- Kategori
- Türkiye Ekonomisi
Düşen enflasyon rakamları ve bu rakamlara sigaranın etkisi...

Kasım ayı enflasyon rakamları açıklandı ve ardından LPG’ye yüzde 35 zam yapıldığı açıklandı. Yapılan bu zammın önümüzdeki ayın enflasyon rakamlarına yansıyıp yansımayacağı belli değil!
Nasıl belli değil diyenlere, araya kaynayıp gidebilir diyelim… Gerisini anlayan anlar…
Bizi böyle bir düşünceye sevk eden uygulamaları sizinle paylaşalım ve siz ondan sonra ekonomide dönen oyunları anlayın, memur ve emeklilere sağ gösterip, nasıl sol vurulduğunu, enflasyon katakullisini görerek anlamak pekâlâ mümkün!
TÜİK’in enflasyon rakamlarına göre iki aydır sigarada büyük ucuzluk var! Fiyatlar bu ay yüzde 0,6; geçen ay yüzde 0,7 düşmüş. Bu arada, ‘iddialara göre’ enflasyon TÜFE’de yüzde 0,01 artış göstererek beklentinin altında kaldı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) kasım ayı enflasyon rakamlarını açıkladı. Tüketici fiyatlarındaki artış (TÜFE) aylık yüzde 0,01 ile beklentilerin çok altında kaldı. Nasıl kalmasın ki, şunun şurasında seçimlere 4 ay kaldı!
Piyasa beklentisi geçen yıl kasım ayında olduğu gibi TÜFE’nin yüzde 0,3-0,4 artacağı yönündeydi. Ama o geçen yıldı!
Kasım verisiyle birlikte 11 aylık enflasyon yüzde 6,9 oldu, elbette Ocak-Ekim aralığı ile aynı kaldı. Hükümetin yukarı çeke çeke ortaya koyduğu en son yılsonu enflasyon hedefi yüzde 6,8 düzeyinde.
Kasım başında çokça yazılmıştı, enflasyonda son tahminin tutturulabilmesi için kasım ve aralıkta sıfır, hatta sıfırdan düşük enflasyona ihtiyaç vardı. İlk ‘sıfır’ kasımda geldi. Artık sadece aralık ayı bekleniyor.
Kasım ayı fiyat anketinde düşük enflasyondan daha ilginç bir veriye, ürün fiyatlarında ulaşıldı. Fiyatı en çok düşen ürünler arasında ‘sigaralar’ yer aldı. Sigara fiyatı TÜİK’e göre yüzde 0,57 düştü. Oysa kasımda bildiğimiz hiçbir sigaranın perakende fiyatında düşüş yaşanmamıştı.
İş böyle olunca TÜİK’teki ‘sigara’ verilerine daha yakından bakmak şart:
Öncelikle TÜİK’in iddiasına göre, kasımda yüzde 0,57 düşen sigara, ekimde de yüzde 0,7 düştü. Ekimde de perakende fiyatlarda bir değişim yoktu.
Sigara TÜİK’in enflasyon sepetinde en fazla ağırlığa sahip ikinci ürün. İlki, 5,1 ağırlıkla kira. Sigaranın ağırlığı 4,7. Onu 4,4 ağırlıkla otomobil; 3,5 ağırlıkla doğalgaz izliyor.
Sepet ağırlığı ne demek? Enflasyonu 100 dilimli bir pasta gibi düşünün. Her bir ürün ağırlığı kadar dilimi oluşturuyor. Sigara, bütünün 4 dilimini artı bir dilimin 0,7’sini oluşturuyor. Sigaranın ucuzlaması ya da zamlanması, ‘pastanın’ fiyatını kendi dilimi kadar artırıyor. Bu, tek başına kasım ayında sigaranın enflasyonu 0,03 puan aşağı çekmesi anlamına geliyor.
TÜİK bu yıla kadar enflasyon içindeki ‘Alkollü içkiler ve tütün’ grubunu hesaplarken 8 ayrı sigara markasının fiyatını tek tek dikkate alırdı. Bunlar, tütün pazarının yüzde 90’ına hâkim olan markalar. Görülen o ki bu yıl hesaplama değişti. ‘Sigaralar’ diye bir ürün grubu açıldı ve bu grupta çeşitli marka sigara, tütün -belki puro- bir araya getirildi. Bunlar toplanıp bölünüp tek fiyat olarak enflasyona girmeye başladı.
Ocakta 7,4865 olan ortalama ‘sigaralar’ fiyatı, şubat-haziran dönemi 7,5381 oldu. Temmuz-eylül döneminde fiyat 7,5275’ti. Ekimde 7,4731’e; Kasım da 7,4303’e düşmüş.
Yılbaşından bu yana bildiğimiz hiçbir sigara ve tütün markasında fiyat indirimi olmadı. Tekel bayilerine sorarak öğrenmek pekâlâ mümkün! Acaba vergilerde bir azalma mı oldu? Veya daha ucuz sigara ürünleri mi sepete girdi?
TÜİK’in enflasyon verilerine dönersek, kasımda TÜFE yüzde 0,01 artış gösterirken, üretici fiyatları aylık yüzde 0,62 arttı. Bu arada, Ekim ayında TÜFE yüzde 1,80, ÜFE yüzde 0,69 oranında artmıştı. Yıllık enflasyon TÜFE’de yüzde 7,32; ÜFE’de yüzde 5,67 oldu.
Ana harcama grupları itibarıyla giyim ve ayakkabı grubu yüzde 3,27; sağlık yüzde 0,76; eğlence ve kültür yüzde 0,65; lokanta ve oteller yüzde 0,64; ev eşyası yüzde 0,52 fiyat artışı gördü. Gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 1,34, alkollü içecekler ve tütünde yüzde 0,64; haberleşmede yüzde 0,41; ulaştırmada yüzde 0,08 düşüş gerçekleşti. Ve enflasyon rakamımız iktidarın istediği gibi çıktı!