak) verir.  Halk arasında “ayak” olan bu sözün karşılığı “uyak veya kafiye”dir. Her âşık kendi söylediği dörtlüğün (hane, kıta) sonunda, kendisine verilen bu ayağı söz olarak geçirmek zorundadır.

Âşık DÜNDAR’ın diğer âşıklar ileatışmasına dair, şiirlerinden bir örneği aşağıda görülmektedir.

 Âşık DÜNDAR (Selaheddin DÜNDAR) ile YANIK VELİ’nin aşağıda atışmalarını (Karşılaşma) bulacaksınız:

 

Âşık DÜNDAR:                    

Hele söyle hey genç hoş sedan gelsin

Gördüm ki bağlarda güle benzersin

Şirin şirin öten bülbül mü sesin

Garip sazındaki tele benzersin

 

YANIK VELİ:           

Bizim elin bülbülü var gülü var,

Bülbüle benzenmiş dala benzersin

Yıllardır peşinden koşar dururum

Hep kaçarsın benden ele benzersin

 

Âşık DÜNDAR:         

Bir şirin söz için can verilmez mi?

Bağlarda açılan gül derilmez mi?

Çiçekte bulunan ballar yenmez mi?

Arı kovanında bala benzersin

 

YANIK VELİ:           

Çöllerde kalmışım su veren yoktur,

Bu iş böyle gitmez sonu bozuktur.

Nasihat kâr etmez dertlerim çoktur

Dermanlara giden yola benzersin

 

Âşık DÜNDAR:         

Dündar, gönlüm yâri arar gurbette,

Turnalar çözülüp dosta gitmekte

Güller açılıp çayır çimen bitmekte

Yâr ile konuşan dile benzersin

 

YANIK VELİ:

Yanık veli söyler derdim bitmiyor

Gül açmış bahçemde bülbül ötmüyor,

Baykuş gelmiş baş ucumdan gitmiyor

Sanki bir vefasız ile benzersin.

Âşık DÜNDAR,(Müslüm DALKILIÇ, a.g.e.  s. 190); Âşık DÜNDAR, (EMİNİ, a.g.e. s.191); Âşık DÜNDAR, Yanık VELİ a.g.e.  s.192); Âşık DÜNDAR, (Asiye BACI, a.g.e.  s. 193); Âşık DÜNDAR,(Âşık Hasta Hasan “18.y.y..şiirine cevabı”, a.g.e. s. 194-195); âşıklar ile atışmaları mevcuttur.

DÜNDAR, Selâhettin (Âşık DÜNDAR), “Çuval” s.192

 

 

5- Leb Değmez:

Leb Değmezsanatı, âşıklar arasında ustalıkların sergilenmesi ve maharetlerin ortaya çıkarılması için yapılan atışmalardır. Âşıklar arasında yapılan bu atışmalar esnasında, alfabemiz içerisinde geçen şu sessiz harfler “B,P,M,V,F” âşıkların söyledikleri dörtlükler içerisinde bulunmaması gerekirdi. Ayrıca Âşıklar, bu sesleri yanlışlıkla söylememek için iki dudakları arasına bir iğne koyarak atışma yaparlardı. Eğer bir yanlışlık yapıp bu seslerden birini söyleyecek olursa, dudağının arasında bulunan iğne dudaklarına batarak yanlış söylemesini engellerdi. Böylece âşıklar, söz söylemekteki ustalığını ve maharetini, içinde bu sessiz harflerin bulunmadığı, şiirler söyleyerek göstermek isterlerdi.


        6- Askı (Muamma):

Muamma(Askı), genel olarak kıraathanelerde, köy kahvehanelerinde, köy odalarında tavanda bir yere, bir torba veya çıkın denilen bir beze sarılarak kıraathaneye veya köy kahvehanesinin ortasına asılırdı. Bu yalnız asanın bildiği; fakat herkes tarafından kolaylıkla çözülemeyecek bir bilmecedir. Buna Askı (Muamma) veya Askı Asma, Tavanda Askı gibi isimler verilirdi.

Askı (Muamma)Halk Edebiyatımız gelenekleri içerisinde Âşık Edebiyatının elemanları olan âşıkların maharetlerini yansıtmaktadır. Âşık Edebiyatı içerisinde Muammanın özel bir önemi vardır. Âşıklarca muamma düzenlemek; veya bir muammayı çözmek önemli bir durum olup bilgi ve zeka gerektirir.

Kimi zaman âşıklardan bu muammayı tavana asan kimse, bulmacanın çözümünün gecikmesi üzerine âşıklara ipuçları verebilir. Kimi zaman da çözülmemesi için “ser verilir, sır verilmez” gizliliği içerisinde, muamma hakkında asla açıklamada bulunmazlardı.

Kıraathaneye gelenlerin durum ve sosyal statülerine göre ağırlamalar söylerler, onlar da âşıkların yanında duran tahtaya para yapıştırırlardı. Bu para bazan o kadar fazla birikirdi ki bilmece çözülünceye kadar hatırı sayılır hale gelirdi. Böylece bilmece bir hafta çözülemez ise bilmeceyi oraya asan bu bilmecenin cevabını kendisi açıklayarak paraları da kendisi alırdı.

Muamma Örnekleri:İlk Türkçe muamma örnekleri 15. yüzyıldan kalmadır (Britannica 1989, C.15-16).

Âşıkların Verdikleri Muamma (Sorulu Muamma) Örnekleri

1) Âşık Hacı

Öyle bir nesne var ki çektikçe kısalır

Bunu çeken insanın ömrü biraz azalır (Sigara)

2) Âşık Ozan Mercan

Dört direk üstüne kurulan yapı

En çok onda bulunur

Açılıp kapanan kapı (Dolmuş)

3) Âşık Garip

Bir ipim var yedi kazığa bağladım

Döşünü gıdıkladıkça o inledi ben ağladım (Saz)

         4)(200 yıl boyunca çözümlenmemiş olan muammanın çözümü)

 

18.yy. YAŞAYAN HASTA HASAN’ın BİR MUAMMALI ŞİİRİNE

20.yy. YAŞAYAN AŞIK DÜNDAR’ın verdiği cevap:

 

HASTA HASAN

                         Leyli pünhan gezer âlem aşkare

                         Karabulut gibi bu sarayları

                         O şahın şahmarın elinden çare

                         Acep kim becerdi bu sarayları?

AŞIK DÜNDAR

                         Leyli gönüllerde pervane eder

                         Nurla aydınlatır bu sarayları

                         Öz güzelliğini görsünler diye

                         Düşündü becerdi bu sarayları

HASTA HASAN

                         Aşkın rüzigârı bu canda eser

                         Âlim yok ki şeriatı kim keser?

                         Ne usta var ne balta var ne keser

                         Acep kim becerdi bu sarayları?

AŞIK DÜNDAR

                        Aşkın öz yelidir canımda eser

                        Memuru var şeriatı o keser

                        Kendi usta kün baltadır nur keser

                        Özü beceripti bu sarayları

HASTA HASAN

                        HASTA HASAN dersin alır günde beş

                        Dost bağını dolanırım günde beş

                        Yılda iki ayda dörttür günde beş

                        Acep kimler bilir bu sarayları?

AŞIK DÜNDAR

                        DÜNDAR mümin abdest alır günde beş

                        Huzurdadır eli bağlı günde beş

                        Çift bayram, dört Cuma, namaz günde beş

                        İman eden bilir bu sarayları

                                                         MUAMMALI ATIŞMA

 

         (200 Boyunca çözümlenmemiş olan muammanın çözümü)

 

18. yy.da Yaşayan  HASTA HASAN’ın  bir muammalı şiirine

20. yy. da Yaşayan AŞIK DÜNDAR’ın  verdiği cevap

 

HASTA HASAN

                           Bizden selam olsun üstad olana

                           Hakkın divanında ne demek gerek?

                           Orucun tutmaya, namaz kılmaya

                           Yarin mahşer günü ne demek gerek?

AŞIK DÜNDAR

                           Selam sana üstad divanda canlar

                           Göğsümde imanım çok demek gerek

                           Mahşer günü kendi hakkın bağışlar

                           Kullara tek borcum yok demek gerek

 

HASTA HASAN

                          Muharrem ayı da denmez her aya

                          Cebre düşer imdat gelir araya

                          Sahrada bir meyyit düşse oraya

                          Molla bulunmazsa ne demek gere?

