- Kategori
- Hukuk
İleri tarihli çek, ödeme aracı olabilir mi?
Görsel alıntıdır.
"İlk bakışta çekin kıymetli evrak olduğu, sebepten bağımsız olduğu, çekin verilmesinin sebebinin mal ya da hizmet alışverişi olduğu ve ancak mal ve hizmetlerin sözleşme tarıhinde henüz teslim alınmamış olması"; huzurdaki davada "ödemenin ne şekilde kabul edilebileceği" sorunsalını, ihtilafın asıl unsurlarından biri olarak ortaya koymaktadır.
Buna ilişkin yine tesadüfi bir örneklemeyle bilirkişi raporu hazırlamaya çalıştım.
Olayın özelliği, taraflar arasında bir sözleşmenin akdedilmiş olması ve sözleşmede ödemelerin bir kısmı TL cinsinden, bir kısmı da döviz cinsinden yapılacak olmasıdır.
Ancak, sözleşme tarihinde; TL üzerinden yaklaşık bir meblağ belirlenerek, davalı tarafından ileri tarihli yedi adet çekin, davacıya verilmiş olması, uyuşmazlığın esasını oluşturmaktadır.
Davacı yan, ödeme tarihlerindeki döviz kuru üzerinden, ödeme tutarlarını USD (Dolar) cinsinden hesaplayarak, yine USD cinsinden eksik ödemeleri cari hesapta takip etmiş, iş bitiminde fatura düzenleyerek bakiye alacak için icra takibi başlatmıştır.
Davalı yan ise takibe itiraz etmiş, icra müdürlüğünün kararıyla icra takibi durdurulmuştur.
Davacı yan, itirazın iptali davası açarak konuyu yargıya taşımıştır.
Uyuşmazlık hakkında bir bilirkişi raporu alınmış ancak davacı yan, bilirkişi raporuna itiraz ettiğinden, mahkemece ikinci bir bilirkişi raporu alınmak üzere dava dosyasını ekleriyle birlikte İstanbul'daki Asliye Ticaret Mahkemesine (Talimat yazısıyla) göndermiştir.
* * *
Dava Konusu : İtirazın iptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İncelemeye Verilenler : 1 Adet 2013/23 Talimat dava dosyası ile birlikte davalı şirket ... .... SAN VE TİC. LTD. ŞTİ.'NE ait 2011 yılına ilişkin Yevmiye Defteri (2 Klasör), Envanter Defteri (1 Klasör) ile Defter-i Kebir (1 Klasör) olmak üzere dava konusu olayla ilgili dosyada mevcut C... Hesap Bilgileri örnekleri, sözleşme örneği, tahsilat makbuzu örnekleri, dekont ve çek örnekleri, fatura fotokopileri ile yine dava dosyasında mevcut 24.07.2013 t...hli ve ..... Yazı İşleri Müdürü havaleli bilirkişi raporu.
1- DAVANIN KONUSU VE AÇIKLAMALAR
Davacı - alacaklı ....... ........ VE YAPI ELEMANL... TİC.LTD.ŞTİ. , Davalı - borçlu ... .... DAĞITIM VE PAZARLAMA HİZMETLERİ SAN. TİC. LTD. ŞTİ. aleyhine 19.03.2012 t...hinde Küçükşehir 2. İcra Müdürlüğünün 2012/2921 E. numaralı dosyasında icra takibi başlatmıştır.
Takip talebinde alacağın sebebi olarak; 22.09.2011 tarihli 677699 nolu ve 677693 nolu Faturalardan kaynaklanan 18.839,55 TL tut.arında kalan bakiye alacağı gösterilmiştir.
Davacı-alacaklı icra talebinde 18.839,55 TL asıl alacak, 1.385,87 TL işlemiş faiz (Ticari) olmak üzere toplam 20.225,42 TL alacağın, icra giderleri, vekalet ücreti ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık % 15 oranından az olmamak üzere artan oranlarda TİCARİ faizi ile tahsili talebinde bulunmuştur.
Ödeme emri davalı-borçlu tarafa 29.03.2012 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Davalı-borçlu vekili Av. ... ...... ..... tarafından 02.04.2012 t...hinde takibe itiraz edilmiş ve İcra Müdürlüğü tarafından takibin durdurulmasına karar verilmiştir.
İtiraz nedeniyle takibin durdurulmasını müteakip davacı-alacaklı ....... ........ VE YAPI ELEMANL... TİC.LTD.ŞTİ tarafından huzurdaki itirazın iptali davası açılmıştır.
Davacı-alacaklı dava dilekçesinde "İtirazın iptali ile takibin devamına, davalı-borçlu aleyhine %40'tan az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine" karar verilmesi talebinde bulunmuştur.
2- DAVA DİLEKÇESİ
Davacı vekili Av. ... ....tarafından Sayın Mahkemeye sunulan dava dilekçesinde özetle;
Davalı - borçlu ... .... DAĞITIM VE PAZARLAMA HİZMETLERİ SAN. TİC. LTD. ŞTİ. aleyhine davacı - alacaklı ....... ........ VE YAPI ELEMANL... TİC.LTD.ŞTİ. tarafından 22.09.2011 t...hli 677699 nolu ve 677693 nolu Faturalardan kaynaklanan 18.839,55 TL tut...nda kalan bakiye alacağı için 19.03.2012 tarihinde Küçükşehir 2. İcra Müdürlüğünün 2012/2921 E. numaralı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalı-borçlunun ise borcu olmadığını ileri sürerek takibe itiraz ettiğini, oysa irsaliyeli faturanın içeriğine 8 gün içinde itiraz edilmediğinden dolayı borcun kesinleştiğini, müvekkil şirket, davalı tarafın Büyükköy San. Bölgesindeki çatı cephe panel işi ve çatı kaplama işlerini 27.04.2011 tarihli sözleşme ile üstlendiğini, sözleşmeden kaynaklanan sorumluluklar müvekkil şirket tarafından eksiksiz ve tam olarak yerine getirilmiş olduğunu ve bu konuya ilişkin davalı - borçlu tarafın herhangi bir itiraz veya ihtarda bulunmadığını, müvekkil şirket tarafından taahhüt edilen iş eksiksiz ve tam olarak bitirilmesine ve davalı tarafından teslim alınmasına ve cari hesabın bakiyesine ilişkin ödemenin yapılması konusunda müvekkil uzun süre beklemesine rağmen borç ödenmediğini, davalı-borçlunun itirazının alacağı geciktirmeye yönelik, haksız ve kötü niyetli olduğundan, itirazın iptalini talep etme zorunluluğu doğduğunu belirterek;
Davalı-borçlu şirketin yaptığı itirazın iptaline, davalı yanın % 40'tan az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
3- DAVA DİLEKÇESİNE CEVAP
Davalı-borçlu tarafa dava dilekçesinin 23.11.2012 t...hinde tebliğ edildiği dosyadaki tebligat parçasından anlaşılmaktadır.
