- Kategori
- Ekonomi - Finans
Küresel Kriz ve Kooperatifler : Fransız örneği
2008 küresel ekonomik kriz sonucunda kooperatif işletmelerin gösterdiği direnç BMÖ’nün dikkatini çekmiş ve 2012 yılını “Uluslararası Kooperatifler Yılı (UKY)” ilan ederek, kooperatiflerin tüm dünya ülkelerinde tanınması konusunda büyük bir çaba harcamıştır. Bu etkinliğin ardından üst üste iki “Uluslararası Kooperatifler Zirvesi- (UKZ)” toplanmış, üçüncüsü de 11-13 Ekim 2016 tarihlerinde Kanada’da gerçekleştirilecektir. Bu yazıda 2008 kriz sonrasında kooperatiflerin gösterdiği gelişme dinamiği, Fransız kooperatif hareketi örneği üzerinden değerlendirilmeğe çalışılacaktır . Veriler 2008- 2014 aralığına aittir.[1]
2014 yılı itibariyle Fransa’da 23 000 kooperatif işletme, tüm faaliyet sektörlerinde bir milyondan fazla işçi çalıştırmaktadırlar. Kooperatiflerin iş hacmi 10 yıldır sürekli artarak 307 milyar avro ya (2014) ulaşmıştır. Kooperatiflerin yönetim alanında 26 milyondan fazla ortak bulunmaktadır. Büyük kooperatiflerin % 73’nün idari merkezi kurulduğu bölgelerde bulunmaktadır.
Krizin zor koşullarında kooperatifler, hem istihdamını ve hem de ortaklık ilişkilerini geliştirmeyi sürdürmüştür. 2012’ye göre ortak sayısını (26 milyonu aşıyor) % 6 ve ücretli işçi sayısını (1 217 466) % 0,3 artırmıştır. Kooperatiflerde ve şubelerinde çalışan ücretlilerin sayısı , 2008’e göre, % 5,1 artmıştır.
22 517 olan kooperatif işletmelerin 2014 yılı yıllık hacmi 307 milyar avro olarak gerçekleşirken, 2012’ye göre % 3 artmıştır. Ve bu artış on yıldan beri gelişmesini düzenli bir şekilde sürdürmektedir. Kooperatif gelişme ticaret, tarım, endüstri, el sanatları, taşımacılık, bankacılık,…gibi hemen hemen tüm sektörlerde kendini göstermektedir.
Kooperatifler arasında pek çoğu, Fransa’da ve Uluslararası düzeyde, kendi faaliyet sektörü ve pazarı üzerinde refans özelliği taşımaktadırlar . Örneğin :
- Top 15 tarım-gıda şirketleri içinde 6 kooperatif grup : TEREOS, TERRENA, SODIAAL, VIVESCIA, AGRIAL;
- Top 6 Fransız dağıtım şirketleri içinde 2 kooperatif grup : LECLERC (4.cü), SYSTÈME U (6.cı);
- Top 5 Fransız bankaları içinde 3 kooperatif grup : CRÉDIT AGRICOLE, BPCE, CRÉDIT MUTUEL.
yer almaktadır.
Kooperatifler yerel ekonomiyi ve demokrasiyi teşvik etmektedirler
Kooperatifler, bulunduğu bölgelere değer katmaları yanında, yerel/bölgesel bağlılıkların gelişmesini de katkı yapmaktadırlar. Bölgesel kimliğin gelişmesinde, yerel canlılığın korunması ve artmasında ve bulundukları yerlerin cazibe merkezleri olmasında katkıları küçümsenemez. Nitekim büyük kooperatiflerinin % 73’nün idari merkezleri kendi bölge merkezlerinde bulunmaktadır.
Top 100 kooperatif işletmeleri
2014’de çok büyük 100 fransız kooperatif işletmesi, sürekli ekonomik sonuçlarını büyüterek, 240 milyar avroluk iş hacmi ne ulaşmışlardır. 8 yıldır sürekli olarak büyüme göstermektedirler :
- 2008 ve 20010 arasında + % 4;
- 2010 ve 2012 arasında + % 17;
- 2012 ve 2014 arasında + % 5 büyümüşlerdir.
Ortalama iş hacmi 25 milyar avrodur. Top 100’deki 31 kooperatifin yıllık iş hacmi 1 milyar avronun üzerindedir. 5 kooperatif işletme 15 milyar avronun üzerinde bir iş hacmi gerçekleştirmektedir.
Darısı Türkiye’nin başına.
Kooperatifçi selamlarımla.
Dr. Ayhan ÇIKIN
[1] Daha ayrıntılı bilgi için bkz. http://www.entreprises.coop/images/documents/outilscom/panorama2016/coopfr-panorama-2016-web.pdf
- Toplam blog
- : 174
- : 482
- Kayıt tarihi
- : 29.01.07
Şair ve bilim insanı (Tarım Ekonomisi). 1 Ocak 1946, Muğla doğumlu. 1968'de asistan olarak girdiğ..