- Kategori
- Hayvanlar Alemi
Ateş Böceği ve Şifre
Ateş Böceklerinin kendilerine has sinyal şifresi vardır.
Yıldızlar, ateşböceği sanılmaktan korkmazlar! Rabindranath Tagore
Ateş böceği, ateş böceğigiller (Lampyridae) familyasını oluşturan bahar ve yaz aylarında geceleri uçarken yanıp sönen ışıkları ile tanınan, kınkanatlılar takımından böcek türlerine verilen ad.
Ateşböcekleri genellikle kısa aralıklarla yanıp sönen bir ışık saçar; bu ışığın yanıp sönme ritmi, erkek ile dişinin buluşmasını sağlayan işaret sisteminin bir parçası ve ateşböceklerini öbür ışık saçan böceklerden ayırt eden bir özelliktir.
Işık saçmasının hızı, sıklığı ve dişinin erkeğe yanıt vermesinden önce geçen süre özel anlamlar taşır.
&
Ateş böceğini ben şimdiye kadar yazılarıma, şiirlerime romantik ilavelerde kullanılan bir araç yapmışım ne yazıkki!
Nasıl bir hak yemedir bu Yarabbi…
Onlar çocukluğumdan beri aklımın ermediği ama üzerinde de hiç akıl yormadığım ışık saçan güzelliklerdi. İyide bunlar nasıl ışık saçıyorlar?
Pillerimi var?
Bir böcek, bir hayvan nasıl ışık verebilir?
Elinde gece fenerimi var?
Bir sürü sorular.
Meğerse benim sorularım ne kadar yerindeymiş. Şurada yazılanları aktarayım bunun üzerine konuşalım.
Işık organları karın bölümünün son kısmında bulunur.
Saydam bir kütikula tabakası ile örtülüdür.
ç kısmı fotojenik hücreler ve otomobil farları gibi ışığı yansıtıcı bir tabakadan müteşekkildir.
Işık organında üretilen yağa benzer Lüsiferin maddesi Lüsiferinaz enziminin katalizörlüğünde kademeli olarak oksijenle yakılır.
Bu kimyasal olayda ışık meydana gelir.
Hava oksijeninin kontrollü tüketimine bağlı olarak ışık zaman - zaman yanıp söner. Bu yanıp sönmeler eşlerin birbiriyle haberleşmesini sağlar.
Ateş böceğinin ürettiği ışık, yavaş - yavaş meydana gelen oksitlenme sonucu kimyasal enerjinin ışığa dönüşmesidir.(alıntı)
Aslında bunları okumuştuk, eğitim yıllarımızda böcek ilmi hakkında bir hayli bilgi almıştık! Meğerse o orada kalmış. Hiç biri bu günlere gelememişki, ben bir ateş böceğinin ışık saçmasına bu kadar şaşırmış haldeyim. Hele nasıl ışık saçtığını öğrenince daha da bir şaşkın ve afallamış durumdayım.
“Sadece düpedüz ışıkta saçmıyorlarmış.”
“Peki, ne yapıyorlarmış?”
“Birbirleri ile ışık aracılığı ile anlaşıyorlarmış, açıkçası sinyal gönderiyorlarmış.”
“Hadi canım sende!”
“Evet. Niye şaşırıyorsun. Tabiat mucizelerle dolu…”
“Doğru.”
Parlayan gecenin güzeliği, senin gözlerin değildi
Ateş böceğinin cilvesi, neşesi ve davetiydi
O sevmişti bekliyordu, âşıktı özlüyordu
O bir ateş böceği iken ışıklar yakıyordu
O bir minik böcekken ateş saçıyordu
O zaman sevgi değilmiydi tılsımlı olan
O zaman bütün sevgiler kutsaldı nasılsa!
O zaman sevgim ateş böceği misali sanaydı
Şimdi sıra sende; senin ateş böceği olmanda…
Benim yüreğimdeki sevdam sinyali almada…
Ateş böcekleri ya otların arasında ya da havada uçarken ateş saçarlar. Ne kadar gariptirler. Şaşkınlıkla bakarsınız… Nedeni siz yaklaştığınızda ışığını söndürür de ondan…
Aslında bu böceğin verdiği ışığın ateşle de sıcaklıkla da bir ilgisi yoktur.
Bunun bilimsel adı 'soğuk ışık'tır ki günümüz teknolojisi bu ışığı henüz yapay olarak üretmeyi başaramamıştır.