Davalı şirket vekili Av. ... ...... ..... tarafından mahkemeye sunulan 04.12.2012 t...hli dilekçe ile dava dilekçesine cevap verilmiş olup, özetle;
Müvekkil ile davacı taraf arasında, müvekkilin Büyükköy Sanayi Bölgesinde bulunan tesisine ek olarak yapılacak inşaatın çatı ve cephesinin panelle kaplanması işi hususunda 27.04.2011 t...hinde yazılı bir sözleşme imzalandığı, sözleşme gereği taraflar, davacının yapacağı iş karşılığında toplam 57.317,00 USD ve 50.315,00 TL olduğu, müvekkil tarafından davacıya 17.180.00 TL nakit kalan kısmı da her biri 17.180.00 TL 7 adet çek ile ödenmesi hususunda anlaşmış olunduğunu, 27.04.2011 t...hli sözleşmenin 6. Maddesinde ödeme vadeleri, tutarl... ve ne şekilde ödeme yapılacağı hususu yine taraflarca imza altına alındığı, ilgili madde içeriği tüm ödemeler müvekkil tarafından nakten ve çek karşılıkl... ile eksiksiz olarak davacıya yapıldığı, davacının üstlendiği işi eksik olarak yerine getirdiği, ödeme belgelerinin toplam karşılığı sözleşmede yer aldığı gibi 137.400,00 TL olduğu, müvekkilin davacı tarafa borcunun kalmadığı,
Anılan sözleşmenin 7'inci maddesinde "30 gün içinde montaj tamamlanacaktır" ibaresi yer aldığı, hayatın olağan akışı ve tic... teamüller gereği davacının, yüklendiği işin bitmesini müteakip fatura kesmesi gerektiği ancak, sözleşme gereği 30 gün sonrasına yani 27.05.2011 t...hine fatura kesmesi gerekirken davacı yine kötü niyetli olarak 22.09.2011 t...hinde biri 105.924,35 TL diğeri 50.315,00 TL toplam değeri 156.239,35 TL 2 adet fatura kestiği, böylece davacı, sözleşmede kararlaştırılıp tamamı müvekkil tarafından ödenmiş 137.400,00 TL kısıma ilaveten haksızca 18.839,55 TL bir talepte bulunduğu ancak, ne Küçükşehir 2. İcra Müdürlüğünün 2012 / 2921 E sayılı dosyasının takip talebinde ne de dava dilekçesi içeriğinde fazladan ve sözleşmeye aykırı olarak talep edilen bu meblağın kaynağına değinilmediği ve bu yönde bir açıklama yapılmadığı, davacı tarafından haksız olarak talep edilen bu tut...n sadece c... hesap bakiyesi olarak tanımlandığı,
Tic... teamüller gereği, yüklenicinin yüklendiği işi bitirmesinin akabinde işveren firmaya iş teslim tutanağı vermesi gerekirken, davacı yüklendiği işi eksik bırakmış olması sebebiyle müvekkile iş teslim tutanağı vermediği beyan edilerek;
Davacı şirket aleyhine; açılan davanın reddi ile davacı aleyhine ve müvekkil lehine takip konusu 18.839,55 TL tut...n % 20'sinden az olmamak kaydıyla tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine, fazlaya ilişkin hakl... saklı kalmak kaydıyla karar verilmesi talep edilmiştir.
4- BİLİRKİŞİYE TEVDİ EDİLEN GÖREV
Sayın mahkemenin 09.04.2013 t...hli duruşmasında; "Taraflar arasında sözleşme bulunduğu konusunda ihtilaf olmadığı, tic... defterler hazır edildikten sonra dosya kapsamı ile birlikte dosyadaki iddia ve savunmalarla birlikte bilirkişi incelemesi yapılmasına, faturalar, yapılan ödemeler, değerlendirilmek suretiyle tic... defterlerdeki kayıtlarla birlikte karşılaştırılarak davacı alacağı olup olmadığı konusunda rapor alınmasına..." karar verilmiştir.
04.06.2013 t...hli duruşmada ise davacı tarafın tic... defterlerini sunmadığı bu nedenle bilirkişi incelemesi yaptırılmadığı, davalı tarafça defterlerin sunulduğu,
Davacı vekilinin; müvekkilin defterleri mali müşavirde olduğu, aradaki problem nedeniyle temin edilemediği ancak, davalı tarafın tic... defterlerine delil olarak dayandıkl...nı, davalı defteri üzerinde inceleme yaptırılmasını talep ettiği,
Davalı vekilinin; "eksikliklerin giderilmesini" istediği.
4.1. Dava dosyasında bulunan 23.07.2013 t...hli bilirkişi raporunda; davalı tarafın 2011 yılına ait tic... defterleri, c... hesap bilgileri ile belgelerinin hazır edilmiş olduğu,
Yapılan bilirkişi incelemesinde özet olarak;
Davacı tarafından kesilen 22.09.2011 t...hli iki adet fatura toplamı 156.239,55 TL davalının tic... defter kayıtl...na da işlenmiş olması ve yapılan ödemelerin toplamının 137.400,00 TL olması karşısında davacı lehine 156.239,55 TL'dan 137.400,00 TL düşüldükten sonra 18.839,55 TL alacak görüldüğü,
Ancak fatural...n ve alacağın asıl kaynağının taraflar arasındaki 27.04.2011 t...hli sözleşme olduğu hususunda da taraflar arasında herhangi bir ihtilaf olmadığı, bu nedenle sözleşme kapsamının da faturalar ile uyumlu olup olmadığının değerlendirilmesi neticesinde teknik içeriğin yer aldığı sözleşmenin yüklenici ....... ........ tarafından hazırlandığı ve davalı işveren ... ....'nın onayına sunulduğu, sözleşmenin 6'ncı maddesinde yapılacak iş karşılığı 57.317,00 USD ve 50.315,00 TL (KDV dahil) bedel çık...ldığı, toplam bedel (KDV dahil) 137.440,00 TL kabul edilerek birincisi 17.180.00 TL nakit, diğerleri birer aylık vadeler halinde her biri 17.180.00 TL tutarlı çekler karşılığı ödenmesinin kararlaştırıldığı, akabinde 03.05.2011 t...hinde, davalı tarafça 17.000,00 TL nakit ödeme yapıldığı ve 7 adet, her biri, 17.200,00 TL tut...nda sözleşmede yer alan t...hlerden biraz farklı t...hler içeren çeklerin tanzim edilerek davacıya verildiği, sözleşmede ödenmesi öngörülen tutar 17.440,00 TL olduğu halde (137.440,00 TL olmalıdır) davalı tarafça ödenen tut...n toplamı 17.400,00 TL (137.400,00 TL olarak düzeltildi) dolayısıyla sözleşmede kararlaştırılan ödeme tut...na göre davacının 40,00 TL alacağı kaldığı,
Davacının cari hesabında gösterilen USD alacağı 59.198,77 USD; sözleşmede yer alan 57.317,14 USD alacağı karşısında çelişkili olduğu, bu çelişkinin TL cinsinden hazırlanan 22.09.2011 t...h ve 677698 sayılı faturaya da yansıtılarak borçlu aleyhine yeni bir durum yarattığı, delillerin nihai takdir ve değerlendirmesi sayın mahkemeye ait olmak üzere sözleşmede yer alan ödeme t...hlerindeki kura göre USD'ye çevirme hususu kabul görmesi halinde bakiye borç hesabının BAKİYE : 10.555,91 TL olduğu,
Cari hesap ilişkisi içerisinde davalı temerrüde düşürülmediğinden takip t...hine kadar işlemiş faiz talep edilemeyeceği kanaatine v...ldığından ayrıca faiz hesabı yapılmadığı, sonucuna v...ldığı görülmüştür.
4.2. Bilirkişi raporunun davalı borçlu tarafa 30.07.2013 t...hinde, davalı alacaklı tarafa 12.08.2013 t...hinde tebliğ edildiği dosyadaki tebligat parçasından anlaşılmaktadır.
