- Kategori
- Güncel
Lale devrinin logolarıyız biz...
Bir laledir tutturmuşuz gidiyor…
Birkaç yıl önce Türkiyemiz’in tanıtımı için hazırlanan afişlerde bilmem kaç dilde Türkiye yazısının en ön plandaki figürü olarak belleklerimize kazınmaya başladı lale. Ardından, 2010 Avrupa Basketbol Şampiyonası’nın logosu olarak çıktı karşımıza. Hem de bir logoda iki kere. Derken 2016 Avrupa Futbol Şampiyonası logomuz çıktı meydane. Bir top, bir de lale…
Peki neydi bu lale?
Türklüğün sembolü mü? İslamiyet’in nişanı mı? Yoksa laikliğin alametifarikası mı?
Bakın “lale” için sözlükler ne diyor:
Lale (Tulipa) (Farsça), zambakgiller (Liliaceae) familyasından Tulipa cinsini oluşturan güzel çiçekleri ile süs bitkisi olarak yetiştirilen, soğanlı, çok yıllık otsu bitki türlerinin ortak adı.
Anavatanı Kazakistan'dır. Türkiye’nin çoğu yerine özellikle Nevşehir ve bölgesine doğal olarak yayılmıştır. Soğanlarının üzerinde zarımsı bir örtü bulunur. Etli ve yeşil 2-8 yaprağı vardır. Çiçekler, saplar ucunda çoğunlukla bir, bazen ikidir. Çiçek parçaları altılıdır. Kırmızı, sarı ve ara tonlarda renklere sahiptir.
16'ncı yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman tarafından Hollanda Kralı'na gönderilen laleler, ilk başta Hollandalıları ve kısa zaman içerisinde tüm Avrupalıları hayranlık içinde bırakmışlardır. Böylece günümüze kadar dünya'nın en fazla lale üreten ülkesi Hollanda olmuştur.
Bilimsel sınıflandırma
Alem: Plantae
Bölüm: Magnoliophyta
Sınıf: Lilliopsida
Takım: Liliales
Familya: Liliaceae
Cins: Tulipa (lale)
2007 yılında Türkiye’nin tanıtımnda kullanılan lale sembolü için yaptığı araştırmada Radikal Gazetesi neler yazıyor bakın:
Yunan Yanni'ye göre lale Hollanda'yı simgeliyor. Fransız Jean-Michel ve Rafik için de lalenin tek anlamı Hollanda. Brezilyalı Raul ve kız arkadaşına lale figürü ellerindeki Türkiye rehberinden tanıdık gelse de cevap aynı. Oysa Hollanda'ya mal ettikleri lale, Türkiye'nin 2000 yılından beri kullandığı logosu.
Taksim'de el yazısıyla, 'Turkey' yazısı ve üzerinde Osmanlı'da bir döneme adını vermiş olan lale figürüyle turistlere yaptığımız küçük anket gösteriyor ki sokaktaki turistin kafası bu konuda biraz karışık. Sadece turistler değil aslında Türkler için de durum çok farklı değil. Onlar da laleyi tanıyor ama akıllarına ilk olarak Hollanda geliyor.
Peki lale yerine ne öneriyorlar? Yunan grubu hiç düşünmeden Türkiye'nin logosunun camii olması gerektiğini söylüyorlar. Çünkü iki ülke arasında gördükleri tek fark bu. Brezilyalılara göre logo hiç şüphesiz boğaz köprüsü olmalı. İngiliz turistler ise Türk bayrağının çok ayrıcalıklı olduğunu düşünüyorlar. Onlara göre biraz oynamayla Türk bayrağı eşsiz bir logo olabilir. Fransız Jean Michel ise önce logo olarak camileri gösterdikten sonra en ilginç öneriyi sunuyor:
“Ama laik bir ülkesiniz. İslami bir sembol istemezsiniz. O zaman caminin hilali üstünde Atatürk resmi tam Türkiye'ye göre olur”.
Pek tabi, bir şampiyona logosu için bu fikirler abartı olabilir. Fakat aslolan bu lale figürünün Türkiye’den daha çok Hollanda’yı anımsatmasıdır. Ancak amaç bu kanıyı zorla değiştirmek ve lalenin Türk olduğunu dikte ettirmekse yöntem doğru olabilir. Çünkü bir olguyu defalarca kullanıp, aynı temayı tekrar tekrar işlemek temelde bir zorlama hissi uyandırıyor.
Ha, Euro 2016 logosunu sorarsanız, amacı tartışılsa da tasarımı fena durmuyor.
Gayeyi nakşetmekte başarılı bir çalışma. Zira, laleyi oluşturan fırça darbeleri bir hareketi anlatıyor. Hız ve dinamizm işlenmiş logoya. Top, -modeli eski olsa da- lale içinde hoş duruyor. Renkler gerçekte sekiz şehri temsil etse de, derine dalınca farklı kültür ve medeniyetleri görmek mümkün.
Fakat alttaki “Türkiye” yazısı biraz karmaşık ve gözü yoran bir karakterle hazırlanmış. Daha modern ve net bir yazı karakteri daha güzel durabilirdi.
Logonun en büyük ayrıntısı lale ve lale kelimesi Avrupalılara Hollanda'yı anımsattığı kadar günümüz Türkiyesi’nde de zihinlerde zevki, sefayı anımsatan “Lale Devri”nden başka bir şey canlandırmıyor.
Öyle ya;
Lale devrinin çocuklarıyız biz…
İlgili Bloglar:
"UEFA Euro 2016 Türkiye" nedir, neler kazandırır? http://blog.milliyet.com.tr/_UEFA_Euro_2016_Turkiye__nedir__neler_kazandirir_/Blog/?BlogNo=220907
Türkiye 2010 ve rakiplerimiz
http://blog.milliyet.com.tr/Turkiye_2010_ve_rakiplerimiz/Blog/?BlogNo=219145
- Toplam blog
- : 290
- : 2581
- Kayıt tarihi
- : 15.06.06
Kimya Yüksek Mühendisi. Sporsever ve edebiyat aşığı. Periyodik tablo, T cetvel..