AŞIK DÜNDAR

                          Her ay gönlümdedir Muharrem biri

                          Naçar olanlara yetişir piri

                          Amansız sahrada ölüm el kiri

                          Veren alır canı ne demek gerek?

HASTA HASAN

                          HASTA HASAN deryalara dalanda

                          Tabip sensin yaralarım saranda

                          Ezrail göz önen mihman olanda

                          Dilin bende düşer ne demek gerek?

AŞIK DÜNDAR

                          AŞIK DÜNDAR bir gün canım tüterse

                          Yapraklar dökülür ömür biterse

                           Azrail de baş ucumda öterse

                           Tevhidi gönülden zikretmek gerek

                                                                              1976  

 

                                                                    (8)Sekiz hece (semai) 

(Çuval, “şiirler”, sayfa 194-195)

 

7- Dedim - Dedi Tarzı Söyleşi:

Halk şiirinde yaygın olarak kullanılan bir biçim de “Dedim - Dedi Tarzı Söyleşi” olup koşma ve semâilerdeki âşık ve sevgilinin (dedim-dedi ifadesine bağlı) karşılıklı (Erzurumlu Emrah, Ercişli Emrah, Âşık Ömer ... vb)  söyleşmelerdir.

“Dedim: Dilber yanakların kızarmış,

Dedi: Çiçek taktım gül yarasıdır.

Dedim: Tane tane olmuş benlerin,

Dedi: Zülfüm değdi, tel yarasıdır. Âşık Ömer, (1630-1707) ”


8- Tarih Bildirme (Tarih Düşme):

Âşık, kıtlık, yangın, sel felaketleri, salgın hastalık, önemli savaşlar vb. toplumu yakından ilgilendiren sosyal hayatla ilgili olaylarla; veya âşıklar kendi doğum tarihini şiirlerinde belirtebilirler. İşte bu durma Tarih Düşme adı verilmektedir. Âşıklar, böyle günlerin unutulmayıp hatırda kalabilmesi için şiirlerinin son dörtlüğünde veya dörtlüklerden birinde tarih belirtirler.

 

Örnek:

KIRK ALTI SENESİ

Kırk altı senesi geldim dünyaya

 Köy yerinde bir kundağım var benim

 Bir ömürlük girdim bitmez kavgaya

 Çoğu günüm tipi boran kar benim

 

İlim gereksinim öğretmen dendim

Okudum okulu çok şey öğrendim

Tek başıma nice güçlükler yendim

Yaşam mücadelem yaman zor benim

 

Şu dünyanın cilvesine aldandım

Ya dost deyip aşkın oduna yandım

Dizeleri derde derman kullandım

Sırdaşım sazımdır bir de Tar benim

 

DÜNDAR bu tellerde çok ezgi çaldı

Kimi cevher sattı kiminden aldı

Deseler ki aşık senden ne kaldı

Söylemedik nice sözler sır benim

 

                                                                  06/08/1976

 

9- Nazire Söyleme:

Nazire, bir şairin şiirini diğer bir şair tarafından aynı kafiye ve ölçüde benzer bir biçimde yazma demektir.

Örnek:

          SELÂM OLSUN

     (Büyük Ozan Yunus Emre’ye naziredir.)                                           

                                                             

     Bu dünyanın cefasını 

     Çekenlere selam olsun

     Sürmeden yar sefasını

     Çökenlere selam olsun

 

     Eksik eyleme aşını

     Sağla alem barışını

     Yetimlerin göz yaşını

      Silenlere selam olsun

 

      Geçici dünya doğrusu

      İyi ol gönül dolusu

      Kuruyan dile damla su                    

      Verenlere selam olsun

                      

      Her dem ol düşküm anası

      Sarasın dertli yarası

      Eline gelin kınası

      Sürenlere  selam olsun

 

      Yüksekte görme kendini

      Soylu unutmaz ceddini

      Her adımında haddini

      Bilenlere selam olsun

 

      Çiğ sözüne sakın bakma

      El oduyla ocak yakma

      Benim ile iki lokma

      Yiyenlere  selam olsun

 

      Her an sevgiyle dol derim

      Gülsüz bahçeyi niderim

      Bir gün olur ben giderim

      Gelenlere selam olsun

 

      Millî dava olursa tüm

      Toplarımız coşar güm güm

      Yurt uğruna bölüm bölüm

      Ölenlere selam olsun

 

      Dostlarını düşür yâda

      Yoldaş bırakma kavgada

      Tek lokmayı bir sofrada

      Yiyenlere selam olsun

                                      

      Bindim dünya katarına

      Düştüm felek satırına

      DÜNDAR geldi hatırına

      Diyenlere  selâm olsun

                                                           ( 1974 Çuval, “şiirler” s. 11)

 

10- Saz Çalma:

Saz,âşık için ilhamını kamçılayan bir âlet olup âşıklık geleneğinin en önemli unsurlarından biridir.

Âşıkların özellikle saray ve konaklarda pek rağbet gördüğü bu dönemde âşıkların düzenli teşkilatları ve esnaf loncalarına benzer loncaları olduğu ve bu loncalar sayesinde organize oldukları ve korundukları bilinmektedir. Âşıkların hükümet tarafından tayin edilen saraylarda bir kahyaları bulunurdu. Devletin, âşıkları bazı zamanlar kendi iktidar propagandalarını yapmak için kullandığı görülmektedir

Diğer âşıklar ise bugün de olduğu gibi belli kahvehanelerde ellerinde saz, yetenekleri doğrultusunda düğünlerde dergâhlarda, köy kahvehanelerinde veya köy odalarında çeşitli şenlikleri gerçekleştirerek para da kazanırlardı.

 

19. yüzyılda Âşıklık Geleneğinin ve Âşık Edebiyatının yeniden canlandığını görüyoruz. Başta İstanbul şehri olmak üzere, büyük yerleşim merkezlerinde Âşıklık Geleneği yerini, “Semâî Kahvelerine” bırakmıştır. Bu kahvelerde söz sahibi olan “Meydan Şairleri”, Semâî Kahvehanelerinde: Koşma, mânî, destan, semâî, divan, selis, selâmi, kalenderî, vezniahar, gibi şiirler söylerlerdi.

Dinî ve millî bayramlar olan Ramazan, bayramları ile dinen mübarek addedilen Cuma Gecelerinde yapılan toplantılarda, bu tür şiirlerin okunduğunu çeşitli kaynaklar nakletmektedir.

Bu gecelerde sıra takibi ile “Kılarnet, Darbuka ve Zilli Maşa” gibi çalgılarla mızıka faslı geçilir, alafranga marşlardan sonra türküler söylenirdi. Fasıl sonunda da âşıklar şiirlerini okurlardı.

Günümüzde bu gelenek devam etmektedir. Bazı âşıklar, bu geleneğin nesilden nesile aktarılabilmesi için büyük çaba sarfetmektedirler. Bu âşıklar kendilerinin çalıştırdıkları kıraathanelerde veya İl Kültür Müdürlüklerinin âşıklar için tahsis ettiği tarihi binalarda veya Belediye Başkanlarının tahsis ettiği mekanlar ile özellikle, Ramazan gecelerinde bu geleneği sürdürme çabası içindedirler.

 

Âşıklar ürünlerini, müzik ile birleştirirler. Bu makamlar çeşitli âletlerden “kopuz, kara düzen, bozuk, tambura, çöğür”  çalgı aletleriyle dile getirirlerdi. Böylece maharetli âşıkların burada belli ağırlıklar elde ettikleri ve kendi konularında daha da yaratıcı hale geldiklerini söyleyebiliriz.

Âşık DÜNDAR (Selaheddin DÜNDAR)da Sivas, Erzurum, Kars, Ardahan ve Ankara’da hayat süren âşıklardan: Müslüm DALKILIÇ, EMİNİ; Yanık VELİ Asiye BACI, ÂŞIKİSLÂM ERDENER, Âşık ŞENLİK, vb  âşıklar içindeki kültürle beslenmekte, bağlama ve tar çalıp söylemekte, kendini ve şiirlerini geliştirmeye devam etmektedir. 