Davalı şirket vekili Av. ..... ........ tarafından mahkemeye sunulan 13.08.2013 t...hli dilekçe ile BİLİRKİŞİ RAPORUNA karşı beyan verilmiş olup, özetle;
Sözleşmenin davacı şirket tarafından hazırlanarak müvekkil şirketin onayına sunulduğu ve sözleşmenin 6'ncı maddesinde yapılacak iş karşılığında 57.317,00 USD ve 50.315,00 TL
(KDV dahil) bedel çıkartıldığı ve bu mikt...n toplam olarak 137.440,00 TL olduğu kabul edilerek buna uygun bir ödeme planı çıkartıldığı belirtilmiş, müvekkil tarafından yapılan 137.400,00 TL ödeme düşüldükten sonra da müvekkil şirketin davacıya 40,00 TL daha ödeme yapması gerektiği, bu meblağın gerçek duruma uygun olarak hesaplandığı, zira taraflar arasında akdedilen sözleşmenin lafzı ve içeriği de bu duruma uygun düştüğü, şayet davacı firma kararlaştırılan bedeli USD olarak tahsil etmek istese idi ödeme planını da USD üzerinden hazırlamış olacağını. Ayrıca bilirkişi raporunda müvekkil şirketin temerrüde düşürülmemiş olması nedeniyle faiz talep edilemeyeceği yönündeki görüşün de isabetli olduğu, bu nedenlerle bilirkişi raporunda belirtilen müvekkil şirketin 40,00 TL borçlu olduğu yönündeki değerlendirmenin sayın mahkemece kabulü, davacı tarafın diğer taleplerinin ise reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
17.09.2013 t...hli duruşmada davalı vekili Av. ..... ........; müvekkilin diğer vekilin istifasından haberdar olduğunu, davalı müvekkili "ben temsil edeceğim" dediği, bilirkişi raporuna karşı sunduğu beyanl... aynen tekrar ettiği.
4.3.Davacı vekili ise; bilirkişi raporundaki müvekkil şirket tarafından kesilen 22.09.2011 t...hli iki adet fatura toplamı 156.239,55 TL davalının tic... defter kayıtl...na da işlenmiş olması ve yapılan ödemelerin toplamının 137.400,00 TL olması karşısında davacı lehine 156.239,55 TL 'dan 137.400,00 TL düşüldükten sonra 18.839,55 TL alacak görüldüğü yönündeki değerlendirmeyi kabul ettiğini, ancak diğer kısıml... ve aleyhe olan açıklamal... kabul etmediğini, bu nedenle yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılmasını talep ettiğini.
Bunun üzerine davalı vekili de; bilirkişi raporunun müvekkil lehine olan ikinci kısmını kabul ettiğini, diğer kısıml... ve aleyhe olan açıklamal... kabul etmediğini, sözleşmede ücret her ne kadar dolar olarak kararlaştırılmış ise de o günkü kur üzerinden taksitlendirme yapılmış, müvekkil şirketin de bu şekilde ödeme yaptığını söylemiştir.
4.4.Sayın Mahkemece "Dosyanın, itirazl...n değerlendirilmesi bakımından sözleşme hukukunda uzman bir hesap bilirkişisine gönderilerek davacının dayandığı deliller, tic... defterlerde yer alan hususlar, tarafl...n kabulünde olan hususlar değerlendirilmek suretiyle hesaplama yapılmasının istenilmesine, bu hususta İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmasına karar verilmiştir.
5- YAPILAN İNCELEMELER ve KANAAT:
Küçükşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012 / 526 Esas sayılı dosyası, İstanbul ... Asly Ticaret Mahkemesi'ne intikal etmiştir:
Sayın Mahkemenin kar... doğrultusunda İstanbul Hukuk Mahkemeleri bilirkişi listesi 2013 / 4526 sıra no'da kayıtlı hesap bilirkişisi, sözleşme hukukunda uzman, mali müşavir ve müdür Ahmet AK, bilirkişi olarak tayinine İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinin 213 / 23 Talimat dosyasında tensiben karar verilmiştir.
Anılan dava dosyası ile birlikte davalı şirket ... .... SAN VE TİC. LTD. ŞTİ.'NE ait 2011 yılına ilişkin Yevmiye Defteri (2 Klasör), Envanter Defteri (1 Klasör) ile Defter-i Kebir (1 Klasör) olmak üzere dava konusu olayla ilgili dosyada mevcut C... Hesap Bilgileri örnekleri, sözleşme örneği, tahsilat makbuzu örnekleri, dekont ve çek örnekleri ve diğer belgeler. Davacı şirket tarafından ise sözleşme örneği, fatura fotokopileri ile yine dava dosyasında mevcut 24.07.2013 t...hli ve ..... Yazı İşleri Müdürü havaleli bilirkişi raporu; 05.11.2013 t...hinde ZK ...... tarafından bilirkişi incelemesine teslim edilmiştir.
Davacı tarafın defterleri ibraz edilmediğinden dolayı, mahkemeye sunulmuş olan belgeler üzerinde gerekli incelemeler yapılarak, aynı zamanda davalı şirket tarafından mahkemeye sunulmuş olan defter ve belgeleri üzerinde gerekli incelemeler yapılarak, v...lan sonuçlar aşağıdaki şekilde rapora bağlanmıştır.
5.1 Davacı-alacaklı ....... ........ VE YAPI ELEMANL... TİC.LTD.ŞTİ., her türlü hırdavat (nalburiye) malzemesi ve el aletleri perakende ticareti ile ........ ve yapı elemanl... işleri yapılması amacıyla kurulmuş ve ana sözleşmede yazılı olan işler ile iştigal etmektedir.
5.2 Davacı şirket ile davalı şirket arasındaki tic... işlemlere ilişkin 27.04.2011 t...hli bir sözleşmenin mevcut olduğu görülmüştür.
5.3 Davalı ... .... LTD. ŞTİ'nin, dava konusu işlemlerin olduğu 2011 yılına ait yasal defterlerinin AÇILIŞ tasdiklerine ait bilgileri aşağıdaki şekilde olduğu tespit edilmiştir.
(Burada oluşturulan tabloda, DEFTERİN AÇILIŞ TASDİKİ Nevii Dönemi Tasdik Makamı Tasdik Tarihi Yevmiye No, Yevmiye, Kebir, Envanter defter tasdik bilgileri verilmiştir.)
Bu durumda yevmiye, kebir ve envanter defterlerinin açılış tasdiklerinin Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak yasal süresi içinde yapılmış olduğu,
Şirketin 2011 yılına ait yevmiye defterinin Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili hükmü gereğince yeni senenin içindeki sürenin sonuna kadar notere yaptırılması gereken kapanış (Görülmüştür Şerhi) tasdiki ile, ilgili yıla ait envanter defterlerinin yeni senenin içindeki sürenin sonuna kadar notere yaptırılması gereken kapanış tasdikinin yapılmamış olduğu tespit edilmiştir. Bu sebeple davalı şirketin 2011 yılına ait tic... defterlerinin T.T.K. hükümlerine göre sahibi lehine "kesin delil" olma vasfını haiz olmadığı anlaşılmaktadır. Ancak bütün delillerin nihai takdir ve değerlendirmesi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere AŞAĞIDA YAZILI SEBEPLERLE anılan defter ve kayıtların "delil" sayılabileceği kanaati oluşmuştur.
Davacı ....... ........ VE YAPI ELEMANL... TİC. LTD. ŞTİ. ile olan borç/alacak ilişkisinin tespiti amacıyla, davalı ... .... LTD. Şirketinin 2011 yılına ait tic... defterleri tarafımdan incelenmiş olup; aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
5.3.1 Davalı şirketin 01.01.2011 t...hi ile 31.12.2011 dönemine ait yevmiye, kebir ve envanter defterlerinin usulüne uygun olarak bilgisayar ortamında işlenmiş olduğu, defterler üzerinde herhangi bir silinti, kazıntı ve karalamanın bulunmadığı görülmüştür.
