- Kategori
- Bebek - Çocuk
Çocuklarda Ateş Yükselince
Sevgili okurlar geçenlerde ABÇ dergisinden editör arkadaşımız Özlem Ergun benimle sizlerin çok ilgisini çekecek bir konuda “Çocuklarda ateş hakkında” keyifli bir röportaj yaptıı. Konuyu detayıyla incelediğimiz bu röporatjı Milliyet okurlaımla da paylaşmak istedim.
1. Çocuk ve bebeklerde ateş kaç derece olmalı ve nasıl ölçülmelidir?
Çocuklarda ve bebeklerde ateşin değerlendirilmesinde ölçüm yöntemi oldukça önemlidir Aslında yaşına göre değişmekle birlikte makattan ölçüm ve koltuk altından ölçüm en güvenilir ölçüm yöntemleridir. Makattan ölçtüğümüz zaman 37,8 hatta 38’e kadar normal kabul edilirken, koltuk altından ölçtüğümüz derece 37’ye kadar normal kabul edilmelidir. 3 yaşın üstünde de, makat ölçümlerini çok mecbur kalmadıkça ben psikolojik açıdan çok önermiyorum.
Son yıllarda kulaktan ölçer oldukça moda olmakla birlikte, ölçüm tekniğinin çocuklar için çok uygun olmadığını ve bu nedenle çok hatalı değerlendirmelere yol açabildiğini söyleyebilirim. Aileleri ve biz doktorları gereksiz yere telaşlandırarak gereksiz tetkik ve aşırı tedavilere sebep olduğunu düşünüyorum. O yüzden pratik uygulamamda çok kullanmıyorum da ailelere önermiyorum da. Alından ışınla ölçen aletleri kulağa göre daha güvenilir buluyorum, nadiren yanıldığı oluyor, şüphe duyduğumuzda koltuk altı ölçüm ile teyit etmek şartıyla öneriyorum.
2. Çocuk ve bebeklerde ateşe sebep olan faktörler nelerdir?
Çocuklar ve bebeklerde ateşin en sık rastlanan sebebi aslında enfeksiyonlardır. Çok basit bir soğuk algınlığından, çok ağır bir menenjit veya septisemiye kadar varabilecek çok geniş bir yelpazede birçok enfeksiyon hastalığı ateş nedeni olabilmektedir. Ateşin enfeksiyon dışı nedenlerine gelince; küçük bebeklerde, özellikle de yenidoğan döneminde bazen yeterince beslenememe ya da sıvı kaybına bağlı olarak bile ateş yükselebilmektedir. Yine küçük bebeklerde ortam ısısının yüksekliği, aşırı giydirme ateş sebebi olabilmektedir, çünkü özellikle 1 aylıktan küçük bebekler vücut ısısını çok iyi dengeleyemezler.
Daha büyük yaştaki çocuklara baktığımızda romatizmal hastalıklar, otoimmun hastalıklar ve tümöral hastalıklar çocuklardaki ateşin diğer sebeplerinden sayılabilir.
3. Çocuk ve bebeklerde ateş görüldüğünde evde ilk müdahale nasıl yapılmalıdır?
Çocukların veya bebeklerin ateşi çıktığında evde ilk olarak yapılması gereken, çocuğun üzerindeki kalın giysilerin çıkarılmasıdır; çok fazla örtülmemesi gerekir. Hatta eğer ateş çok yüksekse çocuk tamamen soyulabilir.
Koltukaltından 38’i hele de 39’u geçen ateşlerde çocuğu veya bebeği ılık su doldurduğumuz bir küvete sokabiliriz, ılık duş aldırabiliriz veya tüm vücudunu büyük bir ıslak havluya sarabiliriz veya koltuk altlarına, kasıklarına, boyun bölgesine ıslak bezler yerleştirebiliriz. Ancak bu uygulamaların hepsinde dikkat edilmesi gereken önemli nokta, bu uygulamanın yapıldığı suyun ısısıdır. Çok soğuk su ile buzlu su ya da alkol ile yapılan uygulamalar ateşin hızlı düşürülmesine, o da kollaps dediğimiz çok ağır bir şok tablosuna sebep olabilir. O yüzden ateş düşürme uygulamalarının 35-37 derece gibi, normal vücut ısısına yakın bir su ile yapılması çok önemlidir. Bunun yeterli olmadığı durumlarda çocuklar için uygun olan parasetamol veya ibuprofen içeren şuruplardan veya yaşına göre fitillerden yararlanabiliriz.
4. Doktora ne zaman başvurulmalıdır?
· Yukarıda anlattığımız yöntemlerle eğer ateş 30-60 dakika içinde düşmüyorsa
· Ateş düşürücü verilmesine rağmen çok sık çıkıyorsa, koltuk altından 38,5 ya da yaşına göre eğer çok küçük bir çocuksa 38’i, büyük bir çocuksa 39’u geçiyorsa
· Çocuk 6 hele de 3 aydan küçükse hemen.