Songül DÜNDAR’ın “14 Nisan  2011, tarihli Ölçek Haber”

(http://www.haberolcek.com/makale/544/asik-İslâm-erdener.aspx) köşe yazısında, ÂŞIK İslâm ERDENER’i anlatırken bir bakıma Âşık DÜNDAR (Selâhettin  DÜNDAR)’ı  da anlatmaktadır:

 

“Bir ağaç kök salmış,

Dallı budaklı…

Torunları ozan, şair, saz ustası…

Halk Aşığı, Hak aşığı…

Kökü Borçalı’ya uzanan Dünyamallı dedenin torunları…

Âşık İslâm Erdener,

Şair Hakkı Kösali,

Âşık Selâhettin Dündar,

Âşık Mürsel Sinan….

Aynı dedenin erkek taraftan torunları

Ve

Kız taraftan torunları…

Hepsi usta, hepsi sanatının ehli…

İşte o torunlardan biri ÂŞIK İSLÂM ERDENER; 

Kars merkeze bağlı, eski adıyla Ladikars şimdiki ismi ile Kümbetli köyünde 1919 yılında dünyaya gelmiş olan Âşık İSLÂM ERDENER, 1992 yılında fani dünyadan ebediyete intikal etmiştir. ÂŞIK İSLÂM, ilk eğitimini köyünde yapmış ve baba tarafından dedesi Hacı Emir’den etkilenerek, Âşıklık geleneğine ve şiire küçük yaşlarda ilgi duymaya başlamıştır.

Bağlama ve Âşıklık geleneğine ilişkin ilk dersleri, Çıldırlı Âşık Şenlik’in oğlu Âşık Kasım’dan aldı. Bundan dolayı da özellikle Âşık Şenlik geleneğini ve anlatılarını çok iyi öğrendi. Âşık Şenlik öğretilerini tüm yaşamı boyunca sürdürdü.

Ayrıca, doğaçlamadaki ustalığı, atışma hüneri yanında, Âşık makamlarını da iyi bilmekteydi. Gülistan Çobanlar, Posoflu Müdami gibi Âşıklarla bir süre yol arkadaşlığı yaptı. Âşık İSLÂM, Türkiye’de ve Türkiye dışında birçok yeri dolaştı. Çeşitli festival ve programlara katıldı. , Kökü Borçalı’ya uzanan Dünyamallı dedenin torunları…

Terekeme/Karapapak Dil özellikleri üzerine bazı araştırmaları da bulunan Âşık İslâm Erdener’in ayrıca,  “Çıldırlı Âşık Şenlik Divanı” adlı, yayınlanmış bir kitabı bulunmaktadır.”  Bu ve buna benzer yerlerde âşıklar şiirlerini görücüye çıkarmakta karşılıklı söyleşiler ve atışmalar yapılmakta ve âşıklar birbirleriyle hoş sohbet içinde kendilerini geliştirmeye ve şiirlerini test etmeye devam etmektedirler.

 

Yüzyıllardan beri gelişimini sürdüren Âşık Edebiyatının, sonraki zamanlarda sosyal gelişme ve değişmelere bağlı olarak Âşık Kolu adı verilen Usta ve Çırakla olan ilişkilerinin geliştiğini görüyoruz. Âşık Edebiyatı içerisinde geleneğe bağlı olarak değişerek gelişen Âşık Kollarıdır. Bu kollar:

a) Emrah Kolu,

b) Ruhsatî Kolu,

c) Şenlik Kolu,

ç) Sümmanî Kolu,

d) Dertli Kolu,

e) Huzurî Kolu,

f) Derviş Muhammed Kolu olarak gelişme göstermiştir.

 

Son Dönemin Âşıklarından Birkaçı:


 

Âşık Şem’i,

Âşık Şenlik,

Kağızmanlı Hıfzı,

Bayburtlu Celâli,

Yusufelili Huzurî,

İlhamî,

Posoflu Müdamî,

Posoflu Zülalî,

Âşık Firkatî (Mustafa ALKAN, Kayseri)

Habip Karaaslan (Kayseri/Akkışla)

Âşık Zeki YILDIRIM (Kayseri/Akkışla)

Âşık Meydânî (İdris EROĞLU, Kayseri/Tuzhisar)

Âşık Sezinî (Ali BAŞ, Kayseri)

Âşık Hazânî (Kayseri/Amarat)


 

Âşık Tahirî,

Bayburtlu Celalî

Bayburtlu Zihnî

Ceyhunî

Dadaloğlu

Deliboran

Dertli

Erzurumlu Emrah

Gedaî

Hızrî

Kamilî

Kusurî

Meslekî

Minhacî

Müslüm DALKILIÇ

Muhibbî

Ruhsatî

Serdarî

Âşık Hasan(Kayseri/Erkilet)

Everekli Seyranî(Kayseri/Develi)

Âşık Sefâî

Silleli Surûrî

Şeref TAŞLIOVA

Sümmanî

Tokatlı Nuri

Tıflî

Bezmi

Devamî

Âşık Veli

Yanık Veli

Asiye Bacı

Âşık Hüseyin

Âşık Serdari

Âşık Mesleki

Âşık Gufrani ... vb

 

Âşıklar hakkında yeterli kaynak yoktur. Âşıkların kendi el yazıları ile yazdıkları defterlerde ÇÖNK”, (Şairler Teskireleri), Şeriye Sicillerinde, veçok kısa da olsa âşıklar hakkında bilgilere rastlanır. Ayrıca seyahatnamelerde de âşık adlarına kimi zaman yer verilmiştir. (Evliya Çelebi, C.5: s.281).         

Bektaşî Tekkelerinde tutulan defterler ve cönkler, düzenli değilseler de kaynaktır. (Aslanoğlu 1976: s.72). Bu alanda önemli kaynaklar olarak şairnâmeleri gösterebiliriz:

Türk edebiyatı, Divan Edebiyatı, Âşık Edebiyatı, Dinî ve Tasavvufî Türk Halk Edebiyatı gibi türlerin kültür kaynakları, hemen hemen aynıdır. Bunlar: Kuran ve Hadisler, Peygamber ve Evliya Menkıbeleri, Tasavvuf Şerhi, Şehnâme, Fars ve Hint İran ve Arap Edebiyatlarından tercüme edilen Divan Edebiyatı yoluyla Halk Edebiyatına aktarılan eserler ve sözlü kültürün taşıyıcılığıyla beslenen yerli, millî malzemelerdir. Bu ortak malzemeler, edebiyatımıza değişik şekillerde yansımıştır.

15. yüzyıldan sonra “ozan”ın yerini “âşık”, kopuzun yerini “karadüzen, bağlama, çöğür, tambura, cura vb.” gibi telli telsiz çalgılaraın almış oldu görülmektedir. (Köprülü 1989: 57).

 

 Âşık DÜNDAR (Selâhettin DÜNDAR) KİŞİSEL ÖZELLİKLERİ

 

Ardahanlı olup,Ardahan’ın sert ve mert görünümlü Terekeme Türkmenlerindendir. Yüksek tahsilyapan,ender ozanlarımızdandır. Ağırbaşlı, mütevazi, her gördüğünü öğrenmek isteyen, büyüklük göstermeyen bilmediklerini bilenlerden sormaktan asla çekinip, incinmeyen, sürekli yeniyi arayan ve yeniyi nerede olursa olsun bulmak isteyen,çağdaş bir âşıktır.

Müthiş bir hoşgörü sahibi, dost bildiklerine sımsıkı sarılan ve her türdeki yardımı dostlarından asla esirgemeyen şiirlerinin çoğunun özünde ve mısralarında da belirttiği gibi sevgi yüklü, orijinal ve dahiyane buluşları, annemizin ak sütü kadar sade Türkçe yazıp Türkçe söyleyen ve Türkçeyi gül dalında bülbül gibi şakıyan, dillendiren: “Sevgisini bu dünyanın; Pazarladım satıyorum, Sevgi alıp sevgi veren”, age. (Bu Dünyanın Bahçesinde, Şiiri) s.23,  bir âşık şairdir.

 

Hanımı Araştırmacı Yazar,Songül DÜNDAR‘ın saygı, sevgi ve gıbta ile bakılacak nadide bir selvi, can alıcı bir gül edasındaki duruşu, yürüyüşü, ve konuşması, nezaket ve misafirperverliği, araştırmacı kişiliği, çeşitli gazetelerdekiköşe yazarlığı, Türk töresini halı desenleri gibi örülmüş gözlemci, millî ve heyecan vericiromancılığı, kendisini ilim camiasında tanıyan biri olarak, ayrıca takdirimizi ve hayranlığımızı cezbetmektedir.