5.3.2 2011 yılına ait yevmiye, kebir ve envanter defterlerinin açılış tasdiklerinin yasal sürede yapılmış olduğu, fatura ve belgelerin usulüne uygun olarak kaydedilmiş olduğu tespit edilmiştir.
5.3.3 Yukarıdaki özellikleri ile davalı şirketin ilgili yıla ait ticari defterleri TTK. 82 ve 85. Maddesine göre sahibi lehine "delil" olma vasfına ilişkin karine teşkil etmektedir.
5.4 Davalı şirket vekili tarafından mahkemeye sunulan cevap dilekçesinde ve bilirkişi raporuna karşı beyanda ileri sürüldüğü üzere; davacı şirketin takibe konu olan c... hesap bakiyesi için temerrüde düşürülmemiş olduğu, davacı taraf ile davalı şirket ... ....'ya ait Büyükköy Sanayi Bölgesinde bulunan tesisine ek olarak yapılacak inşaatın çatı ve cephesinin panelle kaplanması işi hususunda 27.04.2011 t...hinde yazılı bir sözleşme imzalandığı, işbu sözleşme gereği taraflar arasında davacının yapacağı iş karşılığında ödemelerin toplam 57.317,14 USD ve 50.315,20 TL olarak tespit edildiği, davalı tarafından davacıya 17.180.00 TL nakit, kalan kısmı da her biri 17.180.00 TL 7 adet çek ile ödenmesi hususunda anlaşmış olunduğu,
Bu sebeple davacı tarafın davalı şirkete gerçekte bir mal veya hizmet satışı olduğu ancak davacının, davalı şirketten alacaklı olma gibi bir ihtimali olmadığı yönünde cevap verilmiş olup, tarafımdan yapılan inceleme öncelikle bu hususa yönelik olarak ele alınmıştır.
5.4.1 Taraflar arasında akdedilen sözleşme, davacı şirket belgeleri ile davalı şirket defterleri ve belgeleri üzerinde yapılan tetkikatta;
27.04.2011 t...hli sözleşmenin 6. Maddesinde ödeme vadeleri, tutarları ve ne şekilde ödeme yapılacağı hususu yine taraflarca imza altına alındığı, ilgili madde içeriği ödemeler davalı tarafından nakden ve çek karşılığı ile davacıya yapıldığı, ödeme belgelerinin toplam karşılığı sözleşmede yer aldığı gibi 137.400,00 TL olduğu,
Davalı tarafın, davacının üstlendiği işi "eksik olarak" yerine getirdiği iddiası karşısında; sözleşmeden kaynaklanan sorumlulukların davacı şirket tarafından "eksiksiz ve tam olarak" yerine getirilmiş olduğu ileri sürülmüş ve bu konuya ilişkin davalı tarafın herhangi bir itirazda veya ihbarda bulunmadığı belirtilmiştir.
Anılan sözleşmenin 7'inci maddesinde "30 gün içinde montaj tamamlanacaktır" ibaresi yer aldığı, hayatın olağan akışı, ticari teamüller ve mevzuat gereği davacının, yüklendiği işin bitmesini müteakip fatura kesmesi gerektiği ancak, sözleşme gereği 30 gün sonrasına yani 27.05.2011 t...hine fatura kesmesi gerekirken davacı 22.09.2011 t...hinde, biri 105.924,35 TL diğeri 50.315,00 TL toplam değeri 156.239,35 TL 2 adet fatura kestiği, böylece davacı, sözleşmede kararlaştırılıp tamamı müvekkil tarafından ödenmiş 137.400,00 TL kısma ilaveten 18.839,55 TL tutarında bir talepte bulunduğu, Küçükşehir 2. İcra Müdürlüğünün 2012 / 2921 E sayılı dosyasında mevcut takip talebi ile dava dilekçesi içeriğinde talep edilen bu meblağın kaynağı, cari hesap bakiyesi olarak tanımlandığı anlaşılmıştır.
Yüklenicinin, yüklendiği işi bitirmesinin akabinde işveren firmaya iş teslim tutanağı vermediği davalı tarafça beyan edilmiştir.
Davacı şirket tarafından; cari hesap ilişkisi içerisinde olunduğu anlaşılan davalı tarafın temerrüde düşürülmediği tespit edilmiştir.
5.4.2 Takibe konu olan, davacı ....... ........ ve Yapı Elemanl... Ltd. Şti. tarafından davalı şirket adına yürütüldüğü öne sürülen cari hesaba ilişkin, dava dosyasına sunulan iki adet faturadan bakiye alacağı şu şekilde görülmektedir:
22.09.2011 gün ve 677699 sıra nolu fatura ile "çelik işleri"ne ait 50.315,20 TL,
22.09.2011 gün ve 677698 sıra nolu fatura ile "USD" karşılığı işler için (1.7979 TL kur üzerinden x 58.916,00 $ =) 105.924,35 TL olmak üzere toplam 156.239,55 TL'dan kaynaklı 8.571,57 USD borç bakiyesi.
Küçükşehir 2. İcra Müdürlüğünün 2012 / 2921 E. sayılı dosyasına mübrez takip talebi ekinde ... .... - .... ...KBAŞ adına yürütüldüğü anlaşılan, anılan cari hesaba ilişkin tablo fotokopisinde (677699 nolu fatura ve 677693 nolu faturadan bakiye alacağı) 8.571,57 USD borç bakiyesi görülmekle birlikte (Davacı tarafın defterleri ibraz edilmediğinden dolayı KDV dahil meblağlı iki adet fatura, davacı şirketin tic... defter kayıtlarında, tarafımızdan incelenememiştir.)
5.4.3 Dava dosyasında mevcut 23.07.2013 t...hli bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere, yapılan ödemelerin 137.400,00 TL olması karşısında davacı lehine, ilamsız takipte 18.839,55 TL fatura alacağı ve 1.385,87 TL işlemiş tic... faiz için davalı şirkete ödeme emri 29.03.2012 t...hinde tebliğ edilmiştir ancak borçlu vekil tarafından anılan borca itiraz edildiği için dosya takibinin durdurulmasına karar verilmiştir.
5.4.4 Ödeme emri ve dava dilekçesi ekinde icra takibine dayanak yapılan, davacı-alacaklı tarafından davalı-borçluya cari hesap ekstresi gönderildiği yönünde herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanmamıştır.
5.4.5 Yukarıda açıklanan durum çerçevesinde anılan faturaların davalı şirketin defterlerindeki kayıtları aşağıdaki gibi olduğu tespit edilmiştir.
Kayıt T...hi ve Yevmiye No:
Fatura T...hi
Fatura No:
Tut... (KDV Dahil)
5.4.6 Davacı şirket tarafından davalı şirket adına keşide edilmiş takip konusu iki adet faturanın 22.09.2011 t...h ve 4498 yevmiye numarasıyla davalı tarafın yevmiye defterinde kayıtlı olduğu, iki adet fatura meblağı KDV hariç 132.406,40 TL,
770.00002035 hesap kod numarasıyla davalı şirket (GENEL YÖNETİM GİDERLERİ) hesabına BORÇ;
320.00002035 kod numarası ile (SATICILAR) hesabına ALACAK kaydedildiği tespit edilmiştir.
5.4.7 Davalı şirketin yevmiye defterinde 03.05.2011 t...h ve 1413 numaralı yevmiye maddesinde:
86.000,00 TL 320.00000660 hesap kod numarasıyla "SATICILAR" hesabına borç,
103.00000660 hesap kod numarasıyla "VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ" hesabına alacak,
03.05.2011 t...h ve 1414 numaralı yevmiye maddesinde:
34.400,00 TL 320.00000661 hesap kod numarasıyla "SATICILAR" hesabına borç,
103.00000661 hesap kod numarasıyla "VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ" hesabına alacak kaydedildiği,
17.05.2011 t...h ve 1665 numaralı yevmiye maddesinde de:
17.000.00 TL 320.00000636 hesap kod numarasıyla "SATICILAR" hesabına borç,
102.00000636 hesap kod numarasıyla "BANKALAR" hesabına alacak kaydedildiği görülmüştür.
