- Kategori
- Ekonomi - Finans
Küresel bir hareket olarak Kooperatifçilik
“Kooperatifler, dünyayı finansal krizden kurtaramamışlardır, ama hiç olmazsa kooperatif modelin özellikleri, bu şirketlerin hayatta kalmasını ve gelişmesini izin vermişlerdir.”
Kooperatifçilik, birkaç ülkeyle sınırlanmış, izole edilmiş bir olgu değildir; kooperatifçilik önemli bir dünya hareketidir. Kooperatifler, tüm dünyada, tüm anakaralarda temsil edilmektedirler. Dünyanın en büyük ilk 300 kooperatifi, iş hacimleri bakımından dünya ekonomisinin, 2008’de 9.cu, 2012’de 7.ci, 2013’de 5.ci büyüklükteki ülke ekonomisine eşdeğer bir ciroya sahiptirler. Kooperatif girişimlerle doğrudan ilgili insan sayısının 3 milyar civarında olduğu tahmin edilmektedir. Birleşmiş Milletler, dünya nüfusunun yarısının yaşamının kooperatif işletmelerle anlamlı bir şekilde bağlantılı olduğunu belirtmektedir[1],[2].
Dünya kooperatif hareketinin temsilci örgütü :
Uluslararası Kooperatifler Birliği[3]
Uluslararası kooperatifler birliği (ICA),tüm dünya kooperatiflerini birleştiren, temsil eden ve yardım eden , sivil ve bağımsız bir birliktir. 1895’de Londra’da kurulan ICA, 95 ülkeden ve ekonominin tüm sektörlerinden 292 ulusal birliği temsil etmektedir. Bu kooperatiflerin tümü, dünyada 1 milyar civarında üyeye sahiptirler. Ayni zamanda onlar 250 milyondan fazla insanı çalıştırmaktadırlar.
Büyüklüğü, faaliyeti, orijini oldukça farklı olan kooperatifler, Uluslararası kooperatifler birliği tarafından tanımlanmış ve 1995’de Manchester’de kabul edilmiş Uluslararası kooperatif kimliği deklarasyonu ile ilan edilmiş kooperatif ilkelerini ve değerlerini paylaşırlar.
Dünya düzeyinde kooperatiflerin sosyo-ekonomik ağırlığını açıklamak amacıyla ICA, dünyada ilk 300 kooperatif (Global300) sınıflamasını gerçekleştirdi (2006). Bu çalışmanın son baskısı 2008 yılı iş hacimleri temel alınarak yayınlandı. 2012’de Global 300’ün izlenmesi World Co-operative Monitor (http://monitor.coop/) bünyesine alındı.
ICA, kooperatiflerin uluslararası düzeyde tanınması için Birleşmiş Milletler(BM) ve Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ile sıkı ilişkiler içinde çalışır. Birleşmiş Milletler, 18 Aralık 2009’da , 2012’yi Uluslararası kooperatifler yılı (UKY) ilan ederek, sosyal ve ekonomik kalkınmanın faktörü olarak, özellikle fakirliğin azaltılması, istihdam yaratma ve toplumsal bütünleşme konularında, kooperatif modeli kabul etti. Ayrıca 2012’de ilki gerçekleştirilen “Uluslararası Kooperatifler Zirvesi”nin her iki yılda bir (bienal) gerçekleştirilmesi benimsendi.
Dünyada en büyük 300 kooperatif sınıflaması : Global300
Global300, dünya düzeyinde yedi sektördeki en büyük 300 kooperatifi analiz eder : tarım/ormancılık, bankacılık /kredi birlikleri, tüketim /perakende ticaret, sigorta, işçi/sanayi, sağlık, hizmetler ve diğerleri. Kooperatifler, dünyayı finansal krizden kurtaramamışlardır, ama hiç olmazsa kooperatif modelin özellikleri, bu şirketlerin hayatta kalmasını ve gelişmesini izin vermişlerdir.
2008’de Global300’de analiz edilen kooperatiflerin iş hacimleri 1,1 trilyon ABD Dolarına ulaşmıştır. 2008’de Global300 kooperatiflerinin iş hacmi, 2007’ye göre, % 14 büyümüştür.
11-15 kasım 2015’de Antalya (Türkiye)’da yapılan Uluslararası Kooperatifler Birliği dünya konferansı nedeniyle, “Euricse[4]”in bilimsel desteği ile 2015 Dünya Kooperatif Monitörü açıldı. Rapor, iş hacimleri 2 952,82 milyar Amerikan doları (USD) bulan, dünya genelinde 76 ülkeden 2829 kooperatiften gelen verileri analiz ediyor.
2013’de ilk 300 kooperatifin toplam iş hacminin 2 360,05 milyar Amerikan dolarına ulaşarak (2012’deki 2 205,70 milyar dolara karşın) arttığı gözlemleniyor. Tüm dünyada 25 ülkede bulunan bu kooperatifler başlıca üç sektörü ilgilendirmektedirler : sigorta sektöründe % 40, tarım ve gıda sektöründe % 32, ve % 17’si perakende ve toptan ticaret sektöründe[5].
World Co-operative Monitorile daha sağlıklı izlenen kooperatif istatistiklerinden kooperatiflerin küresel ekonomide ağırlıklarının giderek artırdığı gözlemlenmektedir.
Kooperatifçi selamlarımla
Dr. Ayhan ÇIKIN
- Toplam blog
- : 174
- : 482
- Kayıt tarihi
- : 29.01.07
Şair ve bilim insanı (Tarım Ekonomisi). 1 Ocak 1946, Muğla doğumlu. 1968'de asistan olarak girdiğ..