Karı-koca bu ikilideki memleket sevdası,hizmet yarışı sebebiyle, mekanlarına uğrayanlar  asla igisiz kalmazlar.

Terekeme Türkmenlerinin özünde yer alan bu güzellik,bu ikiliye de yansımış. İkram ve iltifat ise bu ailenin geleneklerle almış olduğu emsalsiz Türk kültürü, örf, âdet ve ananelerinden kaynaklanmaktadır. Karı-koca sanatçılarımızın, birbirleriyle âdeta yarışırcasına yürüttüğü araştırma, inceleme,  gözlemve deneye dayalı realist ve natüralist hikâye, roman ve şiir, çalışmaları,memleket insanlarına ve millî kültürümüze katkı ve hizmetleri; etrafındakilere dağıttıkları olumlu enerji transferi,insanları mutlu kılma açısından da takdire şayandır. Kızı ve oğlu ise ayrı bir cevherdir.

 

Âşık Selâhettin DÜNDAR, bu kültür ve çevre içerisinde, âşıklığının gelişimini tamamlamıştır. Âşık DÜNDAR’ın sanatçılığı, çevresinin genişliği, gelişmişliği ve yüksek tahsilli bir ozan olması da hesaba katılınca milletimiz için ayrı bir kıymet ifade etmektedir.  

Sivas, Erzurum, Kars, Ardahan ve Ankara…vb gibi âşıklarla haşır neşir olması ve oradan gelenler ve kendisinin Kültür etkinliklerinde oralarda bulunması sebebiyle şiirleri, Türk edebiyatına yeni bir güzellik ve zenginlik kazandıracak ve edebiyat tarihimizde silinmez bir iz bırakacakgüzelliktedir. 

Âşık DÜNDARtarafından kendisine verilen mahlası, herhalde en verimli çağında yazdığı âşık tarzı şiirlerindeki özelliklersebebiyle almış olmalıdır!..

 

ÂŞIKLIKTA USTA, ÇIRAK İLİŞKİSİ

Âşık DÜNDAR (Selâhettin DÜNDAR), usta çırak ilişkisi içerisinde yetişen ozanlardandır. Âşık DÜNDAR mahlası ile şiirler yazmaktadır. Mahlasını usta âşıklardan olan, Âşık ŞENLİK’ten ilham ile almıştır. Şairin asıl ustası Âşık ŞENLİK’tir  Diğer âşıklarında Âşık DÜNDAR üzerinde tesiri olmasına rağmen, Âşık ŞENLİK kadar etkili değildir. Bunun sebebi de Âşık DÜNDAR’ın ÂŞIK ŞENLİK’in şiirlerini kendi uslubuna ve dokusuna uygun buluyor olmasına bağlamak gerekir. Ayrıca Âşık DÜNDAR’ın Kültür etkinliklerine, âşıklar toplantısına katılarak oralarda  bağlama çalıp şiirlerini sesli olarak okuyabilmiş olması da diğer âşıklar üzerinde tesirler oluştururken bu durumdan sanatçının da  etkilenmiş olması muhtemeldir. 

 

Başka bir sebep de Âşık DÜNDAR’ın,sülale olarak âşıklık geleneği ve sazcı sözcü bir aileden geliyor olmasına bağlamak doğru olur.

 

Bunun dışında Âşık DÜNDAR’ın Âşık İslâm ERDENER, Şair Hakkı KÖSALİ, Âşık Mürsel SİNAN, Çıldırlı Âşık ŞENLİK, Gülistan ÇOBANLAR, Posoflu MÜDAMİ ile aynı kökten geliyor veya akraba ve yakınlıklarının bulunması, kimileri ile de akraba olmasalar bile en azından onların şiirleri, sesleri ve sazlarının ritminden, çok tabii olarak ilham almış olması; şairin Âşıklık geleneğine olan ilgisini artırmıştır. Âşığı, Halk Âşıkları safına çekmekte etkin olmuştur. 

 

EDEBî KİŞİLİĞİ:

 

Âşık şiirlerinde: “Garip Dündar, Âşık Dündar, Dertli Dündar, Dündar” Mahlaslarını kullanmıştır. Kullanılan bu mahlaslar âşık Edebiyatı geleneğinde olduğu gibi ya şiirlerin son dörtlüklerinin içinde veya son dörtlüğün son mısraında geçmektedir.

Şiirlerinde her türlü konuya yer veren şairin şiirlerinin asıl konusunu ‘sevda, aşk, güzellik, yâr’  sözcükleri ile zenginleştirmektedir.

Âşık şiirini öylesine içten, sade, açık, samimi ve halk ağzı ile söylemektedir ki okuyanların dilinde pelesenkolmakta, hafızalarında derin izlerbırakmakta maharet sahibidir. Bu şiirlerde üçlü geleneği “söz,ezgi, musiki”yi mükemmel bir şekilde yerleştiren DÜNDAR’ın,mahareti emsallerinin çok üstünde,bir yeteneğe sahip olduğunun bir belgesidir.

Şiirlerini adeta konuşurgibi söylemek, pürüzsüz, beliğ Türkçesi; ve bu sese, söze kattığı musiki, okuyanı mest etmekte ve bir nebze de olsa kendi bulunduğu dünyasından alıp başka ufuklara başka mekanlara götürüp gezdirip dinlendirmektedir.

Âşığın şiirlerinin büyük bir bölümünü, gelecek yıllarda da uzun zaman hafızalarda YUNUS, HACIBEKTAŞ, MEVLÂNA, PİR SULTAN ABDÂL; Erzurumlu Emrah, Bayburtlu Zihnî, Karacaoğlan, Gevheri, Seyrani, Âşık Hasan gibi kalıcı izler bırakan ve Selâhaddin DÜNDAR adını gelecek yıllara taşıyacak ve edebî eser olma yolunda bizlere ışık tutmaktadır.

 

ŞİİRLERİNİN KONUSU:

Araştırma, inceleme, tetkik etme ve şairin ilme ve kültüre merakının bir belirtisi olarak ilk şiirlerinden başlayarak şiirlerinde her türden konuyu ele aldığını, şiirlerinde, konu çeşitliliğine önem verdiğini rahatlıkla söyleyebiliriz:

İnsan, Hayat, Yâr, Bülbül, Ay, Hürü Ana, Selam ve Muhabbet, Başlık Parası, Bahar, Yaz, Çiçekler, Güller, Köhne Dünya, Dost, Dostluk, Vefa, İncelikler, Issız Yollar, Dünya Bahçesi, Yıllar, Gardaşlık, Almanya, Derli ve Dertsiz İnsan, Yük Tutmak, Gamlı Günler, Akşam, Gece, Derman, Dermansızlık, Can, Canan, Veda Zamanı, Yarin Koynu, Sevgilinin Hasreti, Nevruz Bayramı, Ceylan Gözlüler, Ozanlar, Köy Tarlaları, Ekinler, Başaklar, Barış, Savaş, Yalan Dünya, Dağlar, Ata(Atatürk)Cezo Gardaş, Zaferler, Mevl^na, Yunus, Hacıbektaşî Veli, Öğretmenler, Tasavvuf, Analar, Babalar, Çocuklar, Saz, Söz, Gönül, Hürriyet, Yaş ve Yaşlılık, Gören Gözler,Tohum, Tane, Od, Ateş, Yaprak meyve, Vefa, Vefasızlık, Beddua, Alkış Kargış, Karacoğlan, Kandavası,  Yalan Dünya,Tasarruf, Ağaç Sevgisi Kars, Ardahan, Erzurum, Komşu Kızı, Köy Güzelleri, Toprak Ana, Bibi Kızı,  Kara Koyun, ve benzerleri şairin değindiği konulardan sadece bir kaçıdır.

 

ŞİİRLERİNDE KULLANDIĞI MAHLASLAR:

 

Âşığın şiirlerinde; Dündar, Dertli Dündar, Garip Dündar, Âşık Dündar mahlaslarını kullandığını görmekteyiz:

 

GARİP DÜNDAR, bağa varsın,

Bağbana ilacın sorsun,

Kanayan yaramı sarsın,

Derde derman diyen güller.