5.5 Bu durumda, davalı şirketin tic... defter kayıtl...na göre; davacı şirket tarafından kesilen 22.09.2011 t...hli iki adet fatura meblağı 156.239,55 TL davalı şirketin tic... defter kayıtl...na da işlenmiş olması ve yapılan ödemelerin toplamı 137.400,00 TL olması karşısında davacı lehine 156.239,55 TL - 137.400,00 TL = 18.839,55 TL ödenmesi gereken meblağ olarak görülmekle beraber;
Olayımızda, sözleşmenin 6. maddesi "Ödemeler TL cinsinden yapılacak ise; ilgili ödemeler, ödeme t...hlerinde Merkez Bankası USD döviz satış kuru esasına göre hesaplanarak c... hesabınıza işlenecektir." hükmündedir.
Yine, "Yukarıda tutar ve vadeleri belirtilen çekler düzenlenerek, sözleşme t...hinde Yükleniciye ödeme olarak teslim edilecektir." hükmünü taşımaktadır.
5.5.1 Sözleşme t...hinde mevcut USD kuru (1 $ = 1.52 TL) yaklaşık değeri üzerinden uygulanarak döviz karşılığı işler için 57.317,14 USD = TL'ye çevrilmiş, bu tutara 50.315,20 TL "çelik işleri için" belirlenen meblağın da eklenmesiyle, sözleşmede öngörülen 137.440,00 TL ödenmesi öngörülen tutar böylece belirlendiği anlaşılmaktadır.
23.07.2013 t...hli bilirkişi raporunda "USD ve TL cinsinden olan alacakl...n birleştirilerek kaynaştırıldığı, çek karşılığı taksitlendirildiği, alacak ve borcun toplam ve TL cinsinden kabul gördüğü" ifade edilmiştir.
5.5.2 (Ayrıca, davacının; Küçükşehir 2. İcra Müdürlüğünün 2012 / 2921 E sayılı dosyasına mübrez takip talebi ekinde ... .... - .... ...KBAŞ adına yürütülen c... hesap cetveli fotokopisinden görüldüğü üzere, sözleşmede yer alan KDV dahil 57.317,14 USD alacağı karşısında 59.198,77 USD, c... hesap tablosunun "USD BORÇ" sütununda gösterilmiş olması ve buna göre icra takip işlemlerinin başlatılmış olması, taraflar arasındaki anılan sözleşme hükümleri açısından, bize göre de "çelişkili" ve izahtan varestedir.)
5.5.3 İleri tarihli çek, ödeme aracı niteliğinde değildir.
"İlk bakışta çekin kıymetli evrak olduğu, sebepten bağımsız olduğu, çekin verilmesinin sebebinin mal ya da hizmet alışverişi olduğu ve ancak mal ve hizmetlerin sözleşme tarıhinde henüz teslim alınmamış olması"; huzurdaki davada "ödemenin ne şekilde kabul edilebileceği" sorunsalını, ihtilafın asıl unsurlarından biri olarak ortaya koymaktadır.
Yargıtay 19. HUKUK DAİRESİ, E. 1999/5056, K. 1999/7541 sayılı 9.12.1999 tarihinde verdiği emsal karar, mevzuya açıklık getirmektedir:
Kararda "Takibe konu çeklerin ileri tarihli olarak verildiği anlaşıldığından bu çekler bir ödeme aracı niteliğinde değildir. Tarafların tic... defterlerinin ibrazı istenerek bayilik sözleşmesi uyarınca davacının davalıya borçlu olduğu miktar saptanarak 'hasıl alacak' sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken delillerin takdirinde hataya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir." denilmektedir.
Zira kararda geçen “Takibe konu çeklerin ileri tarihli olarak verildiği anlaşıldığından bu çekler bir ödeme aracı niteliğinde değildir." Tarafların tic... defterlerinin ibrazı istenerek sözleşme uyarınca davacının davalıya borçlu olduğu miktar saptanarak meblağı belirlenecek alacak / borç için "sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken delillerin takdirinde hataya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir" ifadesi huzurdaki davayı, davacı taraf lehine çevirir niteliktedir.
İleri tarihli çekin taraflar arasında "sözleşme tarihi itibariyle" bir ödeme aracı niteliğinde olmadığının ve her bir çekin ÖDEME TARİHİ itib...yle dikkate alınarak tic... defterlerin incelenmesi gerektiğine ilişkin bütün delillerin nihai takdir ve değerlendirilmesi Yüce Mahkemenize ait olmak üzere huzura arz edilmekle birlikte Sayın Mahkemenin takdiri ile davacı lehine delil sayılabileceği kanaati oluşmuştur.
5.6 Davacı şirket ile davalı şirket arasında 27.04.2011 t...hli sözleşmenin bulunması, davalı şirketin davacı şirkete bahsi geçen sözleşmeye istinaden 137.400,00 TL tutarında ödeme yapmış olması, davacı şirket tarafından davalı şirkete Büyükköy Sanayi Bölgesinde bulunan tesisine ek olan "yeni inşaatın çatısının ve cephesinin sandviç panelle kaplanması işi" yapılmış olması sebepleriyle taraflar arasında bir tic... ilişkinin mevcut olduğu anlaşılmaktadır.
5.7 Davacı şirketin 22.09.2011 t...hinde, biri 105.924,35 TL diğeri 50.315,00 TL toplam değeri 156.239,35 TL 2 adet fatura kestiği ancak taraflarca dava dosyasına sunulan belgelerden davacı şirket tarafından davalı şirkete anılan faturalar için "gönderi" yapılıp yapılmadığı, gönderinin davalı tarafa "hangi tarihte teslim edildiği" gibi hususlar anlaşılamamıştır. Faturalara ilişkin gönderinin usulüne uygun olarak yapılmış olduğu kabul edilse bile fatura, sözleşmenin ifa safhasıyla ilgili olduğu için 6762 sayılı TTK.nun 23/2. maddesine göre süresinde itiraz olunmamak suretiyle kabul edildiği varsayılan fatura içeriği; ancak sözleşmenin ifa safhasıyla ilgili olarak faturada yer alması olağan sayılan (VUK.230'a göre) satılan malın cinsi, veya yapılan işin adedi, türü bedeli gibi hususlara ilişkin olabilir. Faturadaki gecikme halinde vade farkı alınacağına ilişkin kayda itiraz edilmemesi, faturada yer almakla birlikte taraflar arasındaki sözleşmede düzenlenmemiş bir hususa ilişkin kaydın da faturada yazılmış olmakla kabul edildiği anlamına gelmez ve böyle durumlarda vade farkı talep edilemez. YARGITAY İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu 2001/1 E .2003/1 K İçtihadı da bu yöndedir.
Dava konusu olayda fatura münderecatına hangi sebeplerle itiraz edildiği belirtilmeden ortaya çıkan ihtilaf, faturaya itiraz hükmü taşımamaktadır.