Bilim insanları dünyada milyonlarca yıldır mevcut olan bu tabiat teknolojisinin önce çalışma mekanizmasını çözmek sonra da taklit ederek insanlık hizmetine sunabilmek için çalışmalarına hız vermişlerdir.
Kısa bir zaman öncesine kadar sürtünme veya ısı olmadan ışık elde etmenin imkânsız olduğuna inanılıyordu.
Nasıl ki normal bir ampul kendisine verilen enerjinin yüzde 4'ünü, florasan ampul ise yüzde 10'unu ışığa dönüştürebiliyor, geri kalanını ısı olarak yayıyorsa, ateş böceğinde de benzer bir durum olduğunu sanan bilim insanları, böceğin bu iş için kullandığı enerjinin tamamını ışığa dönüştürebildiğini tespit edince hayrete düştüler.
Gelelim ateşböceğinin ışık üretme mekanizmasına...
Aslında ateş böceklerinin ışık verme reaksiyonları o kadar hızlıdır ki bu fonksiyonun kademelerini incelemek hemen - hemen imkânsızdır.
Yani ışık üretim mekanizması hakkındaki bilgiler hala teoride kalmaktadırlar.
Kesin olarak bilinen bunun moleküler seviyede kimyasal bir işlem olduğu, bazı moleküllerin ayrışarak daha yüksek enerjili hale geçebildikleri ve bu fazla enerjiyi ışığa dönüştiirebildikleridir.
Ateş böceğinin karın bölgesindeki ışık organında bulunan guddelerden, ışık elde etmede rol alan iki ana kimyasal madde üretilmekledir.
Bunlardan birincisinin kimyasal yapısı aydınlatılmış ve yapay olarak elde edilmiştir.
İkincisinin ise yapısındaki gizem çözülmesine rağmen sentetik olarak üretilmesi hala mümkün olamamıştır.
Ateş böceklerinde üretilen iki kimyasalın birleşiminin de ışık vermeye tam olarak yetmediği, böceğin ışık bölgesine yakın solunum organının ışık verme anında burayı oksijenle beslemesi gerektiği tespit edilmiştir.
Bilinmeyen bir başka ayrımı ise bu ışığı hangi şalterin açıp kapadığıdır.
Bu gizemli böceklerin 2 bin çeşidi olup erkekleri uçabilirken dişileri kanatsızdırlar.
Erkekler dişileri aramak için geceleri uçarlar ve ışıklarını birbirleri ile iletişim kurmak için kullanırlar.
En iyi ışık verimini gelişmiş dişiler verir.
Ateş böcekleri geceleri 3 saat süreyle ışık verebilirler.
Genellikle ısırarak zehirledikleri salyangozları yedikleri için kireçli toprakların olduğu nemli bölgelerde daha çok görünürler. (alıntı)
Bazı uzmanlar bu parıltının ayrıca bir savunma mekanizması olduğunu ve saldırgana ateşböceğinin acımsı tadını anımsattığını öne sürerler.
Bu önleme karşın, bazı kurbağalar o kadar çok ateşböceği yer ki, sonunda kendileri de ışık saçmaya başlar.
Erkekleri kanatlı, dişileri kanatsız olup larvalarına benzerler.
Bazı çeşitlerinde erkek, dişi ve larvalar da ışık üretir.
Bu özelliklerinden dolayı bazı bölgelerde dişi ve larvalara yıldız kurdu adı verilir.
Her türün kendisine has sinyal şifresi vardır.
Kuzey Amerika'da bazı çeşitlerin dişileri de kanatlı ve ışık üreticidir. Bütün ateş böceklerinin larva ve erginleri etçil olup, yumuşakça böcek ve böcek larvalarıyla beslenir
Tayland'da geceleri nehir kıyısındaki Ton Lampoo ağaçlarını saran ateş böcekleri bir dakikada 120 defa parıldayıp söndüklerinden ortalık yarım saniye aralıklarla şimşek çakmış gibi aydınlanır ve ardından zifiri karanlığa boğulur. Jamaika'da ateş böcekleri o kadar parlak ve ışıklıdır ki, dallarda toplandıkları zaman beş yüz metre uzaktan ağaçlar alevler içinde yanıyormuş hissini verir.(alıntı)
Ateş böcekli romantik geceleriniz olsun…
Nazan Şara Şatana
http:// http://www.facebook.com/nazansara.satana.5
http:// https://twitter.com/#!/nazansarasatana
- Toplam blog
- : 1731
- : 4678
- Kayıt tarihi
- : 09.12.10
Turizmci; Genel müdür Yazar ; Romanlar, senaryolar müzikkaller... Sinema filmleri, TV filmleri.....