- Kategori
- Bilim
Abbott, Kaluza, Minkowski
Abbott 1884’te, 0 ve 1 boyutlu birilerinin sorunlarını, ‘Düzülke’ romanında ironik / satirik olarak irdelemiş.
Kaluza, 4’ten çok boyuttan Einstein’a söz ettiğinde, Minkowski henüz piyasada yokmuş ve Einstein’ın Görelik Kuramı’na karşı çıkıyormuş o sıralar.
(Şerh: Ana akım bilim tarihi, Einstein’ın Kaluza’yı desteklediğini yazar ama kişisel mektuplar, Einstein’ın en azından başta Kaluza’nın önerilerini hasıralatı ettiğini imler, çünkü bugün bile hala Einstein kuramı 4 boyutludur, daha çok değil. Daha da önemlisi, x, y, z, t hala tek boyutludur Einstein denklemlerinde.)
Sonrasında Minkowski, epistemik düşmanıyla oportunistçe uzlaşır. 4 boyutlu Özel Görelik Kuramı’nı düzenler ve onu bugün bile aşılmamış paradigmatik bir duvar kılar.
Abbott, 0 boyutluların 2 boyutlulara bakış ve bakamayış açılarını irdelerken, aslında Minkowski gibileri ironize ediyordu.
İnsan türü, matematikte önce 1’i, sonra 0’ı icat etti. Fizikte ise, önce 5 ve sonrasını, sonra 4’ü icat etti ki bu Abbott’a yönelik aşırı-yorum bir eleştiri ve aşırı-ironi oldu.
- Toplam blog
- : 2216
- : 514
- Kayıt tarihi
- : 16.08.06
Serbest yazarım. 1960 doğumluyum. BÜ İşletme mezunuyum. ..