5.8 Davalı şirketin kendisine teslim edilen Büyükköy Sanayi Bölgesinde bulunan tesisine ek olan yeni inşaatın çatısının ve cephesinin sandviç panelle kaplanması işinin eksik ve ayıplı olduğuna ilişkin iddiasının incelenmesinde;
Dava dosyasına mübrez belgeler içinde davalı şirket tarafından davacı tarafa TTK 25/3 ve BK 198. maddelerine uygun olarak yapılmış olan herhangi bir ayıplı mal ihb...nın bulunmaması, ayıplı ve sözleşmeye aykırı olduğu iddia edilen işlerle ilgili BK. 359. maddesine uygun bir tespitin de bulunmaması sebepleri ile davalı tarafın yapılan işlerin sözleşmeye aykırı olarak eksik ve ayıplı yapıldığı yönündeki iddial...nın "Sayın Mahkemenin takdirinde olarak" kabul edilemeyeceği kanaatine v...lmıştır.
5.9 Fatura Nizamı, Alacağın Tespiti, Temerrüt ve İşlemiş Faiz;
Taraflar arasında yapılan sözleşmenin GENEL TOPLAM ve ÖDEMELER başlıklı 6. Maddesinde bedelin yükleniciye ödeme olarak 17.180 TL nakit, 17.180 TL x 7 adet çek olmak üzere teslim edileceği, ödemeler TL cinsinden yapılacak ise ilgili ödemeler, ödeme t...hlerinde Merkez Bankası USD döviz satış kuru esasına göre hesaplanacağı belirtilmiştir.
Davacı taraf, davalı tarafın tesisine ek olan yeni inşaatının çatısının ve cephesinin panalle kaplanması ve çatı kaplama işlerini taahhüt edilen şekilde eksiksiz ve tam olarak bitirildiğini ve davalı tarafından teslim alındığını belirtmiştir.
Davalı taraf ise ödeme belgelerinin toplam karşılığı sözleşmede yer aldığı gibi 137.400,00 TL olduğu, davacı tarafa borcunun kalmadığını belirtmiştir.
Anılan sözleşmenin 7'inci maddesinde "30 gün içinde montaj tamamlanacaktır" ibaresi yer aldığı, davacının, yüklendiği işin bitmesini müteakip fatura kesmesi gerektiği, sözleşme gereği 30 gün sonrasına yani 27.05.2011 t...hine fatura kesmesi gerekirken davacı 22.09.2011 t...hinde, biri 105.924,35 TL, diğeri 50.315,00 TL, toplam değeri 156.239,35 TL iki adet fatura kestiği anlaşılmıştır.
TTK madde 23 "Tic... işletmesi icabı bir mal satmış veya imal etmiş veyahut bir iş görmüş yahut bir menfaat temin etmiş olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir." hükmündedir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu 231/5. maddesi (3239 sayılı Kanunun 20'nci maddesiyle değişen bent) Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı t...hten itibaren azamî (5035 Sayılı Kanunun 48/1-b maddesiyle değişen ibare. Geçerlilik: 01.01.2004; Yürürlük: 02.01.2004) yedi gün içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır, hükmündedir.
"İşletmeler açısından borcu doğuran belge faturadır. Fatura hem satan ya da hizmet veren hem de müşteri bakımından önem taşır. Malı veren ya da hizmeti sağlayan düzenlediği faturanın ikinci nüshasını elinde tutar ve bunu, yapılan işlemin kanıtı ve kayıtl...nın dayanağı olarak saklar. Faturayı alan ise kendi yönünden yaptığı mal veya hizmet alımının kanıtı ve buna ilişkin kayıtl...n desteği olarak bu belgeyi kullanır." Faturanın ne zaman düzenlenmesi gerektiği, huzurda görülen davada esas itib...yle uyuşmazlık konul...ndan birini oluşturduğu anlaşılmaktadır.
Fatura, "muhasebe kayıtl...na temel oluşturan ve hukuki bir kıymeti ifade eden belgedir" şeklinde de tanımlanabilmektedir. Kuşkusuz, "belgeler içinde en önemlisi olan fatura; tic... faaliyete konu olan mal veya hizmetin cinsini, mikt...nı, fiyatını, satış akdinin gerçekleştiği t...hi temsil eder. Öte yandan, mal satış hasılatının kanuni defterlere kaydedilmesinde esas olması ve alıcı tarafından bakılacak olursa, tacirin satın aldığı malın veya hizmetin maliyet bedeliyle kanuni defterlere intikaline esas oluşturmasıdır."
İhtilaf konusu olayda fatura ile ilgili bazı önemli noktalar şunlardır;
Dava konusu olayda davacı şirketin, davalı şirket adına ticari borçlanma için fatura düzenlemesi zorunludur.
Fatura, malı satan ya da hizmeti sunan tarafından düzenlenmiştir.
5035 Sayılı Kanunun 48/1-b maddesiyle değişen ibare gereğince, fatura malın teslimi ya da hizmetin yapıldığı t...hten itibaren yedi gün içerisinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır.
Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre faturaya itiraz süresi, faturayı aldığı t...hten itibaren sekiz gündür. Söz konusu süre içerisinde itiraz edilmemesi durumunda, fatura kabul edilmiş sayılır. (Mad.23)
"Bu durum, malın tamamının tesliminden sonra ya da hizmetin tam olarak ifasından sonra fatura düzenlenmesi gerektiği sonucuna götürmektedir."
"Faturanın şekil şartl...nın yerine getirilebilmesi için esasta malın tesliminin yapılmış olması zorunludur. Parçalı sevkin mal teslimi açısından mümkün olmasının yanında, hizmetin ifasında çoğu zaman mümkün değildir."
Yargıtay’ın görüşü yalnızca faturanın alacak hakkı doğurmadığı yönündedir. Faturayı düzenleyen tacir aradaki ilişkiyi ve malın teslimini de kanıtlamalıdır. (11. HD, 03.04.1978 t...h, E:1978/1788, K:1978/1687)
"Hukuki açıdan fatura kesilmiş olmasına rağmen, gerçekte hizmet tamamlanmamış ise faturanın delil olabilme niteliğinden yararlanabilmek mümkün olmadığı gibi, alıcının KDV h...ç, fatura bedeli kadar borçlandığını söylemek de mümkün değildir. Zira sadece faturanın tebliğ edilmesi ve tebliğden itibaren sekiz gün içinde itiraz edilmemesi, 'sözleşmesel' ilişkinin varlığının kanıtı olmadığı gibi, malın teslimi veya hizmetin görüldüğünün de kanıtı değildir. Bu nedenle sözleşmesel ilişkinin inkârı halinde faturayı düzenleyen kimsenin bu ilişkinin varlığını ve malın teslimi veya hizmetin tamamlandığını kanıtlaması gerekmektedir. Her ne kadar Yargıtay kararl...nda, faturada yazılı mall...n teslim edildiğini ispat yükü satıcıdadır (faturayı düzenleyendedir) denilse de (Yargıtay 11. HD, 16.03.1998 t...h, E:1998/199, K:1995/1772 sayılı kar...), sözleşme ilişkisinin sabit olduğu durumlarda faturanın kendisine tebliğ edildiğini kabul eden muhatap, faturaya süresinde itiraz etmezse veya mal bedelini ödediğini ispat edemezse mal bedelinden sorumlu olacaktır." (Yargıtay 11. HD., 06.02.1998 t...h, E:1997/10728, K:1998/509)
KDV Kanunu’nun 10/b maddesi uy...nca faturanın kesildiği ay itib...yle KDV doğmuştur. Satıcı bu KDV’yi söz konusu aya ilişkin KDV beyannamesinde hesaplanan KDV olarak göstermek zorundadır. Buna mukabil alıcı KDV’nin doğmuş ve belgeye bağlanmış olması nedeniyle, söz konusu belgeyi resmi defterine (yevmiye defterine) yazarak, deftere yazdığı ay itib...yle (takvim yılı aşılmamak koşuluyla) KDV indirim hakkını kullanabilir. Fatura kesimi ile birlikte KDV doğduğu için, faturanın kabulüne bağlı olarak KDV tut..., satıcı açısından alacak, alıcı bakımından ise borç niteliği taşır."
