- Kategori
- Dünya
Kuzey Irak "Bağımsızlık Referandumu" ve "Türkiye"...
Türkiye'nin isteği Irak Devleti'nin ve ülkesinin bütünlüğüdür...Tek düşüncesi de, sınırına bitişik "düşman" siyasi yapılanmalara izin verilmemesidir.
"KUZEY IRAK BLGESEL YÖNETİMİ" BAŞKANI MESUT BARZANİ, "BAĞIMSIZLIK" KONUSUNDA TÜRKİYE'DEN YANSIYAN BİR "YEŞİL IŞIK" MI GÖRDÜ ACABA?
Mesut Barzani, "bağımsızlık" konusunda ilk çıkışını, sanırım 3 Temmuz 2014'de Kürdistan Parlamentosu'nun kapalı oturumunda yapmıştı...Barzani, bu oturumda "bağımsızlık" için "referandum" hazırlığı yapılmasını talep etmişti...
Ancak, IŞİD'in, Kürt bölgesine düzenlediği saldırı nedeniyle, "bağımsızlık referandumu" gündemden düşmüştü...
*
Barzani, bir yıl sonra, 2015 Mayıs ayında, Amerika'ya yapığı ziyarette, ABD Başkanı Obama ve Başkan Yardımcısı Biden'le bu konuyu görüşmüş ve sonra da, Washington'daki "düşünce kuruluşu", Atlantik Konseyi'nde, "bağımsızlık" konusunu bir kez daha gündeme getirmiştir...Burada, kendisine sorulan bir, "Kürdistan'ın olası bağımsızlığına ilişkin tarih verebilir misini?" sorusuna, "belli bir tarih vermem; ancak 'Bağımsız Kürdistan' yolda"(1) cevabını vermiştir.
x x x
BARZANİ'NİN KUZEY IRAK'I, "BAĞIMSIZLIĞIN DOĞUM SANCILARI", ASLINDA 2009 YILINDA BAŞLADI...
26 Mart 2009 yılında, yani günümüzden 8 yıl önce, burada yazdığım bir bloğumda şu ifadeyi kullanmıştım; "Kuzey Irak, acaba, nasıl bir siyasi oluşuma gebe?...Bunu doğumdan sonra göreceğiz...Çocuğun gerçek annesi ve babası olan Türkiye, doğumun sağlıklı olması için elinden geleni yapmalıdır"(2).
Bu ifadeleri kullanmamın nedeni, kaynak gösterdiğimi bu bloğumu yazmamdan 3 gün önce, zamanın Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün, Bağdat ziyareti sırasında yaptığı görüşmelerin, bana, Kuzey Irak konusunda, yakın zamanda hızlı bir görüşme sürecine girileceği işareti vermesiydi...
Bu Ziyarette Neler Görüşüldü?
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün Bağdat ziyaret, Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani'nin daveti üzerine yapılmıştı...Bu ziyarette, özetle, "güvenlik", "Kerkük'ün geleceği", ve "iki ülke arasındaki ticaret" konuları görüşüldü...Ticaret konusunun esasını da, "Kuzey Irak'taki petrol yataklarının işletilmesi" ve "Irak petrolü ile doğalgazının Avrupa'ya taşınması"(3) teşkil ediyordu.
Irak Cumhurbaşkanı ve Türkiye Cumhurbaşkanı'nın, PKK konusunda ise, tam bir düşünce ve eylem birlikteliği içinde oldukları anlaşıldı....O zamana kadar, genel olarak Irak Yönetimi ile kişi olarak da, Cumhurbaşkanı Talabani ve Bölgesel Kürt Yönetimi Başkanı Barzani arasında bu denli bir fikir beraberliği hiç oluşmamıştı.
Irak Cumhurbaşkanı, görüşme sırasında PKK için, "ya silahını bırakır ya da Irak'tan gider"(4) dedi. Bu, net ve kesin bir tavırdı. Çok ciddi bir uyarı idi. Dönüşü olmayan bir yola girmekti...
