- Kategori
- Ekonomi - Finans
Hapis, Çek, Çözümler
Çek yazımı kolay
Binlerce insanı ilgilendiren, karşılıksız çekte hapis cezasını kaldıran “Çek Yasası” TBMM'den geçmişti, ilgili yasa şu düzenlemeleri içeriyor:
1- Çekte, adli para cezası ödenmediği için uygulanan hapis cezası idari nitelikte yaptırıma dönüştürülecek.
2- Karşılıksız çek kesen kişilere 10 yıl süreyle çek verilmeyecek.
3- Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına ilişkin kayıt, üzerinden 10 yıl geçmesi halinde Merkez Bankası tarafından resmen silinecek.
4- Hamiline çek yaprağını kullanmadan hamiline çek düzenleyen kişiye, her bir çekle ilgili olarak uygulanan 1 yıla kadar hapis cezası, 300 TL'den 3 bin TL'ye kadar para cezasına dönüştürülecek.
5- Karşılıksız kalan çek bedeli, faizi ile birlikte ödenmesi durumunda çek hesabı açma yasağı kaldırılacak.
6- Bankalar, 31 Aralık 2012 yılına kadar müşterilerine yeni çek defterlerini verecek.
7- Karşılıksız çekle birlikte aynı zamanda dolandırıcılık, belgede sahtecilik suçunun işlenmesi halinde, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilmesinin yanı sıra, kişi, TCK'nın ilgili hükümlerine göre de cezalandırılacak.
Karşılığı olmayan veya kısmen bulunan çeklerde, bankaların ödeme yükümlülüğüne ilişkin tutar 725 liraya yükseltildi.
1 Şubat'tan bu yana karşılıksız çekte hapis cezası yoktu. İş dünyası haklı çıktı ve karşılıksız çek patladı. Merkez Bankası tarafından bankalara duyurulan karşılıksız çek sayısı 2012 Ağustos ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 56.1 oranında artışla 81 bin 857 adete yükselmiş, 2012 yılı Ocak-Ağustos döneminde birikimli karşılıksız çek sayısı ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 56.4 oranında artarak 561 bin 702 adete ulaşmıştı. Bu artış eskiden insanların hapis cezasından çekindiğini ortaya çıkardı.
Geçen yıl Mayıs ayında karşılıksız çek sayısı 38 bin 117 adet olmuştu. Mayıs ayında mahkemeler tarafından yasaklama kararı alınan çek sayısı da bir önceki aya göre yüzde 117 oranında artarak 91 bin 722 adede yükseldi.
Yasa Meclis'te kabul edildikten sonra iş dünyasında gelen “Karşılıksız çek sayısı patlayacak” tepkisi de Merkez Bankası'nın son rakamlarıyla doğrulanmış oldu.
Yetkililer, karşılıksız çek sayısındaki artışın ikinci nedenin de yılın ilk yarısına ilişkin büyüme rakamlarında da görüldüğü gibi iç piyasada yaşanan durgunluk olduğunu:“Yurt içi tüketim yılın ilk yarısında geçen senenin aynı dönemine göre reel olarak binde 2 azaldığını, Benzer şekilde özel sektörün makine ve teçhizat yatırımı harcamaları da reel olarak yüzde 5.9 gerilediğini, Sonuç olarak çekte yeni bir kontrol mekanizmasının devreye alınmasına ihtiyaç olduğunu, Piyasada çarkın işlemesi için çekin çok önemli bir işlev gördüğünü.” söylüyorlar.
TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, “Çek sistemine güven gelmezse çek kullanımındaki sıkıntı artacak ve bu durum ticareti ve ekonominin büyüme temposunu beklenenden daha fazla yavaşlatacak” dedi.
Hisarcıklıoğlu, karşılıksız çıkan çek oranının son üç yılın en yüksek seviyesinde olduğunu, çeke güven gelmezse ticaretin çarklarının daha da zorlanacağını belirterek, “Çek sicili kontrol sistemi reel sektöre SMS yoluyla açılsın. Dürüst müteşebbis mağdur olmasın” dedi.
Bu yıl 9 aylık dönemde karşılıksız çek sayısının geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 49 arttığını söyleyen Hisarcıklıoğlu, bu dönemde piyasadaki çeklerin karşılıksız çıkma oranının geçen yıl yüzde 2.6 iken, bu yıl yüzde 4.3’e yükseldiğini kaydetti. Mahkemeler tarafından yasaklama kararı alınan çek adetlerinde de ciddi artış olduğuna işaret ederek, geçen yılın tamamında bu rakamın 48 bin adetken, bu yılın 9 ayında 338 bine ulaştığını bildirdi.
Bu artışta yeni düzenleme sonrası karşılıksız çek keşidecilerine verilen yasaklama kararlarına ilişkin sürecin hızlanmış olmasının da etkisi olduğunu dile getiren Hisarcıklıoğlu, şunları söyledi: “2012’de karşılıksız çek miktarındaki hızlı artışın iki nedeni var; ilk olarak karşılıksız çekte hapis cezasının kaldırılmasının ardından yeni bir kontrol mekanizması kurulamaması”
Nisan ayında faaliyete geçen bu sistemle müşterinin kredi hesaplarıyla ilgili pozitif ya da negatif ödeme performansı bilgilerinin bankalar arasında paylaşılmaya başlandığını vurgulayan Hisarcıklıoğlu, “Bu güzel bir gelişme olmakla birlikte bu sistem reel sektöre tamamen kapalı” , “Herkes diğerine şüpheyle bakıyor. Çekin itibarı kalmadı. Piyasada vadeli çekin yerine bankaların ticari kredi kartı artıyor. Ancak birbirinin yerine ikame edilecek şeyler değil. Kaldı ki, çekten beklenen hareketi oraya yükleyemezsiniz. Çekte yaşanan sıkıntılar konusunda Anadolu’dan her gün e-postalar ve telefonlar geliyor” dedi.
Bürokrasi yanlış biliyor, çeke ilişkin rakamların henüz çok kötü noktalara ulaşmadığını, çekini ödemeyenlerin hep aynı şirketler olduğunu vurguladıklarını belirterek, “Bir şeyi unutuyorlar. Ekonomide beklentiler ve algılar çok önemli. Karşılıksız çek oranı son 3 yılın en yüksek seviyesinde” dedi.
Sosyal bir sorun olan çekte hapisliğin kalkması, belki de hapishanelerin doluluk oranının yüksekliğine de bir nebze çözüm olmuş olabilir. Ama bu çözüm yeni sorunları da beraberinde getirdi.
Çek kullanımına yönelik Çözümler;
1-Bankalar tarafından verilen çeklerin limitli olması,
2-Çeklerin Banka garantili olması,
3-Bankalar Birliği tarafından, tacirlerin birbirinin kredi/çek geçmişini görebilecekleri bir sistem kurulması.
Bol kazançlı alışverişler (Ticaret) dilerim.
Hoşça kalın.
Nizamettin BİBER
Uzman İnşaat Mühendisi
- Toplam blog
- : 887
- : 2743
- Kayıt tarihi
- : 06.06.12
Yeni dünya düzensizliğinde insan olmaya çalışan ve okuyarak ne kadar cahil olduğunu gören, olayla..