· 3-4 saatten daha sık çıkıyorsa
· Ateşe eşlik eden şuur problemi, solunum sıkıntısı, şiddetli kusma- ishal gibi diğer belirtiler varsa.
· Veya çok sık çıkmıyor-çok yüksek değil, başka önemli bir belirti de yok ancak 48-72 saatten daha uzun süre ateş devam ediyor ve ateş düşürücü ilaç ihtiyacı oluyorsa doktora başvurulmalıdır.
5. Bebeklerde görülen ateş çocuklara nazaran daha ciddi durumlara yol açabilir herhalde…
Evet çok haklısınız, kesinlikle ateşi değerlendirilirken çocuğun yaşı çok önemli unsurlardan bir tanesi. Örnek vermek gerekirse ilk 1 aydaki bebeklerin ateşi çok ciddiye alınmalıdır, bu yenidoğan dönemidir. Daha sonraki aşama ilk 3 ay bebekler yine daha ciddidir, 6 aya kadar ciddiyet devam eder, 1 yaşına kadar yine azalmakla birlikte ateş her zaman önemsenmelidir. 1 yaştan sonra çocuk büyüdükçe, özellikle de 4 yaştan sonra ateş bizim için daha önemsiz hale gelir. Çünkü en çok korkulan komplikasyonlardan birisi olan ateşli havale 4 yaşından sonra neredeyse hiç görülmemektedir, 1 yaştan 4 yaşa gidildikçe de görülme sıklığı giderek azalmaktadır.
6. Ateşli havale nedir? Yüksek ateşten farkı nedir, anneler havale durumunu nasıl anlarlar?
Ateşli havale özellikle çocuğun ateşli hastalıkları sırasında 6 ay-4 yaş arası çocuklarda % 5 ihtimalle görülebilen nörolojik bir tablodur. Aynı epilepsi nöbetini taklit eder. Genelde gözlerde kayma, bazen şuur kaybı-kendinden geçme, dişlerde kitlenme, bazen ağızdan köpük gelmesi ve kol bacaklarda ritmik kasılmalar şeklinde kendini gösterir; bu belirtilerden bir veya birkaçı olduğunda anneler ve babalar çocukların havale geçirdiğini anlayabilirler.
Böyle bir durumda çocuğu soğuk suya tutmak asla önerilmez, ateş düşürücü bir fitil verip, hemen en yakın sağlık kuruluşuna başvurmaları gerekir. Ama akıldan çıkarılmaması gereken bir nokta 4 yaştan sonra ateşli havale pek olmaz, ateşin derecesiyle havale geçirme riski arasında hiçbir ilişki yoktur, ateş çok düşükken yükselmeye başladığı sırada da geçirilebilir. Yani evde 37- 37.2 derece hafif ateşli bir çocuk evde havale geçirmeye başlayabilir ve ancak acile geldiğinde ateş 39’a ulaşmıştır. Yani ateşin kaç derece olduğunun, bu havaleyi önceden tahmin etmek açısından hiçbir önemi yoktur. Daha da önemlisi bu çok korkutan tablo aslında bebeğe-çocuğa hiçbir zarar vermez, beyinde herhangi bir hasar bırakmaz.
7. Konuyla ilgili eklemek istedikleriniz…
Özellikle de 1 yaş hele de 4 yaşın üzerindeki çocukların ateşlerinden korkmasınlar. Ateş düşmese bile aslında vücudun mikroplara savaşma yeteneği olduğunun bir kanıtıdır. Tabii ki çocuğu rahatlatmak için ateş düşürmeye çalışılır.
Ateşli havale 4 yaşından sonra neredeyse hiç görülmez ve ateşli havale geçiren çocuklarda beyinde herhangi bir hasar kalma ihtimali, binde birin altındadır; bunu tekrar tekrar vurgulamakta fayda görüyorum.
· Ateşten çok korkmayalım.
· Ateş olduğunda gerekli müdahaleleri yapalım.
· Özellikle de 3 günden uzun süren, 39’u geçen, inatçı, düşmekte zorlanan bir ateş olduğunda ve çocuk küçükse mutlaka doktora başvuralım
· Her ateş antibiyotik almak gerekli anlamına gelmez, birçok virüs hastalığında da 39’u geçen ateşler görebiliriz, bebeklerde bunun en tipik örneği altıncı hastalıktır.
Sağlıcakla kalın
Kaynak:
http://www.doktoramcam.com/Makale/Detay/cocuklarda-ates-hakkinda-her-sey/1106
Bu makale de ilginizi çekebilir:
- Toplam blog
- : 374
- : 1291
- Kayıt tarihi
- : 04.08.11
09.05.1970 tarihinde İstanbul’da doğdum. İlköğrenimimi Göztepe Yeşilbahar İlkokulu’nda yaparak 19..