- Kategori
- Sigorta
Bireysel emeklilik sistemine katılırken dikkat edilmesi gerekenler.
Son günlerde tanıtım platformu da kurulup yoğun bir şekilde reklamlarına başlanan Bireysel Emeklilik Sistemi nedir? Ne değildir?
Sistem kişilerin geleceklerine dair maddi endişelerini ortadan kaldırmaya yönelik tasarlanmış bir sistem. Sistemde küçük yatırımlarınızı uzun vadede değerlendirebiliyorsunuz. Daha doğrusu bu işi sizin yerinize profesyoneller yapıyor.
7 Ekim 2001’ de kanunlaşan sistemin uygulamaya geçişi ekim 2003 yılına kadar sarktı.
Öncelikle, neden gereksinim duyulduğu ve temel özellikleri konusunu incelemek gerekir sanırım.
Bu sisteme bir şekilde katılmak zorundayız. Neden?
Nüfusumuz hızla yaşlanıyor. Etkili doğum kontrol programları, ekonomik şartlar ve tıptaki gelişmeler neticesinde nüfus yapımızda yaşlanma yönünde bir değişim var. 80’li yıllarda 7 çalışan bir emekliyi finanse edebilirken, günümüzde bu oran 1, 7 den 1’e şeklinde gerçekleşmektedir.
Burada uygulanan populist politikaların da etkisini yadsıyamayız. Erken emeklilik, süper emeklilik vb. yaklaşımlar bu konuda etkili olmuştur. Çalışabilir yaştaki nüfus emekli edilerek çalışan kesime artı bir yük bindirilmiştir.
2050’li yıllara gelindiğinde çalışanın emekliyi finanse oranının 1/0, 5 şeklinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor. Bu durum çalışmadığımız emeklilik dönemimiz için başımızın çaresine bakmamız gerektiği gibi bir sonuç ortaya çıkarıyor. Yani bugünden birşeyler yapmalı.
Devlet emeklilik yaşını arttırıp, sosyal güvenlik sisteminde revizyona giderek üzerine düşeni yapmaya çalışıyor. Aslında devlet de açıkçası başınızın çaresine bakın demek istiyor.
Bu durumda yapılacak şeyler basit. Geleceğimize bir şekilde yatırım yapacağız. Bu gayrimenkul alarak, kıyıya köşeye bir miktar koyarak vb. şekilde yapılabilir. Ancak bu birikimlerin zamanın yokedici etkisinden arındırılması da gerekmekte.
Bireysel emeklilik bunu yapıyor.
Siz 11 şirketten birisiyle birikimlerinizi değerlendirmeleri konusunda bir sözleşme imzalıyorsunuz. Onlar da yaptığınız ödemeleri yatırım fonları vasıtasıyla değerlendirmeye çalışıyorlar.
Sistemin işleyişini az çok öğrendik ya da biliyoruz. O yüzden çok fazla detaya girmek istemiyorum. Bilmemiz gereken: Sistemde emekli olma şartının 10 yıl düzenli ödeme yapıp 56 yaşını beklemek olması, fon tercihi yapabilmemiz ve gerektiğinde fonlarımızı değiştirebilmemiz (yılda 4 kez ile sınırlı) gibi şeyler.
Yazımın asıl amacı konuyla ilgili dikkat edilmesi gerekenler.
Gelecek için bu doğru adımı atmaya karar verdiniz. Öncelikle şirket seçimi yapacaksınız. Tüm şirketler sistemi aynı şekilde değiştirmeden uygularlar. Bu konuda herhangi bir sıkıntı yok. Bakacağınız şey, ek faydalar ve fon getirileri olmalıdır. Sunulan ek hizmetler sağlıkla iligili olabilir veya ücretsiz bir takım artı getirilerdir. Fon getirileri size şirketin fon yönetiminin başarısını gösterir. Başlangıçtan beri geçen süre getirileri değerlendirmek için yeterlidir sanırım.
Şirketinizi seçtiniz. Tebrikler ilk adımı geçtiniz.
Şirketi temsil eden aracı size konuyla ilgili tüm detayları aktaracaktır. Bu noktada dikkat edilmesi gereken müşteri temsilcisinin aracı kartının olup olmadığıdır. Lütfen sorunuz. Zira bu konuda devlet aracıları lisanslamaya yetkili bir kurum oluşturulmasını ve aracıların bir sınav sonucu yetkilendirilmesini şart koşmuştur. Lisanssız kişilerle işlem yapmayınız.
Sormanız gerekenler:
Kesintiler: Sistemde 3 ayaktan oluşan bir kesinti sistemi vardır. Giriş aidatı, yönetim gider kesintisi, fon işletim gider kesintisi. Bunun dışında devletin sistemden erken çıkmayı cezalandırmak üzere bir stopaj kesintisi de mevcuttur. Kesintilerin miktarı ve şekli şirketler tarafından çeşitli şekillerde uygulanmaktadır. Bu noktada kanunla konuşmuş üst sınırları aşamazlar. Devletin stopajı ise 10 yıldan önceki çıkışlarda tüm varlık üzerinden %15, 10 yılı aşmış fakat 56’ya ulaşmamışsanız %10, 10 yıl sisteme ödeme yapıp 56 yaşına geldiyseniz %3, 75 şeklinde uygulanır.
Bu konuda hassas davranmanız sistemden ayrılırken canınızın yanmaması için önemlidir. Birçok temsilci arkadaşın atladığı konulardan biridir kesintiler.
Şirketler aynı zamanda ücretsiz danışmanlık hizmeti de veririler. Dilediğiniz zaman danışmanınızı arayarak fonlarınızın durumunu, yeni uygulamaları vb. sorabilirsiniz. Bu yüzden danışmanınızın kartvizitini saklamanız önem arzeder.
Firma temsilcisi fonlarınızı belirlemede kullanılacak, bir dizi soruyu içeren risk analizi formunu sizinle birlikte doldurmak zorundadır. Bu sizi hiçbir yükümlülüğe sokmayacağı gibi risk alma kapasitenizi ölçmek adına da faydalı bir uygulamadır. Aslında şirketler biraz da kendilerini riske atmak istemezler. Sizin istediğiniz fonları aldık demek için.
Risk analizi sonucu size bir fon sepeti önerilir. Bunu kabul etmek zorunda değilsiniz. Belli kıstaslar içinde kendi fonlarınızı belirleyebilirsiniz. (kamu kağıtları en az %30 gibi)
Bazı şirketler bugünkü standartlarınızı aynı şekilde çalışmadığınız döneme aktarmanızı sağlayacak yatırım tutarını belirlemeye yönelik bir analiz yaparlar. Finansal planlama dediğimiz bu hizmetin bulunup bulunmadığını da sorabilirsiniz.
Sistem güvencesi Takasbank’tır. Bu bankanın şubesi yoktur ve batması diye bir şey sözkonusu değildir. Fonlar için takas ve saklama işlevi görür. Emeklilik şirketiniz batsa bile paranıza hiçbirşey olmaz.
Sonuç olarak o geceden itibaren huzur içinde uyuyabilirsiniz. Birikimleriniz sizin için çalışmaya başlayacaktır.
Mutlu yarınlar.
- Toplam blog
- : 13
- : 2913
- Kayıt tarihi
- : 28.11.06
Dünya sımsıcak günlerini verdi ona o sonbahar, geçti sonsuzluktan usulca. Artık acılanma vaktiydi, a..