Aslında, arkasında ABD desteği olmasa, Talabani'nin bu tavrı koyması o kadar kolay olmazdı...PKK'ya karşı koyulan bu tavır, Türkiye lehine bir etki etki yapmıştı...
*
"KUZEY IRAK BÖLGESEL YÖNETİMİ"nin olası bir "BAĞIMSIZLIK" durumunda "TÜRKİYE'ye BAĞLANMASI" ne kadar gerçekçidir?
Merkezi, Brüksel'de bulunan ABD Düşünce Kuruluşu, 2005 yılında hazırladığı bir raporda, Kürt yetkililerinin, "Türkiye'ye katılma isteğine" dikkati çekmiş ve dolaylı olarak da, "Türkiye'nin Kerkük'e sahip olacağını" belirtmişti...
(-- ABD Düşünce Kuruluşu'nun bu raporu, bana, günümüzden 92 yıl önce, 1925 yılında "Milletler Cemiyeti'nin, Musul Vilayeti halkının siyasi nabzını yoklamak için bölgeye gönderdiği ve muhtelif ülkelerden seçilmiş 3 üyeden oluşan Komisyonun verdiği raporu hatırlattı...Bölge halkı, üçlü komisyona eşlik eden Türk heyetine karşı sevgi gösterilerinde bulunmuş ve Türk Yönetimi'ne olan bağlılıklarını ifade etmişlerdir...
Komisyon üyeleri, Musul(merkez), Erbil, Süleymaniye ve Kerkük gibi önemli merkezlerde, topluluk ve kişi olarak yaptıkları görüşmelerde sordukları, "Türkiye'yi mi istersiniz, Irak'ı mı?" sorusuna bölge halkının çoğu, "Türkiye'yi istiyorum" yanıtını vermişlerdir.--)(x).
NOT : Okuyanlar belki hatırlar; konu ile ilgili bir başka bloğumda da, Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın, 1993 yılında, ABD yetkilileri ile Washington'da yaptığı bir görüşmede, kendisine sorulan bir soru üzerine, "Kuzey Irak'taki Kürtlerin devlet olarak Türkiye'ye bağlanmak istediklerini"(5) söylediğini yazmıştım
Talabani ve Gül'ün konuşmasından 5 ay sonra, Kuzey Irak Bölgesel Yönetimi'nin adı açıklanmayan bir yetkilisi, "Bağımsız olmak hakkımız; fakat bu olmazsa, ben Türkiye ile birlikte olmayı, Irak'la birlikte olmaya tercih ederim...Çünkü, Irak demokrat değil; tek çıkar yolumuz, bölgenin, 'Musul Vilayeti' adıyla Türkiye'ye katılmasıdır"(6) demiştir...
*
Gelecek Ne Gösterir Bilinmez...
Bu bloğun yazarı olarak bendeniz de, yukarıda özetlediğim bilgilere bakarak, 13 Kasım 2013 günü, "Kuzey Irak, Bir Vilayet Olarak Türkiye'ye Katılabilir..." başlığı altında bir blog yazdım...Bloğum, pek taraftar bulmadı ama 7195 kişi tarafından tıklandı. En azından böyle bir olasılığı okuyucularımın bilgisine sundum...Ama, karşı çıkılsa da, böyle bir olasılığı, "olmaz" diye "kestirip atmamak" gerekir diye düşünmekteyim...Gelecek, ne gösterir bilinmez...Öyle değil mi?
*
TÜRKİYE, "BAĞIMSIZLIK" KONUSUNDA "BARZANİ"YE "YEŞİL IŞIK" MI YAKTI?
