- Kategori
- Ekonomi - Finans
Ekonomik Bütünleşmeler ve Dünya

Ekonomik bütünleşme; birleşmeye giden ekonomilerde mal ve hizmet akımlarına serbestlik sağlayıp ticarete engel olan kısıtlamaları ortadan kaldırarak ortak bir pazar yaratmaktır.
Temelde iş bölümüne dayanan ekonomik bütünleşme malların, hizmetlerin ve üretim faktörlerinin serbestçe dolaşımını öngörmektedir.
Ekonomik bütünleşmeler ile siyasi bakımdan bağımsız olan ülkeler ekonomik bakımdan birbirlerine bağımlı hale gelirler. Ancak ekonomik bütünleşme içerisinde olan ülkeler dayanışma içerisinde olduklarından bütünleşme dışında kalan ülkelere ortak bir tavır uygulama konusunda başarılı olabilirler.
Bir ülke sınırları içinde farklı bölgelerin ekonomik bütünleşmesi, farklı ülkelerin bir bölge içinde ekonomi bütünleşmesi ya da farklı bölgesel grupların bir bölge içinde dünya bütünleşmesi halinde bütünleştiği ekonomik bütünleşmeler görülebilir.
Ekonomik bütünleşme sürecinin toplam 6 aşaması vardır. Bu sürece giren ekonomiler farklı koşullarda ve aşamalarda gelişme göstermişlerdir.
Ekonomik İşbirliği Anlaşması: En dar kapsamlı ekonomik bütünleşme şeklidir. Taraf ülkeler belirli mallar üzerindeki gümrük tarifelerini kaldırırlar. Asıl amaç taraflar arasındaki ticaret hacmini geliştirmektir.
Serbest Ticaret Bölgesi: Üyeler arasındaki ticareti kısıtlayan veya engelleyen tarife ve kotaların kaldırıldığı, üyelerin birlik dışında kalanlara karşı ise Ortak Gümrük Tarifesi uygulamak zorunda olmadığı ekonomik bütünleşme şeklidir.
Birlik dışında kalan üçüncü ülkelere her ülke farklı bir ekonomi politikası uygulayabilir.
Gümrük Birliği: Üyelerin karşılıklı ticaretleri üzerindeki gümrük tarifeleri, kotalar, ihraç ve ithal yasaları gibi her türlü engelleme ve kısıtlamanın kaldırılarak Ortak Gümrük Tarifesi’nin uygulandığı bütünleşme şeklidir.
Üçüncü ülkelere uygulanan gümrük tarifleri de ortak olarak uygulanır.
Gümrük Birliği uygulamasının en önemli örneği Avrupa Birliği’dir.
Ortak Pazar: Ekonomik bütünleşmenin 4. Aşamasıdır. Gümrük Birliği’nin biraz daha gelişmiş şeklidir. Gümrük Birliği’nin tüm unsurlarına ilave olarak emek, sermaye ve girişimci gibi üretim faktörlerinin serbest biçimde dolaşımda olduğu bütünleşmedir.
Ortak Pazar fiyatların eşitlenmesi ve kaynakların etkin kullanımını sağlar.
İktisadi Birlik: Üye ülke ekonomilerinin tam anlamıyla birleştiği bütünleşme türüdür. Tüm ekonomi kurumları birleşirken ortak dış ticaret politikaları benimsenir.
Ekonomik ve Parasal Birlik: Ulusal ekonomik bağımsızlığın yerini uluslarüstü bir otorite alır. Ülkeler arası döviz kurları birleşir, sermayenin dolaşımı serbest bırakılır, ortak bir merkez bankası kurulur, ortak bir para birimi kabul edilir.
Avrupa Birliği’nin günümüzde ulaşmaya çalıştığı nokta Ekonomik ve Parasal Birlik’tir.
Ahmet Buğra TOKMAKOĞLU