- Kategori
- Çocuk Psikolojisi
Çocuk ihmali
Çocuk İhmali kavramı son yıllarda ayrı bir kategori olarak ele alınmaya ve değerlendirilmeye başlanmıştır.Yapılan çalışmalar fiziksel ve cinsel istismar türlerinin çoğunda duygusal istismar ve ihmalin de yer aldığını göstermektedir. Bunun yanı sıra, çocuğu terk etme, gereksinimleriyle ilgilenmeme, yok sayma, çocuğun iletişim çabasına tepkisiz kalma da duygusal çocuk İhmali olarak tanımlanmakta ve bu tür ihmal davranışları çocuklar üzerinde olumsuz etkilere neden olmaktadır.
Çocuğun beslenme, barınma, giyim, hijyen, oyun, eğitim, güvenlik ve sağlık hizmetini sağlama görevinin reddedilmesi ya da yerine getirilmemesi “Çocuk İhmali” olarak tanımlanmaktadır. Burada fiziksel ya da duygusal sağlığa bilinçli ve isteyerek zarar verildiği taktirde “Aktif” çocuk ihmali (terk bebeklerde olduğu gibi); bilgisizlik, olanaksızlık, umursamazlık gibi nedenlerle oluşursa “Pasif ” çocuk ihmalinden söz edilebilir. En genel anlamı ile çocuğun içgörüsünü ya da duygusal bütünlüğünü bozan her tür kronik eylem ya da eylemsizlik olarak tanımlanan çocuk ihmali; çocuğa bakmakla yükümlü olan kişilerin bu yükümlülüğü yerine getirmemesi, çocuğu fiziksel ya da duygusal olarak ihmal etmesidir. Çocuk ihmali incelendiğinde çocukların temel ihtiyaçları ve bu ihtiyaçların karşılanmamasından söz edilmektedir. Pratikte çocukların temel ihtiyaçları ;
Dokunulma: Çocuğa karşı ilgi göstererek geri iletimin verildiği, tutma, kucaklama, yüreklendirme, övme ve ona sıcaklık gösterilmesinin uygulanması gereklidir.
Güven Duygusu: Çocuğun sağlığıyla ilgilenme, yeterli düzeyde yiyecek ve giyecek verme, onu tehlikeli durumlardan korumayı kapsamaktadır. Çocuğun güven duygusunu kazanabilmesi için bu ihtiyaçların karşılanması gerekmektedir.
Model Alma: Çocuğa yön verme, çocuğa örnek olma, çocuğun yapabileceği ve yapamayacağı davranışların sınırlarını belirleme, çocuğa karşı tutarlı hareket etme ve özdeşim kurabileceği bir kişi olma.
Sosyalleşme: Çocuğun duygularını olduğu gibi kabul etme ve yansıtma, çocukla sağlıklı empati kurma, çocuğa zaman ayırma, çocuğun dış dünya ile arasında köprü görevini görme,
Uyarılma: Oyun yoluyla ve çocuğun dünyasına girerek değişik olaylarda acı, haz, neşe, heyecan gibi duygularının uyarılması ya da uyaranların sağlanması.
Kendini Değerli Görme: Çocuğun bir birey olarak görülmesi ve ona değer verildiğini hissettirecek davranışların gösterilmesi, olarak gösterilmektedir. Bu ihtiyaçların ebeveynler ya da bakıcılar tarafından karşılanmaması da çocuk ihmali olarak değerlendirilmektedir.
Çalışmalar Çocuk ihmali olgusunun 3 farklı şekilde karşımıza çıkabileceğini göstermektedir. Çocukların cinsel sömürüye karşı korunmaması ve ilgisiz kalınması, cinsel gelişime gereken önemin verilmemesi literatürde “Cinsel Çocuk İhmali” olarak adlandırılmaktadır. Bunu yanı sıra çocuğun fiziksel gelişimine karşı kayıtsız kalma ya da yadsıma gibi eylem veya eylemsizlik olarak kendini gösteren “Fiziksel Çocuk İhmali” ve çocuğun duygusal gelişimine karşı kayıtsız kalma ya da yadsıma gibi eylem veya eylemsizlik olarak kendini gösteren “Duygusal Çocuk İhmali” de çocukta kaçınılmaz olarak duygusal zararlara yol açmaktadır. Duygusal ihmalde duygusal istismardan faklı olarak yeterli duygusal destek sağlamamak, ilgi ve sevgi göstermemek ve çocuğun şiddetle karşı karşıya kalmasına izin vermek yer alır. Ancak şu anki pratikte bu zararlar çocuk ihmali olarak sınıflandırılmamaktadır.
Fiziksel ihmal genellikle duygusal ihmal ile birlikte görünse de bazen duygusal ihmal tek başına da görülebilmektedir. Burada temel sorun ihmalin varlığının nasıl belirleneceğidir. Pratikte fiziksel ihmal belirtilerini saptamak mümkün iken duygusal ihmalin saptanması oldukça güçtür. Bunun nedeni de fiziksel ihmalin belirtilerinin ve sonuçlarının çok daha kolay görülebilmesidir. Bebeklerde ve küçük çocuklarda, temiz olmamaktan kaynaklanan pişikler, kirli ve uygunsuz giyecekler ile temizlik eksikliği ya da beslenmenin yetersiz görüldüğü solgun ve zayıf vücut yapısı fiziksel ihmal belirtilerine örnek olarak verilebilir. Organik nedeni olmayan büyüme geriliği de fiziksel ihmalin en somut göstergesidir ve sonuç olarak gelişim noksanlığı ve davranış bozukluğu olarak karşımıza çıkmaktadır. Duygusal ihmalin belirtileri ise uzun yıllar ortaya çıkmayabilir.
“Çocuk ihmali” olarak görülen davranışların çocuklar üzerindeki olumsuz etkileri son yıllarda yapılan araştırmalarla ortaya çıkmaya başlamıştır. Örneğin; Çocuk Suçluluğu üzerine yapılan araştırmalar sonucunda da ailesi tarafından ihmal edilen çocukların suça yönelme olasılıklarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Bulgulara göre; çocuklarına karşı ilgisiz, sevgi ve şefkatten yoksun ya da onları açık bir şekilde reddeden 42 annenin %33, 3’ü, 68 babanın %30, 9’unun çocukları suça itilirken; bu biçimde davranmayan 339 annenin %17, 4’ü, 286 babanın %16, 1’inin çocuklarının suça itildiği ortaya çıkmıştır. Smith ve Walters tarafından babalar ve ailedeki işlevleri konusunda derlenen araştırma sonuçlarına göre de erkek çocukların suçluluğuna, anneden çok babaların katkıda bulunduğu görülmektedir.
Bunun yanı sıra çocuk ihmalinin çok daha ağır sonuçlarının olabileceği, çocuk ihmali sonucunda açlık, hipotermi ya da donma nekrozlarının görüldüğü tıbbi araştırmalar sonucunda belirlenmiştir. KAYABEYOĞLU, bu tür vakaların ölümle sonuçlanabildiğini belirlemiştir.
- Toplam blog
- : 26
- : 5569
- Kayıt tarihi
- : 05.04.07
1962 Balıkesir doğumluyum. İlk, orta ve lise eğitimimi ülkemizin çeşitli illerinde tamamladıktan son..