1 Aralık 2015'de, Suudi Arabistan'a giden Barzani, başkent Riyad temaslarından sonra, yakın çevresine, "bağımsızlık ilan etsek karşı çıkmazlar" demiştir...Sanırım, Barzani'yi en fazla yüreklendiren durum, Arabistan'dan Ankara'ya gelen Barzani, Esenboğa Havalimanı VIP salonunda, önlerindeki masada , Türk ve Irak bayraklarının yanında bir de Kürdistan Bayrağı'nın bulunması olmuştur...Aynı durumun, Barzani'nin Çankaya Köşkü'nde Başbakan Davutoğlu ile görüşmesi sırasında da tekrarlanması; yani masada, yine Kürt Bayrağı'nın bulunması(7), Barzani'yi iyice gaza getirmiş olmalı...
Türkiye'nin bu tavrı, bence, Barzani'nin "ağzına bir parmak bal çalmanın" ötesinde fazla bir zararı olmaz...Şu anda, Türkiye'nin, Barzani ile iyi geçinmesi menfaati gereğidir...
*
SONUÇ...
"Bağımsızlık Referandumu"a 15 gün kaldı...Ben hala, bu referandumun yapılacağına pek inanmıyorum...Hele hele, Suriye ve Irak'ın, şimdiye kadar hiç görülmemiş bir şekilde, her gün değişen siyasi ve askeri, "birlikteliklerin / ayrılıkların" yaşandığı ve düzen ile düzensizliğin had safhaya vardığı bir zamanda...
Sonunda, Suriye ve Irak devletlerinin üniter yapılarının bozulacağı, "federatif yapılar" halinde yeni siyasi bölünmelerin oluşacağı bir ortamda, "bağımsızlık" gibi, geri dönüşü olmayan bir siyasi bölünme o kadar kolay olmasa gerek...
Bu farklı siyasal yapılanmalarda, Türkiye'nin dikkat etmesi gereken en önemli konu olan "sınır güvenliğinin sağlanmasıdır"...Bunun için de, sınırına bitişik "düşman siyasi yapılanmaların" kurulmasını önlemektir...
Diyelim ki, "Bağımsızlık referandumu" Barzani lehine sonuçlandı...Bu durumda, Irak, Türkiye ve İran tarafından kuşatılmış bir durumda kalacak...Nefes alacak, bir penceresi bile olmayacaktır...Bağımsız Kürdistan'ın dünyaya açılacak tek penceresi Türkiye olacaktır...Şu anda bile, Kuzey Irak ile Türkiye arasında, "ekonomik, sosyal ve kültürel ilişkiler, sorunsuz devam etmektedir...Türkiye, alışılmış bu durumu devam ettirebilir: ama, Barzani, ABD'nin gazına gelip, burası "Büyük Kürdistan'ın güney bölümü"; yani "Güney Kürdistan" derse, işte o zaman "Hanya'yı Konya'yı görür"...10 saat içinde, kendini Basra Körfezi'nde bulur...
Yok, "arkamda Amerika var" derse; ve "O'na petrol verip ekmek alırsa", biz de deriz ki, "Be adam!... Böyle bağımsızlık olur mu?"...
cdenizkent
--------------------- :
(1) "Hürriyet.com.tr", 21 Aralık 2015
(2) cdenizkent, "Kuzey Irak Doğum Sancıları Çekiyor", Kategori: Siyaset, 26 Mart 2009
(3) "BBC. TURKISH.com", 23 Mart 2009
(4) Evrensel.net / 24 Mart 2009
(x) cdenizkent, "Doğum Sancıları Çeken Kuzey Irak Doğurmak Üzere", Kategori : Güncel, 17 Kasım 2013
(5) Yavuz Gökmen, Özal Yaşasaydı, Ankara: 1994, ss. 226-227
(6) "Milliyet.com.tr", 9 Temmuz 2009
(7) HABERLER.com / 21 Aralık 2015
- Toplam blog
- : 979
- : 1425
- Kayıt tarihi
- : 11.12.07
İstanbul doğumluyum. İlk, orta ve lise öğrenimi İstanbul'da tamamladım. İstanbul Üniversitesi'nde..