Nitekim, 24 Aralık 2003 T...hli Resmi Gazete’de yayımlanan Yargıtay İçtihatl... Birleştirme Hukuk Genel Kurulu’nun E: 2001/1, K:2003/1 sayılı kar...nda, özet olarak, Taraflar arasında yazılı şekilde yapılmamış olmakla birlikte geçerli sözleşme ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda faturalara (bedelin belli bir sürede ödenmemesi halinde vade farkı ödenir) ibaresinin yazılarak karşı tarafa tebliği ve karşı tarafça T.T.K.’nun 23/2. maddesi uy...nca sekiz gün içinde itiraz edilmemesi halinde bu durum sadece fatura münderecatının kesinleşmesi sonucunu doğurup vade farkının davalı yanca kabul edildiği ve istenebileceği anlamına gelmeyeceğine karar verilmiştir.
Söz konusu kar...n sonuç bölümünde konu şu şekilde tartışılarak sonuca v...lmıştır; “Fatura düzenleyen tacirin T.T.K.'nun 23. maddesinin 2. fıkrasındaki k...neden yararlanabilmesi için fatura tanzim edenle, adına fatura tanzim edilen arasında akdi ilişki bulunması, faturanın akdin ifasıyla ilgili olarak düzenlenmesi gerekmektedir. Fatura, sözleşmenin kurulması safhasıyla ilgili olmayıp ifasına ilişkin olduğundan öncelikle temel bir borç ilişkisinin bulunması gerekir. T.T.K.'nun 23. maddesinin 2. fıkrasındaki k...ne aksi ispat edilebilen adi bir k...nedir. T.T.K.'nun 23/2. maddesi gereği sekiz gün içinde faturaya itiraz edilmesi durumunda fatura münderecatının doğru olduğunu faturayı düzenleyen tacirin ispat etmesi gerekir...”
5.9.1 Sözleşme gereği ödeme t...hlerindeki kura göre USD'ye çevirme ve davacı şirketçe 22.09.2011 t...hinde davalı şirket namına düzenlenen iki adet fatura meblağının TL cinsinden hesaplanmasında "davacı tarafın c... hesap bilgilerini içerir tablo fotokopisinde görülen USD / TL kuru" Sayın Mahkemece, aynen kabul görmesi halinde bakiye borç, aşağıdaki şekilde hesaplanmaktadır: (C... hesaptaki USD / TL kuru: 1 USD için; 17.5.2011'de 1.5946 TL, 27.06.2011'de 1.6311 TL, 01.08.2011'de 1.6814 TL, 02.09.2011'de 1.7538 TL, 22.09.2011'de 1.7979 TL, 26.09.2011'de 1.835 TL olmak üzere t...h itib...yle son üç adet çek meblağı için 1.76 TL.)
Tediye t...hi Tediye TL Borç TL Tediye USD Borç USD
17.05.2011 17.000,00 137.400,00 6.324,47 59.198,77
2012'ye devir 17.200,00 17.200,00 6.250,00 14.821,57
KALAN (*) 0 (*) 8.571,57
(*) 31.12.2011 t...h ve 0331176 nolu çekin ödeme tarihi; davalı taraf 2011 yılı tic... defter kayıtlarında görülmediğinden 2012 yılına devretmiş olduğu düşünülmektedir. Dava dosyasına mübrez belgeler arasında da bu konuda açıklama bulunmadığından, tarafların 2011 yılı yanı sıra 2012 yılı tic... defter kayıtlarının da incelemeye ibrazı gerektiği kanaatindeyim. (A.AK)
Bu bilgiler ışığında, "çelik işleri" karşılığında 7 ayrı çekle ödenen 6.200,00 TL'dan 43.400,00 TL ve banka havalesiyle 17.05.2011 t...hinde nakit olarak ödenen 6.915,00 TL olmak üzere toplam KDV dahil 50.315,00 TL için 677699 nolu fatura kesilmiştir.
"Çelik işleri" karşılığında bu suretle davalının borçlandığı 50.315,20 TL için davacı taraf alacağının kalmadığı anlaşılmaktadır.
5.9.2 Döviz cinsinden yapılan işler ve mal teslimi karşılığı olarak davacı tarafça tahsil edildiği kabul edilen; yine yukarıda sözü edilen 7 ayrı çekle davalı tarafça ödenen 11.000,00 TL'dan (7 x 11.000) = 77.000,00 TL ve banka havalesiyle 17.05.2011 t...hinde nakit olarak ödenen 10.085,00 TL olmak üzere toplam KDV dahil 87.085,00 TL'dır. Bu tutar USD'ye çevrilerek ödeme t...hleri itibariyle cari hesapta görülen ve taraflar arasında akdedilmiş sözleşmeyle meblağı belirlenmiş olan 57.317,14 USD yerine, 59.198,77 USD'dan, davacı tarafından borçlu aleyhine çelişkili olarak yaratılan yeni durum ile yukarıdaki tabloda gösterildiği gibi hesaplandığı görülmüştür.
*(Raporumuzun 5.5.2 maddesinde detaylıca açıklandığı üzere sözleşmede yer alan KDV dahil 57.317,14 USD davacı taraf alacağı karşısında; takip dosyasına mübrez cari hesap tablosunun fotokopisinde görülen "USD BORÇ" sütununda 59.198,77 USD olarak gösterilmiş olması çelişkilidir.)
"Döviz cinsinden yapılan işler ve mal teslimi" karşılığında bu suretle davalının borçlandığı 57.317,14 USD için davacı taraf alacağının yukarıda açıklandığı şekilde yeniden hesaplanması halinde c... hesap bakiyesi 8.571,57 USD değil; 7.183,72 USD olarak, borçlu olunan miktar saptanarak 'hasıl alacak' için, sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği kanaatindeyim." Buna göre;
5.9.3 Anılan çeklerin ödeme t...hleri itib...yle döviz karşılıkl...nı, denetime açık bir şekilde yeniden, tablo olarak hazırlayalım:
USD / TL kuru "Sayın Mahkemece, aynen kabul görmesi halinde" bakiye borç, aşağıdaki şekilde hesaplanmaktadır: (23.07.2013 t...hli bilirkişi raporunda sunulan USD / TL kuru ödeme t...hlerinde Merkez Bankası USD döviz satış kuru esasına göre dikkate alınarak:
1 USD için; 17.5.2011'de 1.5882 TL, 27.06.2011'de 1.6335 TL, 01.08.2011'de 1.6839 TL, 02.09.2011'de 1.7564 TL, 22.09.2011'de 1.8378 TL, 26.09.2011'de 1.835 TL, 31.10.2011'de 1.7626 TL, 28.11.2011'de 1.8870 TL, 31.12.2011'de 1.9008 TL olarak önerilmiştir.)
