- Kategori
- Ruh Sağlığı
Kontrol odaklı Ebeveyn mi, anlama odaklı Ebeveyn mi?
Anne-baba olmak dünyanın en güzel duygularından biridir. Bir çocuğun sevgisi bütün anne ve babalar için vazgeçilmezdir. Her türlü kötülükten sakındığımız, her şeyimizi verdiğimiz varlık: ‘Çocuğumuzdur’. Dünyaya geldikten sonra hayatımızdaki odak noktamız artık kendimiz değil, çocuğumuzdur. Bizim için bu kadar değerli ve önemli olan bu varlığın bir o kadar da sorumlulukları vardır. Bir çocuğu yetiştirmek hiçte kolay bir şey değildir. Çocuğunuzun gelişim aşamalarında birçok engeli aşmak, birçok sorunla mücadele etmek gibi bir yığın görev, sorumluluk bizi beklemektedir. Her geçen yaş ile birlikte değişik konular üzerinde çocuğumuz için bir şeyler yapmak gerekmektedir. Her gelen yaşla da aşmamız gereken sorunlar, sorumluluklar değişir.
Bebeklik dönemi, çocukluk dönemi, ergenlik dönemi gibi dönemlerde kimi zaman işin içinden çıkamadığımız durumlar yaşayabiliyoruz. Bahsettiğimiz bu dönemlerden ergenlik dönemi, hem ergen çocuk için hem de anne-baba için bazen zorlanmalar içermektedir. Ergenlik dönemi, bir çocuğa kendi içinde bir sürü soruyu beraberinde getirir. Ergen kendine dair, düzene dair, inançlara, otoriteye dair bir sürü sorgulama ve kendine uygun bir kimlik bulmayla o kadar meşguldür ki, o sırada etrafta olup bitene çok fazla kayıtsız kalabilir. Anne ve babasının nasıl hissettiğinden çok kendi nasıl hissettiği üzerine düşünür. Zaten yaşanan dönem gereği otoriteyi sorgulama ve başkaldırma duygularıyla baş etmeye çalışıyordur. Kimi zamanda kurallara karşı gelip asilik diye tanımladığınız başkaldırı davranışını sergiler. Çok asi, uyumsuz bir çocuk oldu diye Aile Terapisine gelen birçok anne-babaya aslında bu asilik davranışı ciddi zararlar oluşturacak boyutta değilse sadece sizinle olan ilişkisinde sınırını öğrenmek için yaptığı bir davranış olduğunu rahatlıkla söyleyebiliyoruz.
Çocuklarının bir değişim göstermesi ve bu değişim uyumsuzluk içerdiğinde aileler bayağı panikliyorlar. Çocukları üzerinde kontrollerinin de azalmaya başladığı artık eskisi kadar olmadığı bir süreç yaşamak kaygı ve korkuları iyiden iyiye artırmaktadır. Çünkü çocukları artık büyümekte ve ergenlik döneminin ergen tarafından aşılması gereken basamaklardan biri aileden sağlıklı bir şekilde ayrışıp bir birey olarak yetişkinliğe doğru geçiş yapmaktadır. Ama anne-babalar bazen bu durumu yanlış yorumlayıp kaygı ve korku içinde ergenin üzerindeki kontrolü artırmaya çalışır. Kontrolü artırdıkça, ergenin kendilerine karşı direnci ve başkaldırısı artmaya başlıyor sonucunda da çatışmalar ortaya çıkıyor. Çatışmaların çok fazla ve yoğun olması ailelerde anlaşmazlıkları artırıyor ve ister anne-baba ister çocuk olsun uyumsuz davranışları sergilemeye devam ediyorlar.
Peki; var olan bu sorunlarda en can alıcı nokta ne olabilir?
Ergenin kendini tanımlamaya çalıştığı bu zaman diliminde anne ve babaların çocuklarını anlamaya çalışmaları gerekir. Kendini anlaşılmıyor hisseden çocuk, aile içinde uyumsuz davranışları sergilemekte ısrarcı olacaktır. Bütün anne-babalar çocuklarını anlamaya çalıştıklarını söylerler. Fakat seçtikleri yöntemler, uyguladıkları metotlar yanlıştır. Aslında farkında olmadan çocuklarını anlamak yerine kontrol etmeye çalıştıklarının farkında bile olmayabilirler. Bunu aile terapisine gelen birçok ailede gördüğümüz için rahatlıkla söyleyebilirim ki,
Ergenler için önemli olan onu anlamaya çalışan bir anne-babasının olmasıdır. Zaten ergenlik döneminde çocuklar, kendi kendine kontrolü sağlamayı, otokontrolü olan bir birey olmayı başarmaya ve bu davranışı kazanmaya çalışmaktadır. Ebeveynler olarak sadece kontrol odaklı bir yaklaşım yerine anlama odaklı bir yaklaşım içinde olmak sorunların büyük bir kısmını halletmeye yetecektir. Biz ergenler ile yaptığımız terapilerde görmekteyiz ki; ergenlerin etrafındaki insanlara anlatacak çok şeyleri var. Ne kadar renkli ve enerjik bir dünyaları olduğunu ancak onları anlama odaklı dinlediğimizde fark edebilirsiniz.
Genel olarak Aile Terapilerinde anne ve babaların kazanmalarını istediğimiz davranış bu olmaktadır: ‘Anlama Odaklı Dinleme’. Çünkü çocuklarınız yapmış oldukları davranışlarla size mesaj vermekteler. Bu mesajı doğru okuduğunuzda iletişim daha kolay ve daha az çatışmalı olacaktır.
Aile terapisi ve diğer terapilerle ilgili olarak daha fazla ve faydalı bilgiler için tıklayınız…
- Toplam blog
- : 2
- : 267
- Kayıt tarihi
- : 30.03.15
2007 İstanbul Üniversitesi Psikoloji Bölümü Mezunuyum. Şu anda da Okan Üniversitesi Klinik Psikol..