- Kategori
- Dilbilim
Ata Sözlerimiz !..
Atasözünü sözlükler şöyle tanımlıyor:
“Uzun denemelere, gözlemlere dayanarak kısaca söylenmiş ve halka mal olmuş özlü söz.’’
Bu açıklamadan atasözünün bize vereceği onurlu, olumlu anlam çıkıyor.
Oysa sözümüzün karşıtı onursuz, olumsuz atasözleri de vardır.
İnsan onuruna, insan haklarına aykırı (kural dışı) çok sayıda atasözümüz bulunuyor.
Büyük sayılara ulaşan bu tür sözler, kullananı güç durumda bırakıyor.
İşte o sözlerden bir döküm:
“Köprüyü geçene kadar ayıya dayı de.’’
“Eti senin, kemiği benim.’’
“Çocuğu, testiyi kırmadan döveceksin.’’
“Elinin hamuruyla erkek işine karışma.’’
“Kadının karnından sıpayı, sırtından sopayı eksik etmeyeceksin.’’
“Kızını dövmeyen dizini döver.’’
“Düşenin dostu olmaz.’’
“Düşene bir tekme de sen vur.’’
‘’Yalandan kim ölmüş.’’
“Gözünün yaşına bakmayacaksın.’’
“Bükemediğin eli öp.’’
“Erken öten horozun başını keserler.’’
“Herkesin bir fiyatı vardır.’’
“Etliye sütlüye karışma.’’
‘’Söz gümüşse sükût altındır.’’
Bu tür sözleri okumak bile insanı epey utandırıyor.
Yukarıda örnekleri verilen ayrık atasözlerini dilden ayıklamak gerekiyor.
Ama nasıl?
Ayıklamak kolay olmasa da sabırla bu sözleri kullanmaktan sakınmalıyız.
Kullananları uyarmalıyız.
Bıkmadan, usanmadan..
Osmanlıca-Türkçe Sözlüğü’ne göre, “müsvedde”nin iki anlamı var:
Biri; karalama, taslak, üzerinde düzetmeler yapılan yazı.
Diğeri; beceriksiz, aciz, işe yaramaz…
İlk anlamı ele alırsak:
Karalamayı, taslağı kim yapar?
Sıra dışı işler yapan, yaratan, üreten kişi.
Niye kullanır?
Yanlış yapmamak için. Daha iyiye ulaşmak için.
Estetik duyuşa ulaşmak için.
Diğer tanımdaki beceriksiz ne yapar?
Adı üstünde kendi beceremediği için üstün olana kara çalar.
Ya aciz kime denir?
Yetmezliği, işe yaramazlığı içinde bocalayana; ağzı kalabalık, aklı tenha olana…
“Kamusal felaketlerde, uzun süren afetlerde faziletli insanların çoğalıp faziletin yüceldiği görülür.”
Atatürk’ün sözüdür:
“Cumhuriyet fazilettir.”
Faziletin ve namuslu insanlığın giderek yüceldiği günlerdeyiz
ozcanvural33@hotmail.com
- Toplam blog
- : 453
- : 1059
- Kayıt tarihi
- : 24.07.06
1933 Kayseri'de doğdum. Kayseri Lisesi Ankara Veteriner Fakültesi, İstanbul Üniversitesi Diş Heki..