Tediye t...hi Tediye TL Borç TL Tediye USD Borç USD
17.05.2011 17.000,00 137.400,00 6.926,07 57.317,14
27.06.2011 17.200,00 120.400,00 6.734,00 50.391,07
01.08.2011 17.200,00 103.200,00 6.532,45 43.657,07
02.09.2011 17.200,00 86.000,00 6.262,81 37.124,62
26.09.2011 17.200,00 68.800,00 5.994,55 30.861,81
31.10.2011 17.200,00 51.600,00 6.240,78 24.867,26
28.11.2011 17.200,00 34.400,00 5.829,35 18.626,48
2012'ye devir 17.200,00 17.200,00 5.787.03 12.797,13
KALAN (*) 0 (*) 7.010,10
(*) 31.12.2011 t...h ve 0331176 nolu çekin ödeme tarihi; davalı taraf 2011 yılı tic... defter kayıtlarında görülmediğinden 2012 yılına devretmiş olduğu düşünülmektedir. Dava dosyasına mübrez belgeler arasında da bu konuda açıklama bulunmadığından, tarafl...n 2011 yılı yanı sıra 2012 yılı tic... defter kayıtlarının da incelemeye ibrazı gerektiği kanaatindeyim. (A.AK)
Tarafımızdan hesaplanan yukarıdaki tabloya göre, "çelik işleri" karşılığında 7 ayrı çekle ödenen 6.200,00 TL'dan 43.400,00 TL ve banka havalesiyle 17.05.2011 t...hinde nakit olarak ödenen 6.915,00 TL olmak üzere toplam KDV dahil 50.315,00 TL için yapılan işlem; taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre tediye edilen meblağın yüzde 36,61'i oranında, yine sözleşmenin 6'ncı maddesi hükmüne uygun olarak mahsup edilmiştir.
"Çelik işleri" karşılığında bu suretle davalının borçlandığı 50.315,20 TL için davacı taraf alacağı kalmamaktadır.
5.9.4 Döviz cinsinden yapılan işler ve mal teslimi karşılığı olarak tediye edilen; yukarıda sözü edilen 7 ayrı çekle 11.000,00 TL'dan (7 x 11.000) = 77.000,00 TL ve banka havalesiyle 17.05.2011 t...hinde nakit olarak ödenen 10.085,00 TL olmak üzere toplam KDV dahil 87.085,00 TL için yapılan işlem; taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre tediye edilen meblağın yüzde 63,39'u oranında, yine sözleşmenin 6'ncı maddesi hükmüne uygun olarak bu tutar tediye t...hleri itib...yle USD'ye çevrilerek taraflar arasında akdedilmiş sözleşmeyle meblağı belirlenmiş olan 57.317,14 USD'dan yukarıdaki tabloda gösterildiği gibi düşülmüştür.
"Döviz cinsinden yapılan işler ve mal teslimi" karşılığında bu suretle davalının borçlandığı 57.317,14 USD için davacı taraf alacağının yuk...da açıklandığı şekilde yeniden hesaplanması ile c... hesap bakiyesi 7.010,10 USD olmaktadır.
5.9.5 Davacı alacağının hesabında uygulanacak usul ve esaslar Sayın Mahkemenin takdirine ait olmak üzere, 23.07.2013 t...hli bilirkişi raporunda belirtildiği gibi c... hesap ilişkisi içerisinde davalı temerrüde düşürülmediğinden takip t...hine kadar işlemiş faiz talep edilemeyeceği kanaatine "bizce de" v...ldığından ayrıca faiz hesabı yapılmamıştır.
6- SONUÇ:
Sayın mahkemenin kararı doğrultusunda, dava dosyasına mübrez deliller, takip dosyası ile davalı şirketin 2011 yılı ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde;
İş bu rapordaki tüm delillerin nihai takdir ve değerlendirilmesi Sayın Hakimliğinize ait olmak üzere;
6.1. Davalı taraf defterleri ibraz edildiği ve dava konusu 2011 yılına ait ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin yasal süresi içinde usulüne uygun olarak yapılmış olduğu, faturalarla kayıtları uyumlu olan davalı taraf defterlerinin, raporumuzun "5.3 maddesinde" açıklandığı üzere Mahkemenin takdirinde olmak üzere sahibi lehine delil olma özelliğini haiz olduğu,
6.2. Davacı taraf defterleri incelemeye ibraz edilmemiş olduğundan, usulüne uygun olarak tutulmuş olan davalı tarafın 2011 yılı ticari defter kayıtlarina itibar edilmesi gerektiği,
6.3. Davalı tarafın 2011 yılı ticari defter kayıtlarına göre ve dava dosyasına mübrez deliller ile takip dosyası üzerinde yapılan hesaplamalar muvacehesinde raporumuzun "5.9.3" ve "5.9.4" maddelerinde ayrıntılı olarak açıklandığı üzere; takip tarihi itibariyle davacı tarafın, davalı taraftan 7.010,10 USD alacaklı göründüğü, ancak her iki tarafça 2012 yılına ait ticari defter kayıtları incelenememiş olduğundan; Yüce Mahkemenin takdiriyle alacağın TL cinsinden miktarı yeni bir incelemeyle saptanarak 'hasıl alacak' sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği kanaatindeyim.
6.4. Davacı şirket ile davalı şirket arasında 27.04.2011 tarihli sözleşmenin bulunması, davalı şirketin davacı şirkete bahsi geçen sözleşmeye istinaden 137.400,00 TL tutarında ödeme yapmış olması, davacı şirket tarafından davalı şirkete "çatı cephe panel işi ve çatı kaplama işleri" yapılmış olması sebepleri ile taraflar arasında bir ticari ilişkinin mevcut olduğu,
6.5. Dava konusu olayda iki adet fatura münderecatına hangi sebeplerle itiraz edildiği belirtilmeden ortaya çıkan ihtilafın, Raporumuzun "5.7" maddesinde açıklandığı üzere faturaya itiraz hükmü taşımadığı,
6.6. Yine, Raporumuzun "5.8" maddesinde açıklandığı üzere davalı şirketin kendisine teslim edilen "Büyükköy Sanayi Bölgesinde bulunan tesisine ek olan yeni inşaatın çatısının ve cephesinin sandviç panelle kaplanması" işinin eksik ve ayıplı olduğuna ilişkin iddiasının; davalı şirket tarafından davacı tarafa TTK 25/3 ve BK 198. maddelerine uygun olarak yapılmış olan herhangi bir ayıplı mal ihbarının bulunmaması, ayıplı ve sözleşmeye aykırı olduğu iddia edilen işlerle ilgili BK. 359. maddesine uygun bir tespitin de bulunmaması sebepleri ile davalı tarafın, yapılan işlerin sözleşmeye aykırı olarak eksik ve ayıplı yapıldığı yönündeki iddialarının "Sayın Mahkemenin takdirinde olarak" kabul edilemeyeceği,
6.7. Taraflar arasında yapılan sözleşmenin GENEL TOPLAM VE ÖDEMELER başlıklı maddesinde, ödemeler TL cinsinden yapılacak ise ilgili ödemeler, ödeme tarihlerinde Merkez Bankası USD döviz satış kuru esasına göre hesaplanarak cari hesaba işleneceği,
Sözleşmede tutar ve vadeleri belirtilen çekler düzenlenerek, sözleşme tarihinde "Yüklenici"ye ödeme olarak teslim edileceği, belirtilmiştir.
Temerrüt ile ilgili herhangi bir sözleşme veya davacı tarafından davalıya gönderilmiş herhangi bir borç ihtarnamesi de bulunmadığından temerrüdün takip tarihi itibarıyla oluştuğu, bu sebeple işlemiş faiz talebinin sayın mahkemenin takdirinde olduğu,
Görüş ve kanaatine varılmıştır.
On sayfada, üç nüsha olarak düzenlenen işbu bilirkişi raporunun, bütün delilleri ile "nihai takdir" ve değerlendirilmesi, Yüce Mahkemenin huzuruna saygı ile sunulur. 27.11.2013
Bilirkişi
Ahmet AK
Sözleşme Hukukunda Uzman-
Mali Müşavir, Müdür.
- Toplam blog
- : 276
- : 1102
- Kayıt tarihi
- : 19.11.12
Evli, 2 evlat babası, 1965'te doğdu, inançlı, müziksever, insansever, yurtsever, iyi yüzer, ünive..