DÜNDAR, Selâhettin (Âşık DÜNDAR), “Çuval” s. 17

 

 

GARİP DÜNDAR durur yasta,

Kaoymazlar ki varam dosta,

Şu âlemi yapan usta,

Aşk sırrını öğret bana

DÜNDAR, Selâhettin (Âşık DÜNDAR), “Çuval” s. 19

 

ÂŞIK DÜNDAR o murada erilmez,

İzin verilmezse bağa girilmez,

Nazlı yârin huzuruna varılmaz,

Dumanlı dağlardan aşılmayınca

DÜNDAR, Selâhettin (Âşık DÜNDAR), “Çuval” s. 92

 

 

DERTLİ DÜNDAR acep aşkın gölü mü?

Bülbülsüz bıraktın bağda gülümü,

Kader deyip yıktın garip gönlümü,

Virane eyledin sen beni beni.

DÜNDAR, Selâhettin (Âşık DÜNDAR), “Çuval” s. 148

 

DERTLİ DÜNDAR, derdin döker söz ile,

Sinemi dindirsem karlı buz ile,

Mızrap vurup derman gezdim saz ile,

Mızrap telden, tel mızraptan yaralı.

DÜNDAR, Selâhettin (Âşık DÜNDAR), “Çuval” s. 170

 

 

ŞİİRLERİNİN ŞEKİL ÖZELLİKLERİ

 

YÂR GELMEDİ

Gözüm yollarda kaldı,

Yâr gelmedi gelmedi,

Bu canım oda yandı,

Yâr gelmedi gelmedi.

 

Bahar geçti kardayım,

Sanmayın hovardayım!..

Öyle âh ü zardayım,

Yâr gelmedi gelmedi.

 

Güzel göz, kara kaşı,

Aktı gözümün yaşı,

Yandı ciğerim başı,

Yâr gelmedi gelmedi

 

DÜNDAR aradı durdu,

Yandı canım kavruldu,

Ay oldu yıllar oldu,

Yâr gelmedi gelmedi.

DÜNDAR, Selâhettin (Âşık DÜNDAR), “Çuval” s. 6

 

Parmak hesabı da denilen millî veznimizin 4+3=7‘li hece vezni ile yazılmış bir GÜZELLEME örneği ile karşı karşıyayız.

Âşık Edebiyatı âşıkların, halk ozanlarının, tabiat güzelliklerini, aşk ve kahramanlık duygularını, yiğitlik ve serdengeçtiliği, coşkun ve pervasız bir şekilde dile getiren bir edebiyat türüdür.

Âşık EdebiyatıÜrünleri: Koşma, destan, semai, varsağı, taşlama, ağıt, güzelleme, koçaklama ve benzerleridir.

Koşmanın güzel örneklerinden saydığımız bu şiir de kafiye yarım ve zengin kafiyeden oluşmaktadır.

 

AY OĞLAN                           Kafiye dizilişi (şeması)

Bizim eve gelende,                   -a

Bakıp bakıp gülende                -a

Sevmişim seni men de              -a

Yakma meni ay oğlan               -x

 

Her gün akar göz yaşım,           -b

İşitmesin gardaşım,                  -b

Sensin ekmeğim aşım,              -b

Yakma meni ay oğlan               -x

 

DÜNDAR sözün menimdi      -c

Menim canım senindi               -c

Gelinler ata mindi                     -c

Yakma meni ay oğlan               -x (Kavuştak, Nakarat)

 

DÜNDAR, Selâhettin (Âşık DÜNDAR), “Çuval” s. 8

 

 

Şiirlerin hemen hemen çoğu âşık tarzıdır. Toplum dertlerine değinildiği memleket ve millet sıkıntılarının dile getirildiği toplumsal şiirlerini de görmek mümkündür. Âşık DÜNDAR (Selâhettin DÜNDAR) şiirlerinin çoğunu türkü tarzı ile yazmaktadır. Türkü tarzı şiirlerde İlk üç mısrada (üçlük) söylemek istenilen söylendikten sonra, asıl maksat son mısrada veya nakaratlarla dile getirilerek, maksat ifade edilerek vurgulanmaktadır. Üçlükteki son iki mısraya Nakarat (Kavuştak) adı verilmektedir. Bu sözler aynen veya çok az farklılıkla tekrarlanır.

 

Şiirin Konusu:Ay yüzlü Sevgilidir. (Erkek, âşığın kendisi)

Temâ:Aşk. Şair, şiirinde bir bütün güzelliği içerisinde “Ay yüzlü Sevgili”sine hitap ediyor.

 

Şairin şiirİNDEKİ ORJİNALLİKLER:

Şairin şiirlerinde görülen orijinallikleri de burada belirtmek gerekir. Bu orijinallikler, şiirde, her şairin rahatlıkla becerebileceği maharet değildir. Şair şiiri konuşma dili haline getiren; fakat az sözle, çok şey ifade eden, müthiş bir güzellik sergiliyor

Kısaca şair, halkın konuşma dilinde kullandığı, söyleyişteki güzelliği, orijinalliği, etkili kullanımı bozmadan, değiştirmeden, olduğu gibi şiire sokarak büyük bir maharet sergiliyor.

Aşağıdaki örnekler, bu orijinal söyleyişlerden sadece bir kaçıdır; ÇÜNKÜ Halk Dilinde olduğu gibi açık, sade, külfetsiz, zorlamasız, olduğu gibi kolay bir söyleyişle; ama her şairim diyenin, kolaylıkla yakalayamayacağı bu tarzı usta şair, ÂŞIK DÜNDAR, konuşur gibi içten, en güzel Türkçe bir söyleyişle başarmıştır:

 

“ Her adımında haddini; Bilenlere selam olsun”      age. (Selam Olsun, Şiiri) s.11

“Âşıklar birbirin buldu; Müjde dostlar bahar geldi) age. (Bahar Geldi, Şiiri) s.14

“Kuşlar döndü yuvasına” “Hoş müziktir kuzu sesi, Çiçek kokuyor nefesi”age.(Bahar Geldi, Şiiri) s.14

 “Gözleri yüzümde kaldı”,                                        age. (Anam, Şiiri), s.18

“Çiçeğe vurgun arılar” ,                                            age. (Öğret Bana, Şiiri) s.18

“Bakışlarda kalan izler”,                                           age. (Dosta Gider, Şiiri) s.20

“Sevgisini bu dünyanın; Pazarladım satıyorum, Sevgi alıp sevgi veren”, age. (Bu Dünyanın Bahçesinde, Şiiri) s.23

“Muhabbete hoş geldiniz, Hal bilip halimden anlar,  Şeker gibi şirin kızlar, Gezişinden titrer yollar, Gönlünüz neşeyle dolsun, En kötü gün böyle olsun” age. (Hoş Geldiniz, Şiiri), s.24

“Kim bilir kimin derdini, Neyleyi elin yurdunu.”,age,(Almanya’nın Yolu Uzun, Şiiri), s.28

“Umudumu yıktı gitti, Dolular vurdu tarlayı, Umudumu yıktı gitti”, age. (Gitti, Şiiri), s.30

“Zaman geçti vakit doldu, Gönüller demini buldu, Gün geçti akşamı buldu, Gözümüz gönlümüz doldu, Zaman bir su gibi aktı”, age. (Veda Zamanıdır, Şiiri), s.39

“Yorgan benim neme gerek, Kalbime yazdım adını, Bin yıl beklerim vallahi.” age. (Yâr Koynunda, Şiiri), s.40

“Geç otur da konuşalım, Gel birazcık daha yakın, Çöz göğsündeki düğmeyi”, age.(Gel Benim Canım Sevgilim, Şiiri), s.41

ÂŞIK DÜNDAR (DÜNDAR, Selâhettin),  “ÇUVAL” Alf Matbaası, Ocak 1999 Ankara, Özel Konur Menekşe Dershanesi, Konur Sok. No:47 Kızılay/ANKARA, s. 8

 

 

ŞİİRLERİNDEN ÖRNEKLER:

 

SEYRİNE DOYULMAZ BİZİM ELLERİN

 

Seyrine doyulmaz bizim ellerin

Baharı güzeldir yazı güzeldir

Cennetten farkı yok gökçe göllerin   

Ördeği güzeldir kazı güzeldir

 

