01 Eylül '08
- Kategori
- İstanbul
İstanbul'a Nedim'in gözüyle bakmak
eski İstanbul: kız kulesi
Son yıllarda İstanbul'u göklere çıkarma modası aldı başını gidiyor. Bu nadide şehir kendisini tüm dünyaya cömertçe sergileyebilmek için koynunda barındırdığı tüm zinetlerini ortaya döküyor. Uluslararası organizasyonlara ev sahipliği yapabilmek için canla başla mücadele ediyor. Buraya kadar her şey hoş güzel. Bunlara itirazımız da yok zaten. Esas mesele şu: Acaba İstanbul gerçekten de tüm bunlara layık mı ve İstanbul gerçekten de bir dünya şehri mi veyahut başka bir deyişle, daha doğrusu Nedim'in deyişiyle İstanbul'un bir taşına Acem mülkü feda mı? Bunu ispatlamak için elbette ki elimizde bilimsel bir veri yok. İsterseniz Nedim'in 1600'lü yıllarda İstanbul hakkında söylediği o unutulmaz mısralarına tekrar göz atalım.
"Bu şehr-i Stambul ki bi misl ü bahadır
Bir sengine yek pare Acem mülkü fedadır."
Nedim şöyle demek istiyor: Bu İstanbul şehri emsalsiz paha biçilmez bir şehirdir. Bir parça taşına bile Acem(İran) mülkü fedadır.
Öyle zannediyorum ki birçoğumuz İstanbul'a yukarıdaki bakış açısıyla bakmamışızdır. Nedim gibi güçlü bir şair, Osmanlı'nın haşmetli günlerinde Osmanlı'nın en mümtaz yeri olan İstanbul'a öyle bir değer biçiyor ki akıl bu değer biçme karşısında hayrete düşer. Düşünün ki şuan Fatih'teki veya Üsküdar'daki bir taş yani sizin bildiğiniz sıradan bir taş tüm İranın servetine mülküne eşdeğer bir seviyede. Doğrusu göğsümüzü kabartan bir durum. Biz bugün küçük bir menfaat için kendi değerlerimizden vazgeçebiliyoruz ve kültürümüzün yozlaşmasına seyirci kalabiliyoruz. Dahası sahip olduğumuz güzellikleri görmezden gelebiliyor ve onları küçümseyebiliyoruz. Oysa ki atalarımız 400 sene önce bile İstanbul'umuzun bir taşını bile Acem mülküne feda etmeme gibi muazzam ve muhteşem bir anlayışa erişmişlerdir. Bu anlayış bizlere bir ufuk gösterebilmesi açısından oldukça manidardır. Sizden ricam İstanbul'da Çamlıca Tepesi'ne veya Topkapı Sarayı'nın boğaza bakan balkonlarına çıktığınız zaman lütfen Nedim'in mısralarını terennüm ederek vakit geçiriniz. O zaman Acem mülkünün hemen ayağınızın altında olduğunu farketmeniz hiç de zor olmayacaktır.