- Kategori
- Edebiyat
Bir Sevgi İnsanı: Panait Istrati

Hangimiz hayatı istediğimiz gibi, prangalarımızdan kurtularak yaşayabiliyoruz?
İşte, Panait Istrati gençliğini ve tüm hayatını bir serseri gibi, özgürce yaşamış bir yazardır. Kitapları da yaşadıklarının bir özetidir aslında...
Onun en sevdiğim kitaplarından biri "Akdeniz" romanıdır. Romanya'dan çıkıp, gemiyle Kuzey Afrika'ya gelen yazar, genç yaşında türlü maceraların içine atılır. Birlikte çalıştığı boyacı ve onun genç kızıyla hayatı hesapsızca yaşar. Kuzey Akdeniz ülkelerinin güzelliğini ve sefilliğini şairane bir anlatımla sunar bizlere, içten ve yapmacıksız...
Yazarın, "Uşak" adlı romanı ise Romanya'da Romanların yaşadığı mahallelerini bırakıp, bir konakta annesi ile birlikte çalıştığı günleri anlatır. Alman patronu Max veyazarın hayranlık duyduğu genç ve güzel karısı Anna... Yazar, limanda çalışan işçilerin örgütlenmesine de genç yaşına rağmen önderlik eder...
Yazar, "Uşak" adlı romanında "İnsan düşünmek, hayal kurmak, öğrenmek mutluluğundan, keyfince hareket etmek zevkinden kendini ne kadar yoksun bırakırsa, peşinden koştuğu ekmek de o kadar beyazlaşıyor", der. Daha rahat ve konforlu hayatlar için, hayatı istediğimiz gibi yaşama zevkinden vazgeçmiyor muyuz gerçekten?
Devamında "Oysa bütün bu değerlerden üstün bir şey var mıydı? Neydi bu şey?İyi yemek içmek mi? Modaya uygun elbiseler giymek mi? Bir aile kurup, öküz gibi ona koşulmak mı?", der yazar. Birçok heyecanları ve duyguları, onları yaşamayı göze alacak cesareti gösteremediğimizden yaşamadan bir hayatı tamamlamıyor muyuz? Yaşam egolarımızı şişirme çabasından başka bir şey değil mi?
"Hayat Yollarında" adlı romanında da on iki yaşındayken, ailesi tarafından bir meyhaneye çırak olarak girmesi.... On altı aylık çalışma süresinde gördüğü dayak ve küfürler... Bir kaptanla arkadaş olması... Daha sonra yirmili yaşlarında yaptığı Fransa yolculuğu anlatılır...
"Angel Dayı" adlı uzun hikayesinde; sefil bir hayat yaşamış olan Angel Dayı'sını ve onun ölüm döşeğindeyken anlattığı, haydut Kozma'nın hikayesini anlatır...
Yazarın "Sokak Kızı" adlı uzun hikayesi de; Romanların yaşadığı sefil hayatta terzilik yapan annesi ile ayakta kalma mücadelesi veren çocuk yaştaki kızın başına gelen trajik olaylar anlatılır. Yazarın komşusu olan ve yazarın tutkuyla sevdiği kız, yazarın tüm çabalarına rağmen kendisini bekleyen kötü kadere sürüklenerek, kadın sömürücülerinin eline düşer...
Panait Istrati'yi sıradışı kılan özelliklerinin başında, hayatı özgürce ve hesapsızca yaşamayı göze alacak cesareti göstermesi gelir. Diğer yandan bulunduğu düşük sosyo kültürel çevreye rağmen gözlem, duygu ve düşüncelerini başarılı biçimde okuyucuya aktarabilmesi onu eşsiz kılmıştır.
Peki sen hayatı özgürce ve hesapsızca yaşamayı göze alıp, sahip olduklarından vazgeçmeyi göze alabilir misin?.....