- Kategori
- Felsefe
Ebedi dönüş
“Varoluşumuzun ebedi kum saati surekli tersine çevriliyor. O tersine çevrilirken içindeki her zerre, hersey de biz de tersine çevriliyoruz. Hersey kendini tekrar ediyor.”
“Sonsuzluğu düşünün. Arkanıza bakın, geçmişin sonsuzluklarına baktığınızı hayal edin. Zaman ezeli; zaman sonsuza dek uzanıyorsa, olabilecek her şey, zaten daha önce olmuş şeyler değil midir?Burada yürüyen her neyse, bu yoldan daha önce geçmiş olmalı, değil mi? Ve eğer, bu zaman sonsuzluğunda herşey önceden geçmiş ise Josef, içinde bulunduğumuz şu an bu ağaç dalları arasında fısıldaşmamıza ne diyeceksiniz? Ve sonsuza dek uzanabilen zaman, sonsuza dek ileriye uzanmaz mı? Şu an da, her anda, herşeyi bir daha, bir daha yaşıyor olmuyor muyuz?”
“ Evet, ebedi dönüşün anlamı şudur: Bir eylemi yapmayı seçtiğinizde, o eylemi sonsuza dek tekrar tekrar yapmayı da kendi arzunuzla seçmiş oluyorsunuz. Bu, yapmadığınız bütün eylemler, ölü doğan düşünceler, kaçındığınız tercihler için de geçerli. Ve yaşanmamış o yaşam, sonsuza dek içinizde kabaracak ve sonsuza dek yaşanmamış kalacak. Vicdanınız dinlemediğiniz o sesi, sonsuza dek haykıracak”*
Yaşadiklerimiz sonsuz bir tekrardan ibaret. Zaman geçmişe doğru sonsuza dek uzanıyor. Öyleyse yaşadiklarimiz sonsuz bir tekrar. Zaman geleceğe de sonsuza dek uzanıyor. Madde dünyasının sonluluğu ve sınırlılığı yanında, zamanın sonsuzluğu aklın sınırlarını zorluyor. Şu an yaptığımız her ne ise geçmişte daha önce yaptığımız binlercesinden biri. Buna ebedi dönüş diyor Nietzsche.
Felsefe insanı özgürlestirebilir, insan psikolojisini değiştirebilir, bir ihtimal…İstemediğimiz tekrarlardan yorgun düştüysek, tercihlerimizi değiştirerek istediğimiz anların sonsuz tekrarını hayata geçirebiliriz. Zorunluluklar ve yükümlülükler de fazla yük getirmez belki böylece.
Çoğu kez, yeni seçimler konusunda cesaretimiz yetersiz, dahası gerçek isteklerimizin farkında bile değiliz?
Tercihlerimizle barışık olmak dileğiyle…
*Nietzsche Ağladığında /syf. 281/IRVIN D. YALOM