- Kategori
- Hayvanlar Alemi
Cinsel Farklılık

Aynı hayvan türünün dişisi ile erkeği arasındaki dış görünüş farkı, cinsel farklılık oluyor ki buna eşeysel farklılık da denir. Birçok hayvanda erkek ve dişi, üreme organlarından başka organlar bakımından da farklı özellikler gösterir. Bunlar ikincil cinsel özelliklerdir. Mesela insanda, erkeğin sakalı ikincil cinsel özelliklerdendir. Daha pek çok memeli hayvanın erkeklerinde, ikincil cinsel nitelikler gözlenir... Geyiğin boynuzu ve aslanın yelesi buna örnek verilebilir.
Cinsel farklılık kuşlarda çok daha belirgindir... Sülünün harikulade kuyruğu, tavuskuşunun çiftleşme gösterisi esnasında çark biçiminde açılan kuyruğu, dövüşken kuşun kabarık yakalığı... Horozda, tavuktan farklı olarak mahmuzlar vardır. Park ve bahçelerde sık rastlanan kuşlardan evcil serçenin, erkeği kızıl renkli, göğsü siyahtır, dişinin ise donuk bir rengi vardır. Kara tavukta da, cinsel farklılığın güzel örnekleri gözlenir... Erkeği siyah renkli ve sarı gagalıdır, dişisi ise kahverengimsidir. Bununla birlikte, martılar ve güvercinler gibi, hiçbir cinsel farklılık göstermeyen kuşlara da rastlanır. Bazı kuşlarda da cinsel farklılık, alışılmışın dışında bir özellik gösterir. Gündüz yırtıcı kuşlarının birçok türünde, erkekler dişilerden daha küçüktür. Yağmurkuşugillere bağlı bir tür olan Phalaropos' un dişisi, erkeğinden daha renklidir.
Sürüngenlerde cinsel farklılık oldukça sınırlıdır. Bazı türlerin erkeklerinde, sırtta deri çıkıntıları ya da boynuzlar vardır.
Balıklarda genellikle erkek, dişiden daha küçüktür. Sözgelimi, yılanbalığının dişisinin boyu 1 metreye yakınken, erkeğininki ancak 50 santimdir. Buna karşılık, balıklarda erkek, çoğunlukla dişiden daha renklidir. Çiftleşme döneminde dikencebalığının erkeğinin sırtı yeşil ve mavi, karnı turuncu renktedir. Bazı türlerde de, erkeklerin yüzgeçleri daha fazla gelişmiştir. Balıklarda cinsel farklılık, "Ceratiidae" ailesinin derin denizde yaşayan türlerinde en yüksek noktaya ulaşır... Dişi 1 metreden uzun, erkekse sadece 16 milimetredir... Dişi 7 kilodan ağır, erkekse 14 miligramdır... Yani dişinin ağırlığı erkeğininkinden 500 000 defa fazladır. Zaten erkek, dişinin üzerinde asalak olarak yaşar. Ağzıyla, dişinin karnına ya da gözünün yakınına yapışır. İkisinin dolaşım sistemleri bağlantılıdır. Böylece erkek, üreme organlarına indirgenmiş olur.
Örümceklerde de dişi, genellikle erkekten daha büyüktür. Bazı böceklerde de belirgin cinsel farklılıklar görülür... İri bir kınkanatlı olan geyikböceğinin erkeğinin altçeneleri çok uzundur. Bir deniz kurdu olan "Bonellia" da, cinsel farklılık, aşırılığının örneklerinden birini oluşturur... Erkeğinin boyu ancak 2 milimetredir, lakin dişisinin boyu hortumuyla birlikte, 1 metreden fazladır.