Cumhurbaşkanlığı seçimi seçimi not üzerinde olumlu olur mu?

Cumhurbaşkanlığı seçimi not üzerinde olumlu etkisi olur mu?

Dr.Ali Topçubaşı
 
Cumhurbaşkanlığı seçimini yüzde 51.8 ile kazanan Recep Tayyip Erdoğan ın gücü,  son günlerde derecelendirme kuruluşların ekonomideki kırılganlığı  daha fazla dillendirmelerini önlemeye yeter mi? Ekonomimizdeki bu kırılganlık, diğer ülkelerdeki sıkıntılar ile birleşince, bilhassa faiz ve döviz cephesinde fırtınaya yol açar mı? Bunu önümüzdeki günlerde Başbakanlığa geçecek yeni liderin daha çok kapasitesi belirleyeceği açıktır.
 
Arjantin, ABD li hedge fonlara olan yapılandırdığı  borcunu odemeyince ikinci kez 13 yıl aradan sonra  iflas bayrağını çekti. Bilindiği gibi,  2001 yılında Arjantin 100 milyar dolara ulaşan borçlarını ödeyemiyince iflas ettiğini açıkladı. Ardından borçlarının yüzde 75 ini sildirip yeniden yapılandırmasına rağmen, bir takım akbaba fonları(leşçi fonlar) yapılandırmayı kabul etmeyince ve  ABD mahkemesi de bu leşçi fonlara arka çıkınca, 30 Temmuz da ödemesi gereken 1.3 milyar doları  ödemedi.   Moody's de ödenemeyen borçları öne sürerek Arjanti nin notunu tercihli temerrüd düzeyine indirdi. Ayrıca Moody's sırada 10 ülkenin daha söz konusu olduğunu belirtti. Bu ülkeler de sırası ile, Ekvator, Mısır, Pakistan, Venezüella, Beliza, Küba, Güney kıbrıs Rum Yönetimi, Yunanistan ve Ukrayna olarak gösterdi.
 
 Zor durumda olduğu açıklanan 10 ülkenin de bir takım problemler  içerisinde olduğu ekonomi çevrelerinde bilinmektedir. Ancak, bu açıklamanın da söz konusu ülkeleri daha da zora sokmasını önümüzde dönemde bekleyebiliriz. ABD Merkez Bankası nın  aylık  85 milyar dolarlık  varlık alımını Temmuz sonu itibari ile 25 milyar dolara indirmesi ve yıl sonunda bunu sfırlayacağını açıklaması, bu ülkeden pompalanan ucuz para biteceğini göstermeketedir. Ucuz paranın ABD yönünde sıfırlanması da, bilhassa bizim gibi gelişmekte olan ülkeleri de olumsuz etkilemesi kaçınılmazdır. Her ne kadar AB ve Japonya da bol paranın devam etmesinin de etkisi ile faizler sıfır düzeylere yakın seyretmesin verdiği avantaj olsa da, faizlerin önümüzdeki günlerde yukarı yönlü olmasını engeleyecek düzeyde olmayacaktır.
 
Ukrayna nın her an Rusya ile savaş durumuna geçecekmiş gibi düşük yoğunluklu çatışmalarda olması, ABD başta olmak üzere AB nin Rusya ya yönelik ekonomi başta olmak üzere çeşitli yaptırımları arttırmaya yönünde kararlara yönelmesi,  Irak, Suriye ve Libya da  savaş tehdidinin artması  ile bu ülkelere ihracatın hızla azalma yönüne girmesinin yanı sıra, zaten   Mısır ile de  ekonomik aktivite nin azalmasının da etkisi ile, bu pazarlarda daralma başlanması, ekonomimizi dış şoklara karşı daha dayanıksız yapacağı aşıkardır. Faizlerin Dünya da artma eğilimine girdiği dönemde, Merkez Bankası nın faizlerde baskı hisederek azaltma yönüne de girmesi, döviz kurunun önümüzdeki dönemde başını yukarıya dönmesine yol açacak gelişmedir. 2014 enflasyonun da tahminlerin yaklaşık  3 puan yukarısında gerçekleşmesine önayak olacaktır.
 
Moody's in sırada 10 ülkenin daha olduğunu söylemesi ve burada ülkemizi her ne kadar aynı gruba sokmasa da, bizim tedbirleri sıklaştımamız gerektiği açıktır.  Hemen kısa dönemli alınması gerekli  tedbirlerin başında, komşularımızla problem yaratmak değil, sıfır sorun iyi ilişkiler içinde olmamızı gerektirecek adımları atmamızı gerektirmektedir. Daha uzun dönemli tedbirlerin başında da yüzde 12.5 lere inen tasarruflarımız milli gelire oranını ilk önce yüzde 20 lere, sonra da yüzde 30 lara çıkarmak yönünde olmaktır. Bu da her şeyden önce eğitim seviyemizi hızla yükseltip, katma değeri yükseltecek ürünlere yönelmemizi gerektirmektedir. 2023 yılında 500 milyar dolar hedefini, bizi 40 sene evvel geriden takip eden ve  şimdiden bizim yaklaşık 4 katı olan   560 milyar dolarlık ihracatı gerçekleştiren Güney Kore örneğini incelememiz gerekmektedir.
 
 Aşağıda   Moody's in riskli olarak gösterdiği bazı ülkelerin ve Türkiye ninde  ekonomik göstergelerini sunarak, karşılaştırmaları okuyucularımızın bilgisine sunuyoruz.
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
                         Milli gelir artışı        Cari açığın              Bütçe açığının      Fiyat artışları   Faiz oranları
                                                         milli gelire oranı    milli gelire oranı     %                       10 yıllık %
                          2014 beklenti %        2014 beklenti %      2014 beklenti %                           
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Arjantin             -1.0                           -1.1                            -1.8                      6.2                     21.20
 
Yunanistan       0.25                          +0.6                            -5.5                      -1.0                    5.90
 
Ukrayna           -6.0                           -5.0                             -5.3                      12.50                 11.00
 
Mısır                1.8                            -2.5                             -11.9                      9.9                    10.00
 
Pakistan          3.6                            -2.1                             -6.8                        7.6                   13.20
 
Türkiye          4.0                            -5..8                              -2.6                        9.7                      9.5      
---------------------------------------------------------------------