Bizim elin hoştur gülen yüzleri

Hiç tükenmez muhabbeti sözleri

Öyküsü fıkrası atasözleri

Sohbeti güzeldir sözü güzeldir

 

Bizim elde candır ana babalar

Bileği bükülmez koç kahramanlar

Gönülleri yakan güzelleri var

Edası güzeldir nazı güzeldir

 

Anlatmayla bitmez bizim elleri

Bağ bahçesi gonca gonca gülleri

Yaylaları ovaları çölleri

Dağları güzeldir düzü güzeldir

 

DÜNDAR bizim eller, her sabah erken

Koşmalı, mânili, deyişler derken

Ozanları çalıp, türkü söylerken

Mızrabı güzeldir, sazı güzeldir 

 

 

ÇOCUKLAR

Dünya bir ağaçtır dallı budaklı

Hayat fidanında dalım çocuklar

Meyveler çiçeğin içinde saklı

Gönül bahçesinde gülüm çocuklar

 

Çocuk muma benzer tam şekil verin

Bilmeyen insana haber gönderin

Yurdumun sahibi onlardır yarın

Yarına uzanan yolum çocuklar

 

Sakın hırpalayıp koşma sopaya

Sarıl eğitimde çağdaş çabaya

Görev öğretmene ana babaya

Tabana serili halım çocuklar

     

Kimiler sarışın kimiler kara

Gönlümün neşesi derdime çara

Tümü baş tacıdır ozan DÜNDAR’a

Sazımın göğsünde telim çocuklar

                     

 

BARIŞ NE GÜZEL

Oturmuşlar sevgililer diz dize

Dostun sofrasında barış ne güzel

Kuşlar avcı yoksa yayılır düze

Çiftçi tarlasında barış ne güzel

 

Gün ışığı dört bir yanı bürüyor

Kasırga yok katarını sürüyor

Su yok; ama umudu var yürüyor

Kervan sahrasında barış ne güzel

 

Rüzgar savaşmazsa ıssız her yerler

Deniz sakin gemiler hoş yüzerler

Tayfalar ıslıkla türkü söylerler

Şahın deryasında barış ne güzel

 

Ne dolu var ne çekirge ne kurak

Analar bacılar biçerler orak

Atlar kişner kötülükler pek ırak

Köyün yaylasında barış ne güzel

 

DÜNDARsuç işlemez suç olmayınca

Fırınlar yıkılmaz aç olmayınca

Köyüm şehir olur göç olmayınca

Yiğit sılasında barış ne güzel

DÜNDAR, Selâhettin (Âşık DÜNDAR), “Çuval” s. 51

 

CEZO GARDAŞ

Köyün Benliahmet Kars’a bağlısan

Aklıma düşüpsen ay Cezo Gardaş

Dilenip dururdun elinde torban

Yaktın yine beni vay Cezo Gardaş

 

Ayağında çarık, elinde ağaç

Sakalın uzanıp, kesilmeyip saç

Üstün başın yırtık, demek karnın aç

Görmedin bir bardak çay Cezo Gardaş

 

Hem yazın hem kışın dolanıp durdun

Her bayram olanda boynunu burdun

Kapı kapı gezip özünü yordun

Karşılık kaç para say Cezo Gardaş

 

Görmedim yıllardır sinemde kalsın

Senin bu hakkını felek mi alsın

DÜNDAR’ım koy sazın ağlayıp çalsın

Garip bir insandı bay Cezo Gardaş

DÜNDAR, Selâhettin (Âşık DÜNDAR), “Çuval” s. 61

 

 

SU

Adem toprağından suyla yoğruldum

Su benim hayatım su her şeyimdir

Tek damla su ile yoktan var oldum

Su benim hayatım su her şeyimdir

 

Buharlaştı göğe çıktı kalmadı

Rahmet olup geri üstüme yağdı

Durmadan tükettim hiç azalmadı

Su benim hayatım su her şeyimdir

 

Dere oldu nehir oldu göl oldu

Dağ ova dolaştı deryayı buldu

Biz kirlettik o yeniden duruldu

Su benim hayatım su her şeyimdir

 

Kadehte efkarım mezede tadım

Çiçeğimi bostanımı suladım

Banyo yaptım vücudumu yıkadım

Su benim hayatım su her şeyimdir

 

Çay demledim yemek yaptım nan oldu

Hem aziz mübarek hem tufan oldu

Damarımda al kınalı kan oldu

Su benim hayatım su her şeyimdir

 

DÜNDAR der ki  su sesine dolandım

Şu yalan dünyayı hiç bitmez sandım

Musallada su dökünüp arındım   

Su benim hayatım su her şeyimdir 

 

 

ANAM

Yokken dünyaya gelmişim

O’nun canından olmuşum

Ak sütüyle can bulmuşum

Emeklerin çoktur anam

 

Tülbentten höllük eledi

Uyurken ninni söyledi

Siyah saçın ak eyledi

Cennet sana haktır anam

 

Gözleri yüzümde kaldı

Gül iken sararıp soldu

Kendi lokmasını böldü

Sana benzer yoktur anam

 

DÜNDAR gerer can okunu

Bu canımın en yakını

Helal demesen hakkını

Ödeyecek yoktur ANAM

DÜNDAR, Selâhettin (Âşık DÜNDAR), “Çuval” s. 18

 

ÇOCUKLAR

Dünya bir ağaçtır dallı budaklı

Hayat fidanında dalım çocuklar

Meyveler çiçeğin içinde saklı

Gönül bahçesinde gülüm çocuklar

 

Çocuk muma benzer tam şekil verin

Bilmeyen insana haber gönderin

Yurdumun sahibi onlardır yarın

Yarına uzanan yolum çocuklar

 

Sakın hırpalayıp koşma sopaya

Sarıl eğitimde çağdaş çabaya

Görev öğretmene ana babaya

Tabana serili halım çocuklar

     

Kimiler sarışın kimiler kara

Gönlümün neşesi derdime çara

Tümü baş tacıdır ozan DÜNDAR’a

Sazımın göğsünde telim çocuklar

                     

                                                                             

ÖNLÜĞÜM

Atölyeden çıktım çok şükür dedi

Garip hayatından bezen önlüğüm

Eğeden matkaptan çok darbe yedi

Tutkallar içinde yüzen önlüğüm?

 

Seni üzer miydim beleşten doysam

İşim olmasa da kirini soysam

Elimden gelse de müzeye koysam

Baktıkça bağrımı ezen önlüğüm?

 

Emekçi eğninde sen bir nefersin

Pek dertlisin per perişan gezersin

Yoksa âşık mısın yar mı seversin?

Dertler midir seni üzen önlüğüm?

 

DÜNDAR der seninle odlara yandım

Bu zuluma ya ben nasıl dayandım

Kire pasa her boyaya boyandım

Keyf ile sırtımda gezen önlüğüm?

DÜNDAR, Selâhettin (Âşık DÜNDAR), “Çuval” s. 52

                                                

                                                             

68 KUŞAĞI

Zaman tünelinde çok yiğitler var

Destanlarda altmış sekiz kuşağı

Tarihler boyunca yaşayacaklar

Zamanlarda altmış sekiz kuşağı

                          

Ben buyum diyene sorulmaz yaşı

Ezilenden yana ezene karşı

Kazanlarda altmış sekiz kuşağı

Zamanlarda altmış sekiz kuşağı

                          

Kara sevdalıdır seksi bilmezler

Artı üretirler eksi bilmezler

Halk tipi yaşarlar lüksü bilmezler

Harmanlarda altmış sekiz kuşağı

 

Ne ağa ne paşa ne de vekildi

Bir gitti bin geldi tekrar ekildi

Fikir suçlarından dara çekildi

Divanlarda altmış sekiz kuşağı 

                       

Özgürlükten yana barıştan yana

Baş koydular demokrasi uğruna

Ne suçu var, niye düştü zindana?

Zindanlarda altmış sekiz kuşağı

 

Ne bir cana kıydı ne haram yedi

Zulme karşı olmak tek suçu idi

Sehpalar kuruldu idam edildi

Fermanlarda altmış sekiz kuşağı

 

Yılmaz koç yiğitler er oğlu erler

Sömürüye karşı kavga verdiler  

Atatürk yolundan hiç dönmediler

Meydanlarda altmış sekiz kuşağı

 

DÜNDAR onlar bir emekçi el oldu

Tek damlaydı coşkun akan sel oldu

Ezgi oldu türkü oldu tel oldu

Ozanlarda altmış sekiz kuşağı

 

 

GİRDİM DOST BAĞINA

Girdim dost bağına, buldum özümü

Muhabbe,t tat vermez tel olmayınca

Kıt kelâm insana dönsen yüzünü

İnsan neye yarar dil olmayınca

 

Ne hallere saldım dertli başımı

Çileler döndürdü ömür taşımı

Elimin tersiyle sildim yaşımı

Sırrım sezilmedi sel olmayınca

 

Aşk olmazsa aşk atına binilmez

Sevilmeyen lokma candan yenilmez

Uçan her canlıya arı denilmez

 Peteğe yığdığı bal olmayınca

 

Ehil olan sözün özünü söyler

Tutuşan canlara serinlik eyler

DÜNDAR’ım öylesi dostluğu neyler

Kapılar kapıma yol olmayınca

                   

SU

Adem toprağından suyla yoğruldum

Su benim hayatım su her şeyimdir

Tek damla su ile yoktan var oldum

Su benim hayatım su her şeyimdir

 

Buharlaştı göğe çıktı kalmadı

Rahmet olup geri üstüme yağdı

Durmadan tükettim hiç azalmadı

Su benim hayatım su her şeyimdir

 

Dere oldu nehir oldu göl oldu

Dağ ova dolaştı deryayı buldu

Biz kirlettik o yeniden duruldu

Su benim hayatım su her şeyimdir

 

Kadehte efkarım mezede tadım

Çiçeğimi bostanımı suladım

Banyo yaptım vücudumu yıkadım

Su benim hayatım su her şeyimdir

 

Çay demledim yemek yaptım nan oldu

Hem aziz mübarek hem tufan oldu

Damarımda al kınalı kan oldu

Su benim hayatım su her şeyimdir

 

DÜNDAR der ki  su sesine dolandım

Şu yalan dünyayı hiç bitmez sandım

Musallada su dökünüp arındım   

Su benim hayatım su her şeyimdir 

 

ÇAREYİ ARARSAN

Çareyi ararsan ehlinde ara

Lokman olmayanın dermanı olmaz

Bir menzil seçmeden düşme yollara

Hedefsiz hayalin kervanı olmaz

 

Çiçeksiz bahçede bülbül öter mi

Kutup ikliminde hurma biter mi

Yıkılan hanede ocak tüter mi

Virane yerlerin dumanı olmaz

 

 Mavi gök kubbeye ilâhi direk

Tertemiz doğaya sevecen yürek

Her türlü yeşili korumak gerek

Baltalı toplumun ormanı olmaz. 

 

DÜNDAR sır bilmeze sırrın duyurma

Toy rehberi kılavuza buyurma

Gözlerini pusuladan ayırma

Rotayı şaşanın limanı olmaz

 

 

ÂŞIK SELÂHETTİN DÜNDAR’IN ALDIĞI

PLÂKET, TEŞEKKÜR, TAKDİR ve ONUR

BELGELERİNDEN BAZILARI:

 

1.T.C KÜLTÜR BAKANLIĞI (ŞİİR YARIŞMASI TÜRKİYE BİRİNCİLİĞİ) 1.Halk Şairleri Arası, ”İsrâfı Önleme Tasarrufa Ç:ağrı” adlı şiir yarışması BİRİNCİLİK ÖDÜLÜ;

 

2) T.C. KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI, Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü,                  Cumhuriyetimizin 80.Yılı kutlamaları dolayısıyla 27–28 Ekim 2003 tarihleri arasında düzenlenen  “Ankara’da Ozanlar Şöleni”nde gerçekleştirilen törende TEŞEKKÜR BELGESİ;

 

3) 1998, AZERBAYCAN/BAKÜ Televizyonumuzda yapılan programda TEŞEKKÜR BELGESİ

 

4) 1998, AZERBAYCAN RADYOSU Radyosunu ziyaret  ve yapılan program sebebiyle  TEŞEKKÜR BELGESİ

 

5. 19–12–1999 FOLKLOR ARAŞTIRMALARI KURUMU ŞEREF BELGESİ, Türk Halk Kültürü çalışmalarına yaptıkları değerli katkılarından DOLAYI “TÜRK FOLKLORUNA HİZMET ÖDÜLÜ” ve ŞEREF BELGESİ,

 

6. 22–03–1998, TC. KÜLTÜR BAKANLIĞI“Âşık Veysel ve Ozanlar Haftası Etkinlikleri” çerçevesinde Bakanlığımız öncülüğünde, ozan vakıf, kooperatif ve derneklerinin işbirliği ile 22 Mart 1998 günü düzenlenen “Âşık Veysel’i Anma Günü” programında TEŞEKKÜR BELGESİ

 

7. 23–09–2000, T.C.KARS VALİLİĞİ, KARS ’ta yapılan “ II. ULUSLARARASI ÂŞIK ŞENLİK ŞÖLENİ ”ne katkıları sebebiyle TEŞEKKÜR BELGESİ,

  

8. 09 Mayıs 1998 (Hıdırellez Festivali Şenlikleri) Çalıklı, Valandovo, Makedonya, MAKEDONYA CUMHURİYETİ, HALK OZANI SELAHATTİN DÜNDAR’a  Festivalin düzenlenmesi ve yapılmasında sunduğu katkısı için TAKDİRNAME,

 

9. ANKARA HALK ÂŞIKLARI KÜLTÜR ve ARAŞTIRMA DERNEĞİ (AŞDER), 22.03.1997 AŞ-DER Yönetim Kurulu Başkanlığı, Derneğimiz, “Halk Ozanlığı ve Âşıklık Geleneğinin; Araştırılması, Yaşatılması ve Tanıtılması” konusunda yaptığınız çalışmalardan dolayı TAKDİR ve TEŞEKKÜR BELGESİ,

 

10. T.C. KÜLTÜR BAKANLIĞI Tertip Komitesi 13–14–15 Ekim 2000, “Geleneksel 2.Ozanlar Haftası Etkinlikleri”mize Katkılarından dolayı TEŞEKKÜR BELGESİ 

 

11. 5–7- Haziran 1998 tarihlerinde BAYAT KAYMAKAMLIĞINCA, Birinci Uluslararası BAYAT OĞUZ ve TÜRKMEN KÜLTÜR ŞÖLENİNE Katkılarından Dolayı Teşekkür Ederiz.

12.  T.C  ESKİŞEHİR VALİLİĞİ, TERTİP KOMİTESİ 1991 Dünya Yunus Emre Sevgi Yılı MADALYA.

13. T.C. 20-26 Mayıs 1979 SİLİFKE FESTİVALİ SİLİFKE KAYMAKAMLIĞI TERTİP KOMİTESİ MADALYA,

14. 1978 Uluslararası Silifke Kültür Festivali, SİLİFKE KAYMAKAMLIĞI MADALYA 

 

15. T.C. ANKARA VALİĞİ TERTİP KOMİTESİ1  “Mayıs 1988, TEŞEKKÜR BELGESİ

 

16. 13–12–1997, Ankara Âşıklar Şöleni, MİLLİ EĞİTİM SAĞLIK EĞİTİMİ VAKFI TAKDİR ve ŞÜKRAN BELGESİ

 

17. Milli Eğitim Sağlık Eğitimi Vakfı Adına (MESEV)’e karşı göstermiş olduğunuz candan ilgi ve sunulan katkılar sebebiyle TAKDİR ve ŞÜKRAN BELGESİ

 

18.T.C.ESKİŞEHİRVALİLİĞİYUNUSEMREKÜLTÜR  6–10 Mayıs 1994 tarihleri arasında düzenlenen “YUNUS EMRE KÜLTÜR VE SANAT HAFTASI” programlarına katkılarından dolayı TEŞEKKÜR BELGESİ

 

19.Âşık Selâhettin Dündar Radyomuzu ziyaretinizden ve katkılarınızdan dolayı teşekkür ederiz 10 Mayıs 1998 Üsküp Radyosu/MAKEDONYA TEŞEKKÜR BELGESİ

 

20. ONUR BELGESİ T.C. AFYON VALİLİĞİ 26–30 Ağustos 1994 tarihleri arasında ilimizde kutlanan 72. Zafer Haftası etkinliklerine gösterdiğiniz ilgi ve katkıdan dolayı TEŞEKKÜR BELGESİ

 

21.ŞÜKRÂN BELGESİ, KOCAELİ ANADOLU DERNEKLERİ BİRLİĞİ PLATFORMU, AĞRI-ARDAHAN-ERZURUM-ERZİNCAN-KARS-IĞDIR-SİVAS, dernekleri TEŞEKKÜR BELGESİ

 

22. Anadolu Dernekler Birliği Platformuna Destek ve Katkılarınızdan Dolayı ŞÜKRAN BELGESİ

 

23.PLÂKETİ POLATLI KAYMAKAMLIĞI 1988- TERTİP KOMİTESİ Sakarya Meydan Muharebesi Zafer Şölenine katkılarınızdan dolayısıyla TEŞEKKÜR BELGESİ

 

24.KARS ARDAHAN IĞDIRLILAR BİRLİĞİ DAYANIŞMA PLATFORMU, Platformumuzca düzenlenen “Kars-Ardahan-Iğdır İllerinde, Tarih, Kültür ve Ekonomi Sempozyumu” na katkıları anısına TEŞEKKÜR BELGESİ

 

25.T.C. ÇAY KAYMAKAMLIĞI BELEDİYE BAŞKANI (Şenlik Tertip Komitesi) 16 Temmuz 1994 ONUR BELGESİ Çay İlçesi 13. Vişne Şenliğine Katkılarınızdan dolayı TEŞEKKÜR BELGESİ

 

26.HALK OZANLARI KÜLTÜR VAKFI YÖNETİM KURULU Vakfımızın kurucu üyelerinden Sayın, Ahmet Yılmaz’ın Dostluk ve Dayanışma gecesine verdiğiniz destek sebebiyle TEŞEKKÜR BELGESİ 

 

27. Büyük ozan Veysel Şatıroğlu’nun 25.ölüm yıldönümü sebebiyle 21 Mart 1998 günü Cumhurbaşkanlığı Köşkü’nde Cumhurbaşkanımız Sayın Süleyman Demirel’in Huzurunda düzenlenen anma programında ilk kez oluşturulan Ozanlar Korosu’na katkıları sebebiyle TEŞEKKÜR BELGESİ

 

28. KARS DİKME KÖYÜ DERNEĞİ  YARDIMLAŞMA ve KÜLTÜR DERNEĞİ 08–07–2000 Hizmetlerinizden dolayı TEŞEKKÜR BELGESİ,

29. AZERBAYCAN EVİ DERNEĞİ YÖN. KUR. BŞK, AZERBAYCAN EVİ DERNEĞİ, Derneğimize katkılarından Dolayı TEŞEKKÜR BELGESİ.

 

 30. AŞ-DER Cumhurbaşkanımız Sn Süleyman Demirel’in himayelerinde Geleneksel 5. Ankara Halk Âşıkları Bayramı’na Katkıları sebebiyle TEŞEKKÜR BELGESİ

 

31.1996 Yılında Kars-Dikme Köy Kültür ve Dayanışma Derneğini bizlere                         kazandırılması sebebiyle  TEŞEKKÜR BELGESİ.

 

 32. İzmir Kars-Dikme Köyü Derneği Temsilciliği 09/ 07/2000  PLÂKET

 

 33. ANKARA AYRANCI LİSESİ Okulumuz ve Millî Eğitim Camiasında uzun süredir vermiş olduğunuz kutsal hizmetlerinizden dolayı TEŞEKKÜR BELGESİ.

 

34. AYRANCI LİSESİ KORUMA DERNEĞİ02 -10–1984, PLÂKET,

 

35. 1988 Yıldırım Beyazıt Liseliler Derneği, Derneğe katkılarından dolayı TEŞEKKÜR BELGESİ.

 

36. YIL-DER Yönetim Kurulu MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI KONUR MENEKŞE DERSANESİ, 24–11–1996, TEŞEKKÜR BELGESİ,

 

37. SAYIN: SELAHATTİN DÜNDAR KURUCU ve FİZİK ÖĞRETMENİ OLARAK DERSANEMİZİN 20.KURULUŞ YILINDA: BUGÜNE KADAR GÖSTERDİĞİ ÖZVERİ sebebiyle TEŞEKKÜR BELGESİ,

 

38. AŞDER, ANKARA HALK ÂŞIKLARI KÜLTÜR ve ARAŞTIRMA DERNEĞİ, Halk Ozanlığı ve Âşıklık geleneğinin; araştırılması, yaşatılması ve tanıtılması konusunda yaptığı çalışmalardan dolayısı ile 25–03–1995 tarihli TAKDİR ve TEŞEKKÜR BELGESİ,

 

39. AŞ-DER, Yönetim Kurulu Adına Çoban Hüseyin ÇEMREK, PLÂKET,

 

40. İNCESU ANADOLU LİSESİ MÜDÜRLÜĞÜ, OKULUNA İLGİ ve KATKILARI dolayısı ile TEŞEKKÜR TAKDİR ve TEŞEKKÜR BELGESİ 

 

SANATÇININ ESERLERİ

 

  1. DÜNDAR Selâhettin-ÇATİNKAYA Haydar; TEREKEMELER (Karapapak Türkleri) El Kitabı “Araştırma-İncelem”Dündar Eğitim Yaynları. Alf Matbaası, 3.Baskı, Eylül 2004, Ankara
  2. DÜNDAR Selâhettin “ÇUVAL” Alf Matbaası, Ocak 1999 Ankara, Özel Konur Menekşe Dershanesi, Konur Sok.No:47 Kızılay/ANKARA, Tel: 0312419 31 44
  3. DÜNDAR Selâhettin “BAŞAK”, Alf Matbaası, 1977, Ankara, Özel Konur Menekşe Dershanesi, Konur Sok.No:47 Kızılay/ANKARA
  4. DÜNDAR Selâhettin “BAĞDAŞ”, Alf Matbaası,  1991, Ankara, Özel Konur Menekşe Dershanesi, Konur Sok.No:47 Kızılay/ANKARA

 

 

FAYDALANILAN KAYNAKLAR

 

  1. DÜNDAR Selâhettin-ÇATİNKAYA Haydar; TEREKEMELER (Karapapak Türkleri) El Kitabı “Araştırma-İncelem”Dündar Eğitim Yaynları. Alf Matbaası, 3.Baskı, Eylül 2004, Ankara
  2. DÜNDAR Selâhettin “ÇUVAL” Alf Matbaası, Ocak 1999 Ankara, Özel Konur Menekşe Dershanesi, Konur Sok.No:47 Kızılay/ANKARA
  3. Tel: 0312419 31 44
  4. DÜNDAR Selâhettin “BAŞAK”, Alf Matbaası, 1977, Ankara, Özel Konur Menekşe Dershanesi, Konur Sok.No:47 Kızılay/ANKARA
  5. DÜNDAR Selâhettin “BAĞDAŞ”, Alf Matbaası, ,  1991, Ankara, Özel Konur Menekşe Dershanesi, Konur Sok.No:47 Kızılay/ANKARA
  6. DÜNDAR, Songül, “ŞAVAŞLARIN KADINI ”  (Hikâyeler), ISBN: 975-605-0068-00-9, Kitap Matbaası, Cinius Yayınları, 2007, Çağdaş Türk Yazarları. 24O s.
  7. DÜNDAR, Songül, “Şoför AĞA” (Hikâyeler), 2008,  ISBN: 975-605-0068-00-9, Kitap Matbaası, Cinius Yayınları, Çağdaş Türk Yazarları. 224 s.
  8. YILDIZ, Muharrem; (DANIŞMAN, Yrd. Doç. Dr. Dilek ERENOĞLU Yönetiminde Tez Çalışması, KARAPAPAK (TEREKEME) TÜRKLERİT.C. Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı.
  9. ÖZKAN, Prof. Dr. Nevzat, Türk Dilinin Yurtları, Akçağ Yayınları, Ankara, 2002

 

 

 

 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
Toplam blog
: 65
Toplam yorum
: 1
Toplam mesaj
: 1
Ort. okunma sayısı
: 481
Kayıt tarihi
: 27.09.10
 
 

Abdullah (Çağrı) ELGÜN HAYATI HAKKINDA BİLGİLER Kayseri’de dünyaya geldi. Kayseri Atatürk İlkokul..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster