- Kategori
- Türkiye Ekonomisi
İstanbul'da aşırı fazla AVM olduğu iddiası yanlıştır

Istanbul Taksim Gezi Parkı’na hükümetin AVM ve Topçu Kışlası yapacağım inadı haksız ve yanlıştı, buna halkın gösterdiği tepki çok haklı ve etkiliydi. Şimdilik bu projenin askıya alındığı anlaşılıyor. Gezi parkına olsun nereye olursa olsun parkları ve doğayı katlederek AVM yapılması kabul edilemez. Buna ilaveten AVM yapımında olsun başka inşaatlarda olsun hükümet yandaşlarına peş keş çekilerek yolsuz ve yasalara aykırı ihalelerle AVM yapılması da kabul edilemez ve engel olunmalıdır.
Ancak İstanbul’da ihtiyacın üzerinde aşırı AVM yapılmıştır iddiası da gerçekleri yansıtmıyor. Her köşede bir eczane, veya bu kadar çok camiye ne gerek var gibi ifadelerle AVM sayısı arasında bir benzetme yapmak yanlıştır. Üretim ancak talep varsa olur, üretimi yönlendiren tüketimdir. AVMlerin olması tüketici ihtiyacından kaynaklanır. AVMler Türkiye'ye Batıdan çok daha sonra yaklaşık 25 yıl önceden itibaren tüketici ihtiyacını karşılamak için gelmişlerdir. Talep olmasaydı yapılmazlardı, demek ki toplumda böyle bir ihtiyaç var ki yapılıyor. Bu esrar veya tütün kullanımına olan zararlı türde bir talep değil. Serbest piyasa ekonomilerinde üretimi yönlendiren tüketici talebidir. Tüketicinin tercihlerinin dikkate alınmadığı ekonomiler Sosyalist ekonomilerdi, her şeyi devlet belirlerdi, tüketicinin ne talep ettiği önemli değlidi. Bu ekonomilerin hepsi çöktü. AVM sayısının sınırlandırılması tüketicinin aleyhinedir, çünkü bu tür bir sınırlama AVM’ler arasındaki rekabeti azaltacağından tüketiciye sunulan hizmetin kalitesi düşer ve fiyatlar artar. Serbest piyasa ekonomilerinde tam rekabet oluştuğunda üreticiler kar maksimizasyonu için daha ucuza mal etmek ve tüketiciye daha kaliteli hizmet sunmak için birbirleri ile yarışırlar. Aşırı AVM yapılırsa yeteri kadar talep olmayacağından AVM’lerin ciroları ve karları düşer piyasa otomatikman AVM yapımını durdurur. Istanbul gibi nüfus açısından dünyanın en büyük şehilerinden birinde mevcut AVM sayısı hiç te aşırı değildir. AVM’lerin belli semtlerde çok olması da o semtlerde tüketicinin alım gücünün yüksek ve talep olmasından kaynaklanır. Bu talebin aşırı ve lüzumsuz olduğunu iddia etmek te hiç gerçekçi değil. İnsanlarda savurganlık ve lüzumsuz tüketim alışkanlıkları AVMler olsa da olmasa da var. Örneğin bazı kadınların sadece bir defa giymek için ayakkabı satın alarak evde ayakkabı dükkanı doldurabilecek kadar ayakkabı biriktirmeleri gibi.
Özet olarak Istanbul’da yeni AVM’lerin gereksiz olduğunu iddia ederek bunu sınırlamak yanlıştır, bu karar serbest piyasanın işidir. Ancak yukarda da dediğim gibi AVM inşaatlarının yasalara uygun, kimseye peş keş çekmeden ve doğayı tahrip etmeden yapılmaları gerekli.
Rasih Bensan 23 Haziran 2013