- Kategori
- Dilbilim
“Ekmek”li deyimler

Halkımız ekmek yemezse, yemek yediğini düşünmez!
Sofrada mutlaka ekmek olmalı.
Ekmekle o kadar içli dışlıyız ki, pilav ile ekmek yiyenlerimiz çoktur. Böyle olunca da, ekmek, bütçesi kısıtlı olanların tek ve vazgeçilmez besinidir. O bakımdan, bu durumdaki yurttaşlar, yemek yemeyi ekmek yemekle eşdeğer tutarlar.
Ekmek, böylesi bir besin olunca, bununla ilgili özlü sözlerimiz, özellikle deyimlerimiz de çoktur.
Dilerseniz, “ekmek”li deyimlerden bir “demet” sunalım:
- Ekmek aslanın ağzında (geçinmek için iş bulmanın çok zor olması)
- Ekmek çarpsın (bir kimseyi söylenene inandırmak için edilen yemin)
- Ekmek çıkarmak (bir işten kazanç sağlamak)
- Ekmek düşmanı (aile içinde sadece tüketici durumunda olana şaka yollu takılmak, erkeğin eşi)
- Ekmek elden su gölden (çalışmadan, başkalarının emeğiyle geçinme)
- Ekmek kapısı (bir kimsenin geçimini sağladığı yer)
- Ekmek kavgası (geçimini sağlamak için uğraşıp didinmek)
- Ekmek parası (geçim için gerekli olan kazanç)
- Ekmeğinden etmek (bir kimseyi işinden etmek, çıkarmak)
- Ekmeğinden olmak (geçimini sağlayan işten ayrılmak zorunda kalmak)
- Ekmeğine göz koymak/ dikmek (bir kimsenin işini elinden almaya çalışmak)
- Ekmeğine kan doğramak (bir kimseye acı çektirip gözyaşı döktürecek davranışta bulunmak)
- Ekmeğine koç (sofrası herkese açık, konuksever olmak)
- Ekmeği bütün (Kimseye el açmayan, kazancı yerinde olan)
- Ekmeğini kana doğramak (yaşayışı büyük acı ve üzüntü içinde olmak)
- Ekmeğine yağ sürmek (farkına varmadan birinin işine yarayacak davranışta bulunmak)
- Ekmeğini ayağıyla tepmek (kendi beceriksizliği yüzünden ele geçen fırsatı değerlendirememek)
- Ekmeğini çıkarmak/ kazanmak (bir işte çalışarak geçimini sağlamak)
- Ekmeğini eline almak (kendi geçimini sağlamak)
- Ekmek kalede, it hendekte (elde etmek istediği güzel şey, yetişemeyeceği kadar uzakta olmak)
- Ekmeğini taştan çıkarmak (en güç koşullarda bile geçimini sağlayacak güçte, beceride olmak)
- Ekmeğini yemek (geçimini bir kimsenin yardımıyla/ yanında çalışarak sağlamak)
- Ekmeğiyle oynamak (geçimini sağladığı işi tehlikeye sokacak, işinden atılmasına yol açacak davranışta bulunmak)