- Kategori
- Eğitim
Çocuğumuzun istenmeyen davranışlarını nasıl değiştiririz?
Ne zaman sorumsuzca davranmayı bırakacaksın.?
Niye her zaman böyle düşüncesizce davranıyorsun?
Yatağını bile toplayamayacak kadar tembelsin!
Bütün gün serseri gibi dışarılarda dolaşıyorsun!
Çok terbiyesizsin!
Eline hiç iş yakışmıyor, beceriksizsin!
Çok pasaklı bir çocuk oldun. Yemeğe otururken bile elllerini yıkama zahmetine katlanmıyorsun!
Bu cümleler bazılarımızın kulağına biraz abartılı gelmiş olabilir fakat kızdığımızda çoğunlukla buna benzer sözler çıkıyor ağzımızdan. Peki, sizce bunları söylediğimizde çocuğumuzun davranışlarında bir değişiklik oluyor mu? Aksine daha da inatçı ve hırçın oluyorlar. Bunlar benim düşüncelerim. Katılmak zorunda değilsiniz. Bunu bir uzman olmaktan öte, üç çocuk annesi bir kadın olarak tecrübelerime dayanarak iddia ediyorum.
- İyi de bazen bizi çıldırtıyorlar! İstemediğimiz bu davranışları değiştirmelerini nasıl sağlayabiliriz.
- Çok basit; istemediğimiz davranıştan bahsetmeyerek.
- Peki bahsetmezsek onlara istediğimiz şeyi nasıl yaptıracağız?
- İstediğimiz davranışı vurgulayarak. Bu kadar basit.
Bilinçaltımız bizim sandığımızdan daha farklı işler. Söylediğimiz cümleleri bizim kastettiğimiz şekilde algılamaz. Literal yani kelime olarak alır ve sonuna koyduğumuz olumsuzluk eklerini işleme sokmaz ve her söyleneni emir olarak algılar. Örneğin: Biz ona koşma, düşeceksin dersek, onun bilinçaltı bunu sadece koş-düş olarak alır. Bağırma denildiğinde daha çok bağıracağından emin olabilirsiniz.
Bu sadece ebeveynlik ile ilgili değil, çoğumuzun hayat ile ilgili genel tutumudur. Neyi istediğimizi söylemekten çok neyi istemediğimizi dile getiririz. Ben danışanlarımda ilk olarak bunun üzerinde çalışmaya başlıyorum. Öncelikle filoloji, yani dili değiştirmek. Çoğunlukla karşıma geçip nasıl bir hayat istemediklerini anlatmaya başlıyorlar. Onlara şunu soruyorum; Sen gerçekten ama gerçekten ne istiyorsun? Sessizlik.... Ve şaşkınlık... Soğuk duş etkisi yapan bir soru bu...
Yolunda gitmeyen şeylere o kadar odaklanmışızdır ki, gerçekte neyi istediğimizi tarif bile edemeyiz. Dili kullanma şeklimiz de aslında bir çok rutin davranışlarımız gibi alışkanlık haline gelmiştir. Bu alışkanlık devamlı olarak istemediğimiz şeyleri tekrar tekrar yaşamamızı sağlar. Bunun için öncelikle gerçekten değiştirmek istenilen şeyleri olumlu cümlelerle ifade etmekle işe başlıyoruz. Yani:
“Ben sorumsuz eş istemiyorum! Yaramaz çocuk istemiyorum! Güvenilmez arkadaş istemiyorum “ yerine : “Sorumluluk sahibi bir eş, uslu çocuk, güvenilir arkadaş istiyorum” gibi...
Tekrar çocuk meselesine gelelim. Öyleyse ne yapacağız? Çocuğumuzun yapmasını istemediğimiz davranışı dile getirmek yerine istediğimiz ne ise onu vurgulayacağız. Neden, niçin gibi yargılayıcı kelimeler kullanmadan. Sadece yapmasını istediğimiz hareketi vurgulayarak. Bu kadar basit. Deneyin. Bana hak vereceksiniz. İlk denemeler işe yaramayabilir. Çünkü sizden gelecek sözlere otomotik şekilde tepki vermeye o kadar alışmışlardır ki, gerçekte söylediğinizi dinlemeden itiraza hazırdırlar. Bir süre bu şekilde olumlu cümlelerle konuşmaya dikkat ederseniz etkisini göreceksiniz. Bir de zorunluluk ifade eden meli-malı, zorundasın gibi kalıplar yerine yapabilirsin kalıbı kullanılırsa çok daha etkili olur.
Eğer yine de olumsuz cümle kullanacaksak “zorunda değilsin” diyebiliriz. (Bilinçaltı zorundasın veya zorunda değilsin dediğimiz davranışın tersini yapmaya programlıdır) Bunların sonlarına “değil mi?” ifadesi eklersek çok daha harika olur. Hipnotik telkin etkisi yapar. Buna göre aşağıdaki cümleleri nasıl ifade edebileceğimize bir bakalım:
Ne zaman sorumsuzca davranmayı bırakacaksın.?
Artık sorumlu bir çocuk gibi davranmaya başlayabilirsin değil mi?
Niye her zaman böyle düşüncesizce davranıyorsun?
Daha düşünceli davranabilirsin (veya) Düşüncesiz davranmak zorunda değilsin!
Yatağını bile toplayamayacak kadar tembelsin!
Yatağını yapabilecek kadar enerjin var, değil mi?
Bütün gün serseri gibi dışarıda dolaşıyorsun!
Bütün gün serseri gibi dışarılarda dolaşmak zorunda değilsin.
Aklı başında bir çocuk olup evde daha çok vakit geçirebilirsin.
Çok terbiyesizsin!
İstersen terbiyeli bir çocuk olabilirsin.
Daha terbiyeli olabilirsin.
Eline hiç iş yakışmıyor, beceriksizsin!
Biraz daha dikkatli olursan gayet becerikli olabilirsin.
Çok pasaklı bir çocuk oldun. Yemeğe otururken bile elllerini yıkama zahmetine katlanmıyorsun?
Yemeğe oturmadan önce ellerini yıkayabilirsin, değil mi?
Bazı cümlelerin sonuna “bunu yapabileceğini sende zaten çok iyi biliyorsun” eklerseniz onun gazını iyice almış olursunuz. Bu şekilde diyaloğunuz tartışma veya kavgaya dönmez. Ne dersiniz? Denemeye değer, değil mi?
- Toplam blog
- : 20
- : 1259
- Kayıt tarihi
- : 03.02.11
Profesyonel Koç ve NLP Eğitmeni Marmara Üniversitesi İngilizce Öğretmenliği